Het beste dieet bij diabetes

Een koolhydraatarm dieet is wellicht één van de meest besproken diëten van de afgelopen jaren. Er zijn werkelijk waar honderden varianten op dit dieet.  Zoals met alles zijn er zeker voor- en nadelen wanneer je niet voldoende koolhydraten binnenkrijgt.

Je zou denken dat het verminderen van koolhydraten in je dieet zeer behulpzaam zou zijn bij een aandoening waarbij het lichaam moeite heeft met de vertering ervan.

Dit is waar, gedeeltelijk althans. Veel mensen met diabetes type 2 merken een verlichting van klachten door de inname van koolhydraten te verminderen.

Koolhydraatarm eten de oplossing?

Als je last hebt van diabetes type 2 is er sprake van hoge levels van suiker (glucose) in het bloed. Wanneer je last hebt van deze vorm van diabetes reageert je lichaam (vet, lever, spieren) niet correct op insuline. Dit wordt ook wel een insuline resistentie genoemd.

Het gevolg is dat glucose niet in de cellen komt, waardoor er hoge levels van glucose in het bloed aanwezig blijven zonder dat dit wordt gebruikt voor verbranding.
Dit noemt men ook wel hyperglykemie.

Het lijkt erop dat een koolhydraatarm dieet de enige goede manier is om de bloedsuikerspiegels onder controle te houden. Maar de exacte hoeveelheid koolhydraten bepalen en vervolgens het volhouden van het dieet is zeker niet altijd even eenvoudig.

Het gevolg is dat artsen vaak meer medicijnen voorschrijven. En dat terwijl de bloedsuikerspiegel ook met de juiste hoeveelheid koolhydraten onder controle gehouden kan worden.

Verschillend per persoon

Het grote probleem is dat de algemene richtlijnen niet altijd voor iedereen werken. De optimale mix tussen koolhydraten, eiwitten en vetten kan verschillen per persoon.

Hier heb ik ervaring mee. Je moet voldoende motivatie hebben en dit is niet altijd gemakkelijk tijdens bijvoorbeeld het avondeten in een gezin.
Verder kan de vergrote hoeveelheid eiwitten en vetten in deze diëten het risico op andere aandoeningen verhogen.

Echter, bij de behandeling van diabetes type 2 heeft een koolhydraatarm dieet zich inmiddels bewezen en het risico op andere aandoeningen kan voorkomen worden door de juiste selectie van plantaardige eiwitten en vetten.

Het doel van een goede suikermanagement is dan ook:

1. Het stabiliseren van de bloedsuikerspiegels, cholesterol, triglyceriden en het houden van de bloeddruk binnen de veilige waarden.
2. Voorkomen van complicaties gepaard met diabetes en risico’s verlagen op bijkomende klachten
3. Volhouden van debeperkingen door variatie en een stukje motivatie

De juiste voeding en de juiste hoeveelheid maken het mogelijk om de bovenstaande doelen te bereiken. Maar ik merk dat veel mensen (ook met diabetes) moeite hebben met het volgen van een strikt dieet.

Persoonlijk ben ik geen voorstander van de meeste diëten. Puur vanwege de reden dat bij een dieet een hele voedselgroep vaak wordt overgeslagen. Dat is ook exact de reden waarom dieetplannen zelden op lange termijn volgehouden kunnen worden.

Uitzondering op de regel is een mediterraan voedingspatroon, maar dit zie ik ook niet als een dieet, maar eerder een manier van leven.

Koolhydraatarm de oorzaak van diabetes?

In een grootschalige studie gedaan op initiatief van de Harvard Universiteit in 1986 (Low-carbohydrate diet scores and risk of type 2 diabetes in men Am J Clin Nutr 2011 94: 61) werden 40.000 mensen zonder enige gezondheidsklachten voor een periode van 20 jaar onderzocht.

Elk jaar moesten de deelnemers een levensstijl vragenlijst invullen. Na 20 jaar werd er een selectie gemaakt van de groep mensen die een koolhydraatarm dieet volgden.

Hierin werd onderscheid gemaakt in een koolhydraatarm dieet op basis van:

1. Weinig koolhydraten, veel totale eiwitten en veel totale vetten;
2. Weinig koolhydraten, veel dierlijke eiwitten en veel dierlijke vetten;
3. Weinig koolhydraten, veel plantaardige eiwitten en veel plantaardige vetten.

Vervolgens werden de resultaten onderling vergeleken en kwamen een aantal zeer interessante resultaten naar voren. De groep deelnemers die weinig koolhydraten en veel dierlijke eiwitten en dierlijke vetten aten, hadden een veel grotere kans van maar liefst 75% om diabetes type 2 te ontwikkelen.  

Dit is niet geheel verwonderlijk omdat meerdere studies en ook mijn eigen ervaring met diëten aangeven dat te veel dierlijke eiwitten en vetten erg ongezond zijn voor het lichaam.
Deze producten zitten vaak vol met verzadigde vetten, transvetten en tegenwoordig ook hormonen.

Tevens is de kans op overgewicht dan velen malen hoger dan bij een gebalanceerd dieet.
De groep deelnemers met weinig koolhydraten, maar veel plantaardige eiwitten en vetten hadden geen hogere kans op de ontwikkeling van diabetes type 2.

Het lijkt erop dat om diabetes te voorkomen, een dieet met gematigde hoeveelheden koolhydraten gevolgd moet worden, waarbij de meeste eiwitten en vetten afkomstig zijn van plantaardige bronnen.

Dit wordt ook wel het mediterrane voedingspatroon genoemd en persoonlijk ben ik van mening dat dit de beste manier van eten is.

Het is helemaal niet nodig om koolhydraten volledig op te geven, wanneer je last hebt van diabetes.
Het belangrijkste is om de juiste balans te vinden in je voedingspatroon.

Daarbij is het bekend dat een mediterraan voedingspatroon ook het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk kan verkleinen.

Een mediterraan voedingspatroon bestaat voornamelijk uit de goede verzadigde vetten van planten zoals olijfolie. Gematigde hoeveelheden vlees, voldoende groente, peulvruchten, noten, veel water en gebalanceerde hoeveelheden koolhydraten.

De conclusie van het onderzoek is dan ook dat koolhydraat arm eten zeker goed kan werken bij het handhaven van stabiele bloedsuikerspiegels bij diabetes type 2.

Echter, het is belangrijk om niet te veel dierlijke eiwitten en vetten te eten vanwege het verhoogde risico op andere klachten.

Een goede regel is om MEER plantaardige eiwitten en vetten in je voedingspatroon te verwerken. Een goed voorbeeld is een mediterraan dieet met oog op de hoeveelheid koolhydraten natuurlijk!

Heb je zelf ervaring met een koolhydraatarm dieet bij de behandeling van diabetes? Laat het mij weten door hieronder een reactie achter te laten.