Zwangerschap & Voeding special deel 1: Vóór de Zwangerschap

Zwangerschap en voeding

In een special van drie delen gaan we in detail bekijken hoe je eetpatroon in relatie staat tot zwangerschap. Voor het beste overzicht, heb ik dit gescheiden in voeding vóór-, tijdens en ná de zwangerschap. De juiste voeding in alle drie de stadia van de zwangerschap is erg belangrijk, dus niet alleen maar tijdens de zwangerschap, zoals de meesten denken.

In dit eerste deel beginnen we bij het begin: Je wilt graag zwanger worden! Om het ongeboren kind een zo goed mogelijke start te geven, en om de bevruchting zo snel mogelijk plaats te laten vinden, moet je wellicht je ‘normale’ eetpatroon enigszins wijzigen. Door een gezond eetpatroon, met hier en daar wat zwangerschaps-specifieke aanpassingen, bereid je je lichaam voor op de zware periode van zwangerschap en daarna. Dus niet alleen goed voor het ongeboren kind, maar ook voor jezelf.

Laten we eens kijken naar de invloed van verschillende soorten voeding en voedingsstoffen.

Koolhydraten

Hoewel koolhydraten niet direct je kans op zwangerschap verhoogd, is het wel goed voor je lichaam. Op deze manier kun je je lichaam voorbereiden en de kracht geven voor de zware periode die komen gaat. Het is wel zo dat in bepaalde koolhydraten voedingsstoffen zitten die de vruchtbaarheid wel degelijk verhogen.

Hierbij moet je denken aan Vitamine B, anti-oxidanten en ijzer. Om op een gezonde manier de goede koolhydraten binnen te krijgen, kun je denken aan een kom granen bij het ontbijt, een paar meergranenboterhammen bij de lunch en meergranenpasta voor de avond. Daarnaast is het belangrijk om tussendoor ook kleine hoeveelheden koolhydraat-rijk voedsel te eten.

Om te voorkomen dat je lichaam steeds erg heftig en extreem gaat reageren op de (extra) inname van koolhydraten, zou je koolhydraten in moeten nemen die langzaam door het bloed worden opgenomen. Dit kun je bepalen door te letten op de Glycemische Index van je eten.

Wil je hier meer van weten? Klik hieronder voor de Lees dan ook mijn special over de Glycemische Index:
Glycemische index special

Dit laatste is met name belangrijk voor vrouwen die PolyCistic Ovary Syndrom (PCOS) hebben, een veel voorkomende reden van verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen. Deze onbalans in de hormonen wordt alleen maar erger als je regelmatig insulinepieken hebt. Teveel insuline in je bloed heeft direct gevolgen voor de werking van je eierstokken en mogelijke onregelmatige ovulaties.

Juist door te letten op de eerder omschreven Glycemische Index kun je deze insuline-pieken beter in de hand houden

Groente en Fruit

Naast de benodigde vitaminen en mineralen die groente en fruit leveren, is het eten hiervan ook belangrijk om de anti-oxidanten. Deze anti-oxidanten binden de strijd aan tegen vrije radicalen die je lichaam kunnen binnendringen door bijvoorbeeld zonlicht, maar ook door meeroken. Deze radicalen kunnen schade aanrichten aan de eitjes en, bij de man, aan de sperma.

Eet dus veel vers groente en fruit. Een aanbevolen hoeveelheid is 3 schaaltjes groente en 2 schaaltjes fruit per dag.

Omega-3 Vetzuren

Voor een optimale vruchtbaarheid zijn de (gezonde) omega-3 vetzuren van groot belang. De belangrijkste bron voor dit type vetzuren is vis zoals haring, zalm, sardines en een aantal soorten tonijn. Indien je niet van vis houdt, of vegetariër bent, zijn er in de handel voedselsupplementen te krijgen.

Alcohol

Tja, moet ik hier nog iets over zeggen? Het is natuurlijk het allerbeste om de alcohol even te laten staan, hoewel het niet bewezen is dat een zéér matig alcoholgebruik je vruchtbaarheid kan beïnvloeden. Wel heeft, ook een matig, alcoholgebruik een direct verband met de snelheid waarmee je zwanger kunt worden.

Als je een onregelmatige cyclus hebt, kun je de alcohol maar beter helemaal laten staan.

Onnodig te zeggen dat alcohol, als je eenmaal zwanger bent, helemaal uit den boze is! Bedenk dat je wellicht al zwanger kunt zijn, zonder dat je dit zelf weet. Als je dan nog vrolijk je wijntje of biertje drinkt, kun je mogelijk schade aan de foetus aanbrengen.

Koffie en thee

Koffie en thee, in het algemeen cafeïne, zorgen er voor dat je bloedaderen zich samen gaan knijpen, waardoor er een verminderde bloedtoevoer is naar je belangrijke organen, waaronder je baarmoeder. Minder bloedtoevoer kan de oorzaak zijn voor een slechte vasthechting van het eitje in de baarmoeder, met een afbreking van de zwangerschap als gevolg.

Als je wilt stoppen met Cafeïne, dan is het verstandig om dit rustig aan af te bouwen. In één keer stoppen met cafeïne kan zorgen voor hoofdpijn als ontwenningsverschijnselen.

Jazeker, cafeïne is verslavend en je lichaam kan heftig reageren bij het ontbreken van dit genotsmiddel.

IJzer

Bloedarmoede, en dus een tekort aan ijzer, is een veel voorkomend probleem (27%) bij vrouwen die net zwanger zijn geworden. Niet alleen deze groep vrouwen heeft hier veel last van, maar ook de vrouwen in het algemeen. Tijdens de menstruatie verlies je veel bloed, en daarmee ook veel ijzer. Het is dus van groot belang om je ijzerreserves aan te vullen, speciaal als je zwanger wilt worden. Als je weinig vlees eet, waar veel ijzer in zit, of vegetariër bent, kun je in de handel multivitaminen met ijzer kopen.

Water

Het drinken van veel water heeft, naast de positieve effecten voor de algehele gezondheid, niet direct invloed op de vruchtbaarheid. Maar het drinken van water vult wel je reserves     aan. Reserves die je straks nodig zult hebben voor het aanmaken van bijvoorbeeld vruchtwater en voor het voeden van je ongeboren baby.

Listeria Bacterie

De listeriabacterie kan voorkomen in sommige kant-en-klaar maaltijden, Franse kazen en andere ongepasteuriseerde zuivelproducten. Normaal merk je hier niets van, maar een zwangere vrouw heeft ruim 20 maal zo veel kans om hiervan ziek te worden, dan niet-zwangere vrouwen. Dit is niet alleen belangrijk tijdens de zwangerschap, maar juist ook voor de zwangerschap.

De listeriabacterie kan een miskraam als gevolg hebben, ook al heb je dat meestal niet eens in de gaten.

Kijk eerst eens kritisch in je koelkast en kijk naar de houdbaarheidsdata. Als je het niet vertrouwd, gewoon weggooien! Zet gelijk je koelkast een paar graden lager voor een betere koeling.

Wat je niet moet eten: Gerookte vis, rauwe sushi, zachte kazen gemaakt van ongepasteuriseerde melk en andere ongepasteuriseerde zuivel producten. Dus ook geen rauwe melk van de boer, hoe lekker dit misschien ook is!

Wil je meer weten over pasteuriseren en zuivelproducten in het algemeen? Lees dan mijn special over zuivelproducten.
Zuivel producten special

Foliumzuur en andere vitaminen

Om werkelijk alle vitamines en mineralen uit voedsel te halen is best lastig. Haal daarom, ter voorbereiding, voedingssupplementen die speciaal worden verkocht ter voorbereiding van de zwangerschap. Hierin zit natuurlijk ook foliumzuur, wat je beslist nodig hebt om de kans op ernstige afwijkingen aan de baby zo klein mogelijk te houden.

Flavonoïden

Flavonoïden helpen je lichaam bij het bestrijden van de, al eerder genoemde, vrije radicalen. Keus genoeg, want heel veel fruit bevat deze voedingsstof: onder andere kersen, druiven, blauwe bessen, perziken, tomaten en sinaasappelen.

Alkaline

Voedsel met een relatief hoog alkalinegehalte heeft een positieve invloed om een gezonde afscheiding van de vrouw. Dit heeft direct invloed op de snelheid waarmee je vruchtbaar kunt worden. Denk eens aan: appels, uien, perziken, olijven, kersen, selderij, broccoli, asperges, wortelen, kool, mango’s, komkommer en/of aardappelen.

Invloed van voeding op het geslacht

Man of vrouw

Kun je echt door middel van je voeding invloed uitoefenen op het geslacht van je baby. Er zijn heel veel factoren die het geslacht bepalen, en de meeste kun je niet controleren. Wel kun je proberen de natuur een handje te helpen met behulp van het gegeven dat je voeding je afscheiding beïnvloed. De samenstelling van deze afscheiding zorgt er bijvoorbeeld voor dat X-zaadcellen zich beter zullen voelen dan Y-zaadcellen, of andersom.

Wil je een dochter?
Drink en eet veel melkproducten, en vermijd zo veel mogelijk zout:

  • Wel eten: Brood, Vis en vlees, Eieren, Melk en melkproducten, Veel fruit, Rijst, Pasta, Zoete popcorn
  • Niet eten: Kaas, alle soorten soep, alles waar zout in zit, gedroogd/gezouten/gepekeld/gerookt vlees, abrikoos, ananas, perzik, avocado, watermeloen, ontbijtgranen, rode wijn, koffie.

Wil je een zoon?
Geen melkproducten eten of drinken, en geef zout een centrale plaats in je voedingspatroon (niet overdrijven!)

  • Wel eten: extra zout, gedroogd/gerookt/gezouten vlees, gedroogd/gerookt vis, soep, brood, zuurkool, aardappel, champignon, ui, kool, aubergine, eiwit (géén eigeel!), koffie, cola, thee.
  • Niet eten: Alle melkproducten, cacao, chocolade, eigeel, rijst, pasta, bieslook, rabarber, sperziebonen, snijbiet, pindanootjes, hazelnoten, walnoten.

Ook aandacht voor de man!

Man

Tot nu toe hebben we het alleen gehad over de vrouw, maar er zijn ook een paar belangrijke dingen voor de man ter voorbereiding van de bevruchting, en om de bevruchting zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Wist je dat in 40% van de gevallen van onvruchtbaarheid of verminderde vruchtbaarheid, te wijten is aan de man? Dit kan te maken hebben met volledige onvruchtbaarheid, of een slechte kwaliteit cellen of een lage cel-telling.

Maar dat is niet de enige reden voor een man om zich voor te bereiden: Wist je dat vaders die in de maand vóór de conceptie ongeveer 2 glazen alcohol gedronken hadden, nu een kind hebben die gemiddeld 185 gram lichter is dan normaal? Een slechte start voor de kleine, want een lager gewicht heeft directe invloed op de mentale en fysieke ontwikkeling, wat het hele leven van de nieuwe wereldburger kan beïnvloeden.

Een gezond voedingspatroon zal zeker helpen om zowel kwalitatief als kwantitatief goede zaadcellen te produceren:

  • Eet voedsel wat rijk is aan vitamine C en andere anti-oxidanten.

Anti-oxidanten helpen tegen de beschadiging van het sperma door de radicalen, en werken oppeppend zodat je sperma levendiger en beweeglijker wordt.

  • Zorg voor voldoende zink.

Een tekort aan zink verlaagd je je testosteron en de hoeveelheid zaadcellen.

  • Neem foliumzuur

Net als voor de partner, is foliumzuur voor de man ook belangrijk. Dit kan ook n de vorm van voedingssupplementen.

  • Neem extra Calcium en Vitamine D.

Melk, kaas, yoghurt zijn goed voor de calcium – Voor de Vitamine D is melk en zalm prima.

  • Stop met alcohol / Stop met roken

Je kunt natuurlijk stoer doen, en toch zo nu en dan een pilsje of een wijntje nemen, maar waarom het risico nemen? Ditzelfde geldt ook voor roken.

En dan…
In dit eerste deel heb ik je zo veel mogelijk tips gegeven hoe je je lichaam, door middel van je voedingspatroon, kunt voorbereiden voor een komende zwangerschap.

In het volgende deel gaan we kijken waar je op moet letten tijdens de zwangerschap. Je baby is afhankelijk van wat jij eet!

Klik hieronder om deel 2 te lezen:
Zwangerschap & Voeding special deel 2: Tijdens de Zwangerschap

Jack Boekhorst

Jack Boekhorst is de initiatiefnemer van OptimaleGezondheid.com en helpt mensen om een gezonde lifestyle op te bouwen. “Iedereen kan een gezonde lifestyle hebben met veel energie en vitaliteit!”