• risico's van de zonnebank

De Zonnebank deel 2: De risico’s van de zonnen in het algemeen

2017-03-02T11:32:48+00:00april 23rd, 2013|Gezondheid Algemeen|2 Reacties

Laatste update: door

De Zonnebank deel 2: De risico’s van de zonnen in het algemeen

Klik hieronder om deel 1 te lezen:
De Zonnebank deel 1: Alles over de zonnebank

In het eerste deel van deze special over zonnebanken hebben we bekeken wat een zonnebank precies is en wat het doet. Door de risico’s die aan zonnebanken, en zonnen in het algemeen, verbonden zijn, zijn er op Europees niveau regels opgesteld waaraan de zonnebanken moeten voldoen. Als je je aan de regels houdt om op de juiste manier te zonnen, is er relatief weinig risico. Maar toch hecht ik er waarde aan om je te wijzen op de feiten als je het zonnen overdrijft.

De drie soorten UV-Straling

We hebben het al aangehaald in het eerste deel van deze special, maar wil het toch even in herinnering brengen. Het verschil tussen de drie soorten is van belang voor het beter begrijpen van het vervolg.

  • UV-A Stralen worden nagenoeg niet tegengehouden door de ozonlaag, en dringen door in onze huid
  • UV-B Stralen worden voor een deel tegengehouden door de ozonlaag en de wolken. Deze straling verkleurd en verdikt je huid met als doel om je huid te beschermen tegen de zon.
  • UV-C Stralen zijn de meest agressieve stralen, maar deze worden volledig door de ozonlaag tegengehouden en bereiken de aarde niet.


De zon is eigenlijke een gigantische bol van vuur die enorme hoeveelheden energie uitstraalt. Deze energie is voor het overgrote deel onschuldig, en bestaat voor 90% uit zichtbaar licht en infrarood licht. Slechts een klein deel van het licht, ongeveer 10%, bestaat uit het eerder genoemde Ultra Violette licht.

Het proces van bruin worden

Om de risico’s te kunnen begrijpen, wil ik je eerst iets verduidelijken hoe het proces van bruin worden in elkaar steekt.

Met name door de UV-B stralen wordt de opperhuid dikker. Door de UV-straling in het algemeen worden de melanocyten, de pigmentvormende cellen in je huid, gestimuleerd om pigment te vormen. Dit is in basis het principe van ‘bruin worden’. Het lichaam reageert op deze manier om de huid te beschermen tegen méér UV-licht. De dikkere huid en de pigmenten zorgen voor een beschermende, natuurlijke, laag voor de onderliggende huidlagen. Dit is ook de reden dat mensen die van nature licht getint zijn, nagenoeg nooit verbranden.

Er zijn dus ook forse verschillen in gevoeligheid voor UV-Straling tussen verschillende mensenrassen. De mensenrassen met een donkere huid zijn op een natuurlijke manier beter beschermd tegen de verwoestende werking van UV-stralen.

Beschadiging van het DNA in de huid

De UV-Straling die op je huid valt, wordt geabsorbeerd maar blijft oppervlakkig. Het overgrote deel wordt direct in de opperhuid geabsorbeerd door moleculen zoals eiwitten en DNA. In deze moleculen kunnen dan veranderingen optreden die schadelijk zijn. Gelukkig kan dit in de meeste gevallen weer gerepareerd worden door de beschadigde moleculen te verwijderen, en beschadigd DNA te herstellen. Maar als dit soort beschadigingen té vaak gebeurd of té extreem is, kan dit gaan ophopen. Dit kan in potentie een groot probleem zijn.

De schade op de korte termijn

Het meest bekende, en meest voorkomende schadelijke korte termijn effect is natuurlijk het zogenaamde verbranden. De huid wordt rood waarna na een paar uur de pijn volgt in de vorm van overgevoeligheid en jeuk. Héél veel jeuk! Dit verbranden, of erytheem, wordt met name veroorzaakt door de UV-B straling. Deze straling verwijd de bloedvaatjes in de huid waardoor onder de huid rood wordt. Het verbranden is een hele ernstige waarschuwing van de huid en moet beslist serieus genomen worden.

Ga de volgende dag niet wéér in de zon liggen, en geef de huid de kans om zich te herstellen. Maar er zijn ook andere korte-termijn beschadigingen zoals huiduitslag en een tijdelijke vermindering van de effectiviteit van het afweersysteem. Hierdoor ben je meer vatbaar voor een andere ziekte doordat het lichaam niet de middelen heeft om zich te verdedigen.

Als je je ogen niet beschermd onder de zonnebank, kun je last krijgen van sneeuwblindheid of lasogen. Gelukkig herstellen de ogen zich weer na een tijdje, maar in extreme gevallen kan er blijvende oogschade ontstaan.

De schade op de langere termijn

Als je langdurig en zeer regelmatig in de zon ligt, of gebruik maakt van de zonnebank, en niet let op de maximum hoeveelheden straling die je veilig kunt ontvangen, kunnen er op de langere termijn nare effecten optreden. Hierbij moet je denken aan:

  • Pigmentvlekken, met name bij zwangere vrouwen als gevolg van een gewijzigde hormoonbalans.
  • Oogletsel in de vorm van staar of cataract.
  • Vroegtijdige veroudering van de huid in de vorm van een verminderde elasticiteit en rimpelvorming.
  • Ook kan de huid een leerachtige uitstraling krijgen, door de extreme verdikking van de opperhuid.
  • Huidkanker is het eest gevreesde effect op de langere termijn.

Huidkanker

De belangrijkste oorzaak van huidkanker is de zon, of eigenlijk de UV-Straling van de zon, of de zonnebank. Als je de cijfers bekijkt kun je zien dat er een stijgende lijn is van mensen die huidkanker ontwikkelen. Ieder jaar krijgen maar liefst 36.000 mensen te horen dat ze huidkanker hebben. 650 daarvan komen hieraan te overlijden. Het is inmiddels onomstotelijk bewezen dat een regelmatige blootstelling aan UV-A straling en UV-B straling en/of het verbranden van de huid een sterk verhoogde kans op het ontwikkelen van huidkanker geeft. Dit geldt zeker voor kinderen. Als je voor je vijftiende levensjaar regelmatig verbrand bent geweest, heb je op latere leeftijd een sterk verhoogde kans op één van de vormen van huidkanker.

Basaalcelcarcinoom

Basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Deze is prima te behandelen, en in ongeveer 95% van de gevallen verdwijnen de beschadigde cellen alsnog. Deze vorm komt met name in het gezicht voor, zaait zich zelden uit en groeit erg langzaam. Er ontstaat een glazig en glad knobbeltje wat langzaam maar zeker groter wordt. Later zal er een zweertje ontstaan met een korstje wat gemakkelijk open te halen is.

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom komt minder vaak voor, en is net als de voorgaande vorm van huidkanker goed te behandelen. Deze vorm is wel agressiever, en dat blijkt uit een sneller groeiend, rozerood, knobbeltje. Dit knobbeltje, wat meestal in het gezicht of op de rug van de hand voorkomt, heeft ook een korstje. Als dit verwijderd wordt blijft er een zweertje over. Deze vorm zal zich ook uitzaaien, meestal via de lymfeklieren.

Melanoom

Melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker, een vorm die meestal voorkomt bij mensen tussen de 30 en 60 jaar. Een melanoom kan heel snel groeien, en ontstaat meestal op een plek waar al eerder een moedervlek aanwezig was. Als er al veel uitzaaiingen zijn, zal het lastiger zijn om hiervan te genezen. De technieken worden steeds beter, wat resulteert in een tegenwoordige overlevingskans van 75%.

Bij vrouwen ontstaan melanomen meestal op de benen en de romp, terwijl bij mannen de hoofd/hals en de romp de meest voorkomende plekken zijn. De symptomen voor een melanoom kun je redelijk gemakkelijk herkennen aan een bestaande moedervlek die dikker of groter wordt, donkerder wordt, een onregelmatige rand krijgt en/of gaat jeuken.

De aanmaak van Vitamine D

Toch kunnen we niet zonder de zon, want zonlicht zorgt ook voor de aanmaak van vitamine D in je huid. Een belangrijke stof die voor een groot deel verantwoordelijk is voor de botgroei en aanmaak. Maar dit proces is niet afhankelijk van direct zonlicht, en zeker niet van een felle zon. Om je dagelijkse hoeveelheid Vitamine D aan te maken, is het voldoende om een half uurtje buiten te zijn, waarbij het niet uitmaakt of de zon schijnt of niet. Je hebt hiervoor dus licht nodig, en geen volle zon.

Voordeel van de zonnebank t.o.v. het zonnen

De zonnebank heeft een duidelijk voordeel ten opzichte van de echte zon: Het bruiningsproces onder de zonnebank kan gebeuren in een gecontroleerde omgeving met betrekking tot intensiteit en tijdsduur. Zonnebaden op het strand is wat lastiger te regelen en gaat vaak gepaard met extremen doordat een strandbezoek vaak een hele dag of een weekend duurt. Je wilt dan profiteren van de zon, maar de blootstelling aan UV-Straling is dan té extreem.

Het juiste gebruik van de zonnebank

Dit klinkt allemaal heel erg dreigend, maar er is beslist geen reden om nu maar binnen te blijven zitten, of alleen maar in lange broek en shirt op het strand te verschijnen. Ook de zonnebank vermijden heeft weinig zin. Alles staat en valt met het juiste en verantwoorde blootstelling aan UV-Straling. Hoe je dit doet lees je in het derde deel van deze special!

Klik hieronder om deel 3 te lezen:
De Zonnebank deel 3: Verantwoord gebruik van de zonnebank

2 Reacties

  1. Gulow 23 februari 2015 om 16:20 - Antwoorden

    Ik heb een nicht die wel naar de zonnebank gaat maar alleen als ze uit zonnebank komt word ze erg rood en de roodheid duurt dan 2a3 dagen.. Is dat erg?

    • Robert Jan Hendriks 23 februari 2015 om 16:58 - Antwoorden

      Het kan zijn dat ze erg gevoelig is voor de zonnebank of de intensiteit, het is dan beter om de zonnebank te vermijden, want dat lijkt mij zeker niet gezond voor de huid!

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: