Zijn sojaproducten ongezond? Wat de wetenschap zegt over fytooestrogenen

Zijn sojaproducten echt ongezond? Ontdek wat onderzoek zegt over fytooestrogenen, borstkanker, testosteron en welke sojaproducten de beste keuze zijn.

Door Robert Jan Hendriks · Gepubliceerd 12 juni 2012 · bijgewerkt 9 mei 2026 · 5 min leestijd · Ons redactieproces

Sojaproducten zijn voor de meeste gezonde volwassenen veilig bij matige consumptie. De fytooestrogenen (isoflavonen) in soja binden zwak aan oestrogeenreceptoren en werken wezenlijk anders dan lichaamseigen oestrogeen.¹ Bij specifieke aandoeningen of medicatiegebruik is extra voorzichtigheid nodig.

Wat zijn fytooestrogenen en hoe werken ze in je lichaam?

Soja bevat isoflavonen, een groep fytooestrogenen die kunnen binden aan oestrogeenreceptoren. Hun biologische activiteit is tientallen tot honderden malen zwakker dan die van lichaamseigen oestrogeen.¹²

Isoflavonen binden bij voorkeur aan bèta-oestrogeenreceptoren, die vooral voorkomen in botten, bloedvaten en de hersenen. Menselijk oestrogeen activeert zowel alfa- als bèta-receptoren. Dit verschil verklaart waarom soja-isoflavonen niet dezelfde effecten hebben als extra oestrogeen via hormoontherapie.²

Na consumptie worden isoflavonen in de darm omgezet door je darmmicrobioom. De mate waarin je lichaam deze stoffen kan activeren, verschilt per persoon en hangt af van de samenstelling van je darmflora.³

Verhoogt soja het risico op borstkanker?

De zorg is begrijpelijk: oestrogeenachtige stoffen zouden hormoongevoelige tumoren kunnen stimuleren. Toch toont een meta-analyse uit 2022 geen verhoogd borstkankerrisico bij vrouwen die regelmatig soja eten.⁴ In Aziatische populaties met levenslange hoge sojaconsumptie wordt zelfs een licht beschermend effect waargenomen.⁴

Recente richtlijnen voor kankerpreventie bevestigen dat matige sojaconsumptie veilig is voor de algemene bevolking.⁵

Voorzichtigheid bij specifieke groepen: ben je behandeld voor oestrogeenreceptor-positieve (ER+) borstkanker of draag je een BRCA1/2-mutatie? Bespreek sojaconsumptie dan met je oncoloog of diëtist. Dit is een voorzorgsmaatregel op basis van biologische plausibiliteit, geen bewezen gevaar.

Soja en testosteron: welk effect bij mannen?

Incidentele casestudies beschrijven hormoonveranderingen bij mannen die extreem veel soja consumeerden — meerdere liters sojamelk per dag gedurende maanden. Bij normale voedselinname zijn zulke effecten niet bevestigd in gecontroleerde klinische trials.⁶

Een uitgebreide review uit 2023 concludeert dat soja-isoflavonen bij gangbare doseringen geen klinisch relevant effect hebben op testosteronniveaus.⁶ Bevolkingsonderzoek wijst eerder op een mogelijk beschermend verband met prostaatkanker, hoewel meer onderzoek nodig is.⁵

Gefermenteerde vs niet-gefermenteerde soja: wat is het verschil?

Bij fermentatie — het proces achter tempeh, miso en natto — wordt fytinezuur afgebroken. Fytinezuur kan de opname van mineralen als zink en ijzer remmen.¹ Fermentatie verhoogt bovendien de verteerbaarheid van soja-eiwitten.

Tijdens fermentatie worden isoflavonen omgezet naar aglyconen, een beter opneembare vorm. Of dit in de praktijk tot grotere gezondheidsvoordelen leidt dan niet-gefermenteerde soja, is nog niet eenduidig bewezen.¹

Je darmmicrobioom speelt een sleutelrol bij de verwerking van isoflavonen, ongeacht of de soja gefermenteerd is of niet.³

Sojaproduct	Type	Fytinezuur verlaagd	Opmerkingen
Edamame	Niet-gefermenteerd	Nee	Minst bewerkt, goede eiwitbron
Tofu	Niet-gefermenteerd	Gedeeltelijk	Nutriëntprofiel hangt af van bereiding
Sojamelk	Niet-gefermenteerd	Nee	Controleer verrijking (calcium, B12)
Tempeh	Gefermenteerd	Ja	Hogere eiwitverteerbaarheid
Miso	Gefermenteerd	Ja	Hoog in natrium; gebruik met mate
Natto	Gefermenteerd	Ja	Rijke bron van vitamine K2

Let op: natto bevat veel vitamine K2. Gebruik je bloedverdunners zoals acenocoumarol of warfarine? Overleg dan met je arts of apotheker, want vitamine K beïnvloedt de werking van deze medicijnen.

Is sojamelk een goede vervanger voor koemelk?

Verrijkte, ongesuikerde sojamelk komt qua eiwitgehalte en voedingsprofiel het dichtst in de buurt van koemelk van alle plantaardige alternatieven. Controleer wel of je sojamelk verrijkt is met calcium, vitamine B12 en bij voorkeur jodium — niet alle merken bevatten deze toevoegingen.¹

Het Voedingscentrum adviseert om bij structurele vervanging van zuivel te letten op voldoende inname van deze nutriënten.

Voor kinderen en zuigelingen: vervang nooit zelfstandig zuigelingenvoeding of koemelk door een plantaardig alternatief zonder overleg met een kinderarts of diëtist.

Soja en hart- en vaatziekten

Fytooestrogenen uit soja worden in verband gebracht met gunstige effecten op cardiovasculaire risicofactoren. Reviews beschrijven verbeteringen in LDL-cholesterol en insulinegevoeligheid bij regelmatige sojaconsumptie.⁶ Deze effecten zijn het duidelijkst waargenomen bij mensen met type 2 diabetes of een verhoogd cardiovasculair risicoprofiel.

Sojaconsumptie vervangt geen medische behandeling. Bij vragen over je persoonlijke situatie kun je terecht op Thuisarts.nl of bij je huisarts.

Let op bij medicatie en schildklieraandoeningen

Isoflavonen uit soja kunnen de opname van levothyroxine (schildkliermedicatie) remmen wanneer ze gelijktijdig worden ingenomen.¹ Neem sojaproducten niet op hetzelfde moment als schildkliermedicatie — houd minimaal enkele uren afstand en overleg met je arts of apotheker over de juiste timing.

De context van je totale voedingspatroon is belangrijk. Soja als onderdeel van een gevarieerd dieet — zoals in de traditionele Aziatische keuken met vis, groenten en rijst — is fundamenteel anders dan geïsoleerd soja-eiwit als ingrediënt in ultrabewerkte producten.¹

Veelgestelde vragen

Krijg je via vlees ook fytooestrogenen binnen, omdat vee soja eet?

Dieren die sojavoer krijgen, zetten een deel van de isoflavonen om via hun stofwisseling voordat die in vlees terechtkomen. De concentraties fytooestrogenen die via vlees worden opgenomen zijn daardoor aanzienlijk lager dan bij directe sojaconsumptie. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat dit bij normale vleesinname een meetbaar gezondheidseffect veroorzaakt.

Zitten er sojaproteïnen in shakes zoals die van Herbalife?

Veel eiwitshakes en maaltijdvervangers gebruiken soja-eiwit als (mede)ingrediënt; controleer altijd het etiket van jouw specifieke product. Als je soja wilt vermijden, zijn wei-eiwit (whey), erwtenproteïne of rijsteiwit gangbare alternatieven. Kies voor producten met een transparante ingrediëntenlijst.

Ik neem shakes met sojamelk vanwege reumatoïde artritis — is dat een probleem?

Bij reumatoïde artritis is er geen specifiek bewijs dat matige sojaconsumptie schadelijk is. Soja-isoflavonen tonen in sommige laboratoriumstudies milde ontstekingsremmende eigenschappen, hoewel klinisch bewijs beperkt is. Bespreek dieetwijzigingen en supplementen altijd met je reumatoloog, zeker als je immunosuppressiva of andere medicatie gebruikt.

Bestaat er gefermenteerde sojamelk?

Ja, gefermenteerde sojamelkdranken en sojayoghurt bestaan. Door fermentatie zijn fytinezuur en bepaalde antinutriënten verlaagd en is de eiwitverteerbaarheid hoger. In reguliere supermarkten zijn ze minder gangbaar dan gewone sojamelk, maar verkrijgbaar via reformwinkels en online.

Op welk wetenschappelijk bewijs is dit artikel gebaseerd?

Dit artikel is gebaseerd op peer-reviewed publicaties van 2022–2024, gepubliceerd in tijdschriften als Nutrients, In Vivo, Phytotherapy Research en Molecular Nutrition & Food Research. Uitsluitend wetenschappelijk onderzoek is als onderbouwing gebruikt — geen persoonlijke ervaringen of populaire gezondheidsboeken. De volledige bronnenlijst staat onderaan het artikel.

Is amandelmelk een goed alternatief voor sojamelk?

Amandelmelk bevat aanzienlijk minder eiwit dan sojamelk (circa 0,5 gram versus circa 3,5 gram per 100 ml). Voor voldoende eiwitinname is haver- of erwtenproteïnedrank een betere vervanger. Verrijkte amandelmelk kan wel vergelijkbare calcium- en vitamine D-gehaltes hebben als koemelk.

Canivenc-Lavier MC, Bennetau-Pelissero C. Phytoestrogens and Health Effects. Nutrients. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36678189/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷
Ceccarelli I, Bioletti L, Peparini S. Estrogens and phytoestrogens in body functions. Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34890602/ ↩ ↩²
Kumari N, Kumari R, Dua A. From Gut to Hormones: Unraveling the Role of Gut Microbiota in (Phyto)Estrogen Modulation in Health and Disease. Molecular Nutrition & Food Research. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38342595/ ↩ ↩²
Boutas I, Kontogeorgi A, Dimitrakakis C. Soy Isoflavones and Breast Cancer Risk: A Meta-analysis. In Vivo (Athens, Greece). 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35241506/ ↩ ↩²
Torres Á, Quintanilla F, Barnafi E. Dietary Interventions for Cancer Prevention: An Update to ACS International Guidelines. Nutrients. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39275213/ ↩ ↩²
Patra S, Gorai S, Pal S. A review on phytoestrogens: Current status and future direction. Phytotherapy Research. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37246823/ ↩ ↩² ↩³

Bronnen

Canivenc-Lavier MC, Bennetau-Pelissero C — Phytoestrogens and Health Effects · Nutrients · 2023
Boutas I, Kontogeorgi A, Dimitrakakis C — Soy Isoflavones and Breast Cancer Risk: A Meta-analysis · In Vivo (Athens, Greece) · 2022
Patra S, Gorai S, Pal S — A review on phytoestrogens: Current status and future direction · Phytotherapy Research · 2023
Torres Á, Quintanilla F, Barnafi E — Dietary Interventions for Cancer Prevention: An Update to ACS International Guidelines · Nutrients · 2024
Ceccarelli I, Bioletti L, Peparini S — Estrogens and phytoestrogens in body functions · Neuroscience and Biobehavioral Reviews · 2022
Kumari N, Kumari R, Dua A — From Gut to Hormones: Unraveling the Role of Gut Microbiota in (Phyto)Estrogen Modulation in Health and Disease · Molecular Nutrition & Food Research · 2024

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Meer over voeding

Voeding

De 10 gezondste voedingsmiddelen in de supermarkt (wetenschappelijk onderbouwd)

Welke voedingsmiddelen zijn het gezondst? Broccoli, vette vis en knoflook leiden het lijstje — dit zijn de 10 producten met de sterkste wetenschappelijke onderbouwing.

Pikante kruiden en je gezondheid: wat zegt het onderzoek?

Wat doen capsaïcine, kurkuma en rozemarijn echt voor je gezondheid? Actueel onderzoek over HCA-vorming, ontstekingsremming en hersengezondheid uitgelegd.

6 gezondheidsvoordelen van aubergine: wat zegt het onderzoek?

Wat zijn de gezondheidsvoordelen van aubergine? Nasunine, vezels en polyfenolen dragen bij aan je gezondheid. Lees wat recent onderzoek zegt.

De 21 beste snacks bij diabetes: wetenschappelijk onderbouwde keuzes

Welke snacks zijn veilig bij diabetes? Ontdek 21 diabetesvriendelijke opties die je bloedsuiker stabiel houden, met uitleg over vezels, eiwit en vetten.

Welke noten zijn het gezondst? Vergelijking per soort

Welke noten zijn het gezondst? Vergelijk walnoten, amandelen, cashewnoten en meer op omega-3, eiwitten en effect op hart, cholesterol en gewicht.

24 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

Dominique Faveere15 juni 2012
Zelf kan ik hieraan toevoegen, dat ik de ervaring had, dat bij mij ,het gebruik van dagelijks toch wel 2x soja (melk en andere), een verstoorde werking van mijn schildklier als gevolg had! mijn schildklier raakte totaal "uit balans": hyper- en hypo-werking ....waardoor heel moeilijk te behandelen, en onder controle te krijgen. En inderdaad werd me dan ,door een orthomoleculair voedingsdeskundige ook aangeraden om tempeh, en miso te gebruiken......natto kende ik nog niet....dank voor de tip!
Robert Jan Hendriksauteur15 juni 2012
Graag gedaan:)
Miranda Jetten15 juni 2012
Ook mijn ervaringen met soja zijn uiteindelijk negatief uitgevallen. Ik reageer redelijk heftig hierop. En daarbij krijgen we, zelfs zonder de bewuste keuze hiervoor, heel veel soja indirect binnen. Niet alleen als "verborgen"ingredient, maar ook via het vlees en de kip, want zowel varkens als pluimvee krijgen soja, heel veel soja, te eten.
monique13 maart 2014
mijn man is een paar weken geleden geopereerd nieuwe hartklep en 2 overbrugingen nu staat op het dieetblad dat hij best soja produkten kan eten als pudding en yoghurt ook melk enzo is dat goed voor hem of niet
Drac28 november 2014
Ik had een paar maanden soja gegeten. Alle vlees verbannen en overgestapt op soja producten. Nooit meer mensen. Ik kreeg hartkloppingen iedere avond in bed, en zwaar impotent als man. Ik snapte er niets van toen en het raakt je geestelijk ook goed als man wanneer je ineens impotent bent geworden. Toen was ik weer begonnen met dierlijke eiwitten zoals vlees, vis en eieren en compleet gestopt met soja. Impotentie verdween binnen 2 dagen! Voor mij is duidelijk dat soja echt vergif is en je lichaam kapot maakt. Ik ben een felle tegenstander geworden van alles waar soja in verwerkt is. Ik let nu ook op alle etiketjes voordat ik iets koop in de winkel. Je zal nog schrikken waarin soja allemaal verwerkt is.
Robert Jan Hendriksauteur28 november 2014
Dit is een heftig verhaal. Het is inderdaad waar dat soja producten heel slecht uit kunnen vallen. Maar we moeten hier ook een beetje relativeren: Als je gefermenteerde soja eet, dan zijn alle toxische producten er uit gehaald. Is dus beter voor je gezondheid. Ook moet je soja natuurlijk wel gematigd eten, als onderdeel van een gezond en vooral gevarieerd voedingspatroon. Groet, Jack
Bram20 mei 2015
Voor alle voeding geldt natuurlijk : eet met mate. 10 liter water (jaja) of een kilo zout per dag is ook niet goed voor je, waar het normaal gesproken geen kwaad kan als je normale doses neemt. Dat geldt dus ook voor bepaalde sojaproducten. Over de oestrogenen: soja bevat phyto-oestrogenen. Dat is soortgelijk, maar zeker niet hetzelfde als dierlijke (of menselijke) oestrogenen. Dierlijke hormonen doen nog veel gekkere dingen met je lijf tov plantaardige. Maar soja hoef je ook niet te nemen als je bijvoorbeeld vlees of zuivel wil vervangen. Er zijn tal van andere plantaardige melksoorten die ook prima dienst doen als vervanger. Er zijn er zelfs zoveel, dat er voor ieder wel een goede keuze is. Denk hierbij aan: amandelmelk, hazelnootmelk, hennepmelk, rijstmelk enzovoort enzovoort. Ook via dierlijke producten krijg je soja binnen, aangezien meer dan 80% van alle verbouwde soja op de wereld naar (vrijwel alle) diervoeder gaat. Hier kan je dus ook rekening mee houden als je echt op sojagebruik wilt letten. Eet gevarieerd en vers, is het devies!
Susan17 januari 2017
Dank voor de uitleg m.b.t. gefermenteerde soja. Wat ik graag aan wil vullen, vooral ook omdat soja in het algemeen slecht aangeschreven staat op het moment, is dat je je moet bedenken dat je niet per se beter af bent als je vlees eet (en dus vaak ogenschijnlijk (!) minder soja eet dan een vegetariër of veganist). Want wat denk je dat vee te eten krijgt, wat je als mens dus via vleeseten binnenkrijgt? Precies: soja! (en dan heb ik het nog niet over al die andere zaken waarom het niet best is om vlees eten...) En die anti-soja-lobby lijkt nu juist uit de vleesetende hoek te komen.
Carine4 maart 2017
En de shakes van Herbalife is dat met soya ? Want de meeste mensen drinken dit met soyamelk dus ?Ik neem de shakes van Herbalife omdat ik reumatoïde artritis heb en ik voel me daardoor niet meer moe ,maar neem het wel met soyamelk dus gefermenteerde mag ? Ik kan niet zonder zo een shake elke morgen omdat ik anders meteen moe ben ☘️
Marin8 augustus 2017
soja producten zijn zoiezo niet goed voor de mens en het is ook kankerverwekkend! dus mijdt soja producten!
Paula26 november 2017
Bestaat er dan geen gefermenteerde sojamelk?
Team OptimaleGezondheid1 december 2017
Sojamelk is een product van ongefermenteerde soja. Soja wordt gefermenteerd om er bijvoorbeeld sojasaus van te maken.
Sven13 januari 2018
Ik wil het best geloven maar wat bedoelt u met eigen bevindingen? Heeft u er zelf onderzoek naar gedaan? Wetenschappelijk onderzoek bedoel ik dan? Want dat versta ik toch onder eigen bevindingen. Met vriendelijke groet
Team OptimaleGezondheid17 januari 2018
Ik ben geen gecertificeerde wetenschapper, Sven. Ik ben voedingscoach en ervaringsdeskundige.
Ineke23 januari 2018
Een bekende televisiepersoonlijkheid kreeg een paar jaren terug overgangsklachten,omdat ze begonnen was met soja eten, toen ze stopte was het over.Zelf mag ik geen soja ivm oestrogeengevoelige tumoren...
Gaby25 juni 2018
Ook ik heb geen prettige ervaring met sojamelk. Vanaf de eerste dag hoofdpijn, wat alsmaar erger werd en wat resulteerde in een migraine periode van ruim twee weken. Mijn hoofd stond op springen en had allerlei vage klachten tot hartkloppingen en angsten. Nooit meer sojamelk voor mij na het stoppen zijn de klachten binnen 24 uur gehalveerd.
Team OptimaleGezondheid27 juni 2018
Dat is geen prettige ervaring, Gaby. Heb je overigens ook amandelmelk geprobeerd? Misschien gaat dat beter?
Dave26 november 2018
Beste, na wat googlen kwam ik uit op dit artikel van 2012. Wat bij mij een vraag opwekt: Hoe zit het dan met het soja gehalte in vlees? Het grote gros van de agrarische sector wordt “gevoerd” of zal ik het beestje maar bij de naam noemen: vetgemest met soja, krijgen we dit dan ook niet in grote mate indirect binnen middels het consumeren van vlees? Sportieve groet
Team OptimaleGezondheid6 december 2018
Dat is alweer een goede reden om biologisch vlees te eten. Biologische boeren kunnen ook soja gebruiken, maar doen dit veel minder. De soja is in ieder geval meer verantwoord geproduceerd. Biologisch is dus ook in dit geval een betere keuze.
Greet15 maart 2019
Dus als ik het goed begrijp is Alpro Soja Mild en Creamy yoghurt {ongezoet) niet zo slecht? Dit is gefermenteerd, alleen staat er niet bij waar de sojabonen vandaan komen... Maar beter is denk ik kokosyoghurt
Ria Alofsen28 september 2021
Van mijn cardioloog kreeg ik het advies om smorgens een eetlepel lecithine granulaat in m’n kwark te doen. Dat is ook uit soja gehaald. Kan dit wel?
Robert Jan Hendriksauteur29 september 2021
Beste Ria, Het klopt inderdaad dat Lecithine granulaat meestal afkomstig is uit eieren of soja. Gelukkig zijn er de laatse jaren ook steeds meer opties waarbij Lecithine granulaat gewonnen wordt uit andere bronnen en vrij is van gen technologie. Een mooi voorbeeld hiervan is de zonnebloempit. Kijk anders even bij deze lecithine poeder Succes! Vriendelijke groeten, Robert jan