De gevaren van cholesterolverlagende statine

Voor mensen die een hoog cholesterol hadden was het toentertijd fantastisch nieuws: Door het gebruik van statines kon het cholesterol met maar liefst 50% verlaagd worden. Ook de artsen waren enthousiast! Maar gedurende het gebruik werd het enthousiasme behoorlijk gedempt door de indrukwekkende lijst met bijwerkingen en de vele schandalen omtrent statines.

Wat is Cholesterol?

Cholesterol is een stof die erg belangrijk is voor het aanmaken van gal, hormonen en de celwanden. Daarbij is het een belangrijk component voor de constructie van het zenuwstelsel. Je kunt je voorstellen dat geen, of té weinig, cholesterol problemen kan geven. Overigens geeft een té hoog niveau cholesterol ook problemen in verband met hart- en vaatziekten. Algemene stelregel is: Hoog Cholesterol = Verhoogde kans op hart- en vaatziekten.

Om dit artikel over statines beter te kunnen begrijpen, is het noodzakelijk dat je weet dat er twee soorten cholesterol bestaan:

Over het algemeen zijn er twee soorten cholesterol: De LDL-cholesterol (oftewel de ‘slechte’ cholesterol) en HDL-cholesterol (oftewel de ‘goede’ cholesterol). De LDL-cholesterol, de slechte cholesterol, heeft de eigenschap om zich heel gemakkelijk te hechten aan beschadigde plekken van bloedvaten. Hierdoor neemt het risico toe voor vernauwing, en later verstopping, van bloedvaten. Dit kan weer leiden tot problemen in de vorm van een hartinfarct of een herseninfarct.

De HDL-cholesterol, de goede cholesterol, heeft als prettige eigenschap dat het de LDL-cholesterol aan zich bindt waarna het afgevoerd wordt naar de lever voor verdere afbraak. Daarna verlaat dit het lichaam via de ontlasting. Het mag duidelijk zijn dat als er meer LDL dan HDL in het bloed aanwezig is, dat alle slechte cholesterol niet afgevoerd kan worden. Let wel, ons lichaam heeft beide soorten nodig, ondanks de aanduiding ‘slecht’ en ‘goed’, maar wel in de juiste verhouding.

De geschiedenis van cholesterolverlagers

Het is inmiddels zo’n 30 jaar geleden dat Akira Endo, een biochemicus uit Japan, een wonderlijke ontdekking deed: Hij maakte vanuit schimmels een middel wat cholesterolverlagend zou werken. Hoewel dit nieuwe medicijn prima werkte en ontzettend veel mogelijkheden had, werd het met een dikke rode streep afgekeurd omdat het té ernstige bijwerkingen zou hebben.

De biochemicus zelf, en andere wetenschappers over de hele wereld, gingen onvermoeid door met het verder ontwikkelen van dit medicijn, met name om de bijwerkingen te elimineren of in ieder geval te verminderen tot een ‘aanvaardbaar’ niveau. 15 jaar na intensief onderzoek werd het medicijn voor het eerst klinisch getest.

Hieruit bleek dat het middel inderdaad de kans op een hartziekte heel sterk verlaagd. Overigens richtte de test zich alléén op secundaire preventie. Dit wil zeggen bij mensen die reeds een hart last gehad hebben van een hartinfarct en de medicijnen dus moeten voorkomen dat dit nog een keer kan gebeuren.

In een latere klinische test concentreerden de onderzoekers zich met name op mannen die nooit eerder last hadden gehad van een hartinfarct of ander gerelateerd probleem. Ook hier waren de resultaten erg positief: De kans op hart- en vaatziekten namen fors af.

Met name door deze resultaten namen de statines een enorme vlucht en werd het al snel een standaard procedure bij een behandeling en de voorkoming van hart- en vaatziekten.

Hoe cholesterolverlagers werken

Een groot deel van de cholesterol in het lichaam wordt aangemaakt door het lichaam zelf. Het andere deel komt in je lichaam via je eten. Op het moment dat je een cholesterolverlager inneemt, wordt de werking van het eiwit HMG-CoA sterk afgeremd. Dit eiwit is voor het lichaam van essentieel belang voor de productie van cholesterol.

De verminderde werking van dit eiwit resulteert vrijwel direct in een tekort aan cholesterol in het lichaam. Als reactie hierop gaat de lever LDL-cholesterol (de ‘slechte’ cholesterol) uit het bloed halen waardoor het algemene niveau aan cholesterol in het bloed gaat dalen.

Deze daling van het slechte cholesterol is natuurlijk fantastisch nieuws., mede door het feit dat de eerste resultaten na een week al meetbaar zijn. Het cholesterol kan in een periode van 4-6 weken soms wel dalen met 50%. De resultaten die behaald kunnen worden door andere risicofactoren aan te pakken (betere voeding, overgewicht aanpakken, meer bewegen) staan volledig in de schaduw van de 50% die je kunt behalen met een cholesterol verlagend pilletje.

De bijwerkingen

Maar… zoals altijd is er ook een keerzijde aan de medaille. Ondanks de fantastische resultaten, is het middel ook erg omstreden, met name door de indrukwekkende lijst met ‘mogelijke’ bijwerkingen. Hoewel de fabrikanten zeggen dat de mogelijke bijwerkingen zelden voorkomen, zijn er toch veel (voormalige) gebruikers die andere ervaringen hebben.

Mede hierdoor hebben statines een erg negatieve naam gekregen, en veel mensen geven er de voorkeur aan om de verlaging van het cholesterol op een andere, meer natuurlijke, manier op te lossen, dan met statines met de daarbij behorende kans op bijwerkingen.

Om je een idee te geven over de mogelijke bijwerkingen, hierbij even een opsomming zoals ze vermeld staan in de bijsluiter van Atorvastatine (bron wikipedia en Mutschler):

  • Bijwerkingen in het maag- en darmstelsel (verstopping, winderigheid, verstoorde spijsvertering, misselijkheid, diarree, gebrek aan eetlust, braken)
  • Bijwerkingen in de bloed- en lymfevaten (tekort aan bloedplaatjes, trombocytopenie)
  • Bijwerkingen met betrekking tot het immuunsysteem (anafylaxie)
  • Verstoring van het hormoonsysteem (haaruitval, verstoring glucosespiegel, ontsteking van de alvleesklier)
  • Psychische stoornissen (slapeloosheid, geheugenverlies)
  • Bijwerkingen in het zenuwstelsel (hoofdpijn, duizeligheid, jeuk, pijn aan armen en benen door zenuwaandoeningen (perifere neuropathie)
  • Bijwerkingen aan lever en gal (hepatitis gepaard gaande met geelzucht)
  • Bijwerkingen aan de huid (huiduitslag, galbulten, allergische reacties, ademhalingsmoeilijkheden)
  • Bijwerkingen aan de skeletspieren (spier- en gewrichtspijn, spieraandoeningen, afbraak van spierweefsel gepaard gaande met spierkrampen, koorts en roodbruine verkleuring van de urine)
  • Impotentie
  • Algemene lichaamszwakte
  • Pijn op de borst
  • Rugpijn
  • Vochtophoping in armen en benen
  • Een algemeen gevoel van onbehagen
  • Gewichtstoename

Altijd veel ‘gedoe’ over statines

Ondanks het feit dat de, overigens door de fabrikanten gefinancierde, onderzoeken positieve resultaten geven, zijn er steeds meer goed onderbouwde onderzoeken die het tegendeel bewijzen. Ook wordt niet altijd de waarheid verteld door de fabrikanten, en worden zelfs dodelijke bijwerkingen volledig verzwegen.

Een hele ernstige zaak die zich afspeelde in januari 2005 illustreert dit: Door de Codecommissie Geneesmiddelenreclame werd de medicijnenfabrikant Pfizer veroordeelt omdat ze in de reclame voor Atorvastatine hadden gezegd dat dit medicijn, als we naar de bijwerkingen kijken, net zo veilig zou zijn als een placebo. Daarbij kwam nog het ernstige feit dat de fabrikant had verzwegen dat Rabdomyolyse (een potentieel dodelijke aandoening) één van de bijwerkingen van Atorvastatine was.

Daarnaast is er een geval bekend over Cerivastatine van de medicijnfabrikant Baycol. Deze werd heel snel van de markt gehaald omdat er maar liefst 31 patiënten waren overleden aan Myopathie. Ook is bekend geworden dat het gebruik van statines de ziekte van Parkinson kan opleveren, een zeer ernstige ziekte aan het zenuwstelsel. Uit een onderzoek bij patiënten die de ziekte van Parkinson hadden gekregen naar aanleiding van het gebruik van statines, bleek dat al deze patiënten een extreem hoog cholesterolgehalte hadden: Maar liefst 300% van de normale waarde.

Ook is inmiddels duidelijk geworden dat het gebruik van statines de kans op diabetes fors verhoogt. Een bijwerking die je vaak niet terug vindt in de bijsluiters.

In 2004 werden er nieuwe richtlijnen uitgegeven voor het behandelen van mensen met een hoog cholesterolgehalte. Op deze manier konden meer patiënten behandeld worden. Klein detail is het feit dat van de negen commissieleden die deze richtlijnen bepaalden, er maar liefst 8 financiële connecties hadden met de farmaceutische industrie. De commerciële belangen zijn gigantisch, gezien het feit dat de wereldwijde omzet van statines meer dan 29 miljard dollar bedraagt. Jazeker, dat is een bedrag met 9 nullen: 29.000.000.000 dollar!

De Amerikaanse Food and Drug Administration, de FDA, kwam in 2012 met waarschuwingen voor het gebruik van statines in het algemeen. Volgens de FDA zou er een verhoogde kans bestaan op het krijgen van spierverslapping, diabetes type 2, verwarring, geheugenverlies en leverschade. Ondanks het werk van de farmaceutische lobbyisten die daar werkzaam zijn, werd toch deze waarschuwing uitgegeven. Dat geeft voor mij aan dat er toch wel iets aan de hand is.

Dus, geen statines meer?

Het gaat een beetje te ver om nu maar te stellen dat iedereen de statines maar de rug moet toekeren. We moeten niet vergeten dat statines onbetwist goed werk doen door het cholesterol te verlagen, waardoor de kans op hart- en vaatziektes beduidend minder wordt. Overigens wordt deze stelling ook in twijfel genomen door nieuwe onderzoeken, maar dat gaat voor nu even te ver om hierop in te gaan.

Dat statines bijwerkingen hebben is ook een onweerlegbaar feit. Juist daarom zouden artsen in eerste instantie moeten proberen om de cholesterol te verlagen op een natuurlijke manier. Ok, gaat wat minder snel, maar heeft in ieder geval géén bijwerkingen. En als er dan toch statines gebruikt moeten worden, dan is het zaak om de patiënt regelmatig te controleren op de eventuele bijwerkingen, zodat tijdig ingegrepen kan worden. Ook is het een feit dat sommige bijwerkingen weer verdwijnen door het wisselen van fabrikant. De ene statine is de andere niet, en iedere soort reageert weer anders op een ander lichaam.

Ok, je kunt dus wisselen en het medicijn zoeken wat het beste bij jouw lichaam past. Probleem hierbij is de vergoeding door het ziekenfonds. Alleen generieke statines worden vergoed, dus als de patiënt andere statines niet zelf kan betalen, wordt het een stuk lastiger.

Conclusie

Het is niet verstandig om statines dan maar op het strafbankje te zetten, want er zitten ook positieve kanten aan. Maar voordat je statines gaat gebruiken, moet je eerst ALLE andere mogelijkheden toegepast hebben. Gebruik statines alleen als er verder geen opties meer zijn, en laat jezelf dan regelmatig controleren op eventuele bijwerkingen.

Hoog cholesterol zonder medicatie verlagen? Klik hier voor de Cholesterol Omlaag Methode!