Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Honing als suikervervanger: beter dan suiker, maar geen vrijbrief

Honing als suikervervanger: beter dan suiker, maar geen vrijbrief

Is honing gezonder dan suiker? Ontdek wat onderzoek zegt over bloedsuiker, antioxidanten, welke honing de beste keuze is en hoeveel je per dag mag gebruiken.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 24 september 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

Honing is niet hetzelfde als geraffineerde suiker — maar het is ook geen vrijbrief om onbeperkt te zoeten. Rauwe honing bevat enzymen, sporenmineralen en antioxidanten die witte suiker volledig mist, en geeft een lagere bloedsuikerpiek.1 Het verschil is reëel maar bescheiden: kies de juiste soort en beperk de hoeveelheid bewust.

Wat maakt geraffineerde suiker zo problematisch?

Geraffineerde suiker is volledig ontdaan van vezels, vitamines en mineralen. Wat overblijft is pure sucrose: snel opgenomen, zonder voedingswaarde. Die snelle opname veroorzaakt een scherpe stijging van je bloedsuiker, gevolgd door een forse insulinerespons. Systematisch onderzoek bevestigt dat een hoge glycemische index en glycemische belasting samenhangen met een verhoogd risico op type 2 diabetes en hart- en vaatziekten.2

Vezels vertragen die opname — dat is precies waarom een heel stuk fruit fysiologisch anders reageert dan puur suiker. Bij geraffineerde suiker ontbreken die vezels volledig.

Kunstmatige zoetstoffen zijn overigens geen slimme uitweg. Systematisch onderzoek laat zien dat ze de glycemische en hormonale respons na een maaltijd niet consistent verbeteren ten opzichte van gewone suiker.3

Is honing echt anders dan gewone suiker?

Chemisch gezien bestaat honing voor ongeveer 80% uit fructose en glucose — dezelfde basissuikers als in geraffineerde suiker. Toch reageert je lichaam er enigszins anders op. Een systematische review en meta-analyse uit 2023 liet zien dat honing — vergeleken met andere zoetmakers — gunstigere effecten had op nuchtere bloedsuiker, totaalcholesterol en triglyceriden.1

Het verschil is reëel, maar bescheiden. Honing verhoogt je bloedsuiker wél — het is geen vrijblijvend zoetmiddel, en zeker niet voor mensen met diabetes of een pre-diabetische conditie.

Wat honing wél onderscheidt van puur suiker zijn de bioactieve stoffen. Onderzoek bevestigt dat honing antioxidatieve en antibacteriële eigenschappen heeft, mede door de aanwezige polyfenolen en flavonoïden.4 Donkere honingsoorten scoren daarbij hoger dan lichte variëteiten: hoe donkerder de kleur, hoe sterker de antioxidatieve activiteit.5

Welke honing moet je kiezen?

Er zit een wereld van verschil tussen een goedkope kilo-pot uit de supermarkt en honing van een lokale imker. Verhitte, gefilterde supermarkthoning — soms verdund met suikerwater — bevat nauwelijks voedingsstoffen. Verhitting boven ongeveer 40 °C vernietigt de enzymen en polyfenolen die rauwe honing juist bijzonder maken.

Type honingBewerkingVoedingswaardeGeschikt als vervanger?
Goedkope supermarkthoningVerhit, gefilterd, soms verdundNauwelijks micronutriëntenNee
Biologische importhoningLicht bewerktBeter, kwaliteitscontrole onzekerMatig
Rauwe honing (lokale imker)Koud geslingerd, onbewerktCompleet: enzymen, mineralen, polyfenolenJa

Biologische honing uit Nederland is praktisch onmogelijk. EU-richtlijnen stellen strenge eisen aan de omgeving rond de bijenkast — geen snelwegen, industrie of bestrijdingsmiddelen binnen een straal van enkele kilometers. Die locatie bestaat in Nederland nauwelijks. Bij geïmporteerde biologische honing is de herkomst en productiewijze bovendien moeilijker te controleren.

Beste keuze: zoek een lokale imker op en vraag naar zijn werkwijze. Rauwe, koud geslingerde honing geeft je alle voedingsstoffen intact.

Wat zit er precies in rauwe honing?

Rauwe bijenhoning bestaat ruwweg uit:

  • ~80% suikers (fructose en glucose)
  • ~17% water
  • ~3% micronutriënten: enzymen (glucoseoxidase, katalase, diastase, invertase), sporenmineralen, polyfenolen en kleine hoeveelheden vitamines

Die 3% micronutriënten maakt het verschil met geraffineerde suiker. De enzymen en polyfenolen in rauwe honing hebben antioxidatieve en antibacteriële eigenschappen die volledig ontbreken in witte suiker.54 Het Voedingscentrum geeft meer informatie over de voedingswaarde van honing.

Is honing geschikt voor mensen met diabetes?

Nee, niet zonder voorbehoud. Honing bevat fructose en glucose en verhoogt de bloedsuiker — zij het in een iets gematigder tempo dan sucrose.1 De glycemische index van honing ligt lager dan die van tafelsuiker, maar is absoluut niet nul.

Voor mensen met diabetes of pre-diabetes geldt: bespreek het gebruik van honing altijd met je huisarts of diëtist. Kijk ook op Thuisarts.nl voor betrouwbare informatie over suiker en diabetes.

Hoeveel honing per dag is verstandig?

De WHO adviseert vrije suikers — inclusief honing, siropen en vruchtensappen — te beperken tot maximaal 10% van je dagelijkse energiebehoefte, bij voorkeur minder dan 5%.6 Voor een gemiddelde volwassene is dat maximaal 25 tot 50 gram suiker per dag uit alle bronnen samen.

Eén theelepel honing weegt ongeveer 7 gram. Twee à drie theelepels per dag als vervanging van geraffineerde suiker is een redelijke bovengrens — meer brengt je snel boven de aanbevolen limiet.

Veiligheidsregel: Geef nooit honing aan kinderen jonger dan 1 jaar. Honing kan Clostridium botulinum-sporen bevatten die bij zuigelingen gevaarlijk kunnen zijn.

Helpt honing bij hoest?

Een systematische review uit 2023 concludeert dat honing effectiever is dan placebo of geen behandeling bij het verlichten van acute hoest bij kinderen ouder dan 1 jaar.7 Honing verminderde de hoestfrequentie en -ernst, en verbeterde de nachtrust.

Dit maakt honing een bruikbaar huismiddel bij verkoudheidshoest — maar het vervangt geen medische behandeling bij aanhoudende of ernstige klachten. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts.


Honing is een beter alternatief dan geraffineerde suiker — maar geen reden om meer te zoeten dan je al deed. Kies rauwe honing van een lokale imker, gebruik het met mate, en besef dat het — net als alle suikers — je bloedsuiker verhoogt.

Veelgestelde vragen

Is honing dan echt gezond?

Rauwe honing is gezonder dan geraffineerde suiker, maar het is geen gezondheidsproduct op zichzelf. Het bevat enzymen, sporenmineralen en antioxidanten die witte suiker volledig mist. Toch verhoogt ook honing je bloedsuiker — ongeacht hoe natuurlijk de bron is. Met mate is het een verstandigere keuze, niet meer dan dat.

Is honing een goede suikervervanger?

Rauwe honing is een betere keuze dan geraffineerde suiker: het bevat meer bioactieve stoffen en geeft een iets lagere glycemische piek. Het blijft echter een suiker en moet met mate worden gebruikt. Vervang er bestaand suikergebruik mee, maar gebruik niet méér dan je voorheen gebruikte.

Hoe vind je een imker in de buurt als je pure honing wilt kopen?

Lokale imkers vind je via boerenmarkten, natuurwinkels of de Nederlandse Bijenhouders Vereniging. Veel imkers verkopen ook direct aan huis. Vraag altijd of de honing koud geslingerd en onbewerkt is — dat garandeert intacte enzymen en polyfenolen.

Wat blijft er over van het biologische aspect bij geïmporteerde honing?

Weinig. De biologische certificering zegt iets over de productieomstandigheden op de locatie van oorsprong, maar controle op wat er tijdens transport en opslag gebeurt is beperkt. Rauwe Nederlandse honing van een lokale imker — ook zonder biologisch label — geeft meer zekerheid over versheid, herkomst en kwaliteit.

Wordt de kwaliteit van honing minder door transport, of is het vooral een controlevraagstuk?

Beide spelen een rol. Honing is van nature lang houdbaar, dus transport tast de houdbaarheid niet aan. Maar verhitting tijdens transport of opslag — om de honing vloeibaar te houden — vernietigt de enzymen en polyfenolen. Daarnaast is bij geïmporteerde honing de transparantie over de productiewijze kleiner dan bij een lokale imker.

Hoeveel honing mag je per dag gebruiken?

Twee à drie theelepels (15–20 gram) per dag is een redelijke bovengrens als vervanging van geraffineerde suiker. De WHO adviseert vrije suikers — waaronder honing, stroop en vruchtensap — te beperken tot minder dan 10% van je dagelijkse calorie-inname. Tel ook de suikers in andere producten mee.

Footnotes

  1. Shan S, Westover J, Bhatt DK, Sadaf Farooqi A, Solis Leal A. Effect of Honey on Cardiometabolic Risk Factors: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrition Reviews. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36040386/ ↩ ↩2 ↩3

  2. Livesey G, Taylor R, Livesey HF, Buyken AE, Jenkins DJA, Brand-Miller JC, et al.. Dietary Glycemic Index and Load and the Risk of Type 2 Diabetes: Assessment of Causal Relations. Nutrients. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31242690/ ↩

  3. Zhang R, Noronha JC, Khan TA, McGlynn N, Back S, Grant SM, et al.. The Effect of Non-Nutritive Sweetened Beverages on Postprandial Glycemic and Endocrine Responses: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Nutrients. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36839387/ ↩

  4. Iosageanu A, Mihai E, Prelipcean AM. Comparative Palynological, Physicochemical, Antioxidant and Antibacterial Properties of Romanian Honey Varieties for Biomedical Applications. Chemistry & Biodiversity. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35727940/ ↩ ↩2

  5. Šubert J, Kolář J, Čižmárik J. Colour and antioxidant activity of honey. Ceska a Slovenska farmacie. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35387461/ ↩ ↩2

  6. World Health Organization. Guideline: Sugars intake for adults and children. WHO. 2015. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549028 ↩

  7. Kuitunen I, Renko M. Honey for acute cough in children — a systematic review. European Journal of Pediatrics. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37355498/ ↩

Gratis bloedsuiker-check · 2 minuten

Doe de gratis bloedsuiker-check

Wil je weten welke aanpak bij jouw bloedsuiker past? Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct jouw persoonlijke bloedsuiker-plan.

Ja, start de gratis check
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Bronnen

  1. Livesey G, Taylor R, Livesey HF, Buyken AE, Jenkins DJA, Brand-Miller JC, et al. — Dietary Glycemic Index and Load and the Risk of Type 2 Diabetes: Assessment of Causal Relations · Nutrients · 2019
  2. Zhang R, Noronha JC, Khan TA, McGlynn N, Back S, Grant SM, et al. — The Effect of Non-Nutritive Sweetened Beverages on Postprandial Glycemic and Endocrine Responses: A Systematic Review and Network Meta-Analysis · Nutrients · 2023
  3. Shan S, Westover J, Bhatt DK, Sadaf Farooqi A, Solis Leal A — Effect of Honey on Cardiometabolic Risk Factors: A Systematic Review and Meta-Analysis · Nutrition Reviews · 2023
  4. Šubert J, Kolář J, Čižmárik J — Colour and antioxidant activity of honey · Ceska a Slovenska farmacie · 2022
  5. Iosageanu A, Mihai E, Prelipcean AM — Comparative Palynological, Physicochemical, Antioxidant and Antibacterial Properties of Romanian Honey Varieties for Biomedical Applications · Chemistry & Biodiversity · 2022
  6. Kuitunen I, Renko M — Honey for acute cough in children — a systematic review · European Journal of Pediatrics · 2023
  7. World Health Organization — Guideline: Sugars intake for adults and children · WHO · 2015
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis check · 2 minuten

Welke maaltijd kun jij het beste aanpassen?

In 2 minuten weet je met welke ene aanpassing in je eetpatroon je bij jouw bloedsuiker het snelst verschil maakt — praktisch, geen dieet.

Ja, laat mijn plan zien
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Lees ook

Meer over voeding

18 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. Linda van Loon
    Hoi Jack Ik lees nu al enige weken met plezier je artikelen. Op je laatste berichtje over honing vroeg ik me af of je stevia kent als natuurlijk product en wat je mening daarover is. Met vriendelijke groet, Linda
    Robert Jan Hendriksauteur
    Hallo Linda, Stevia is op zich een prima suikervervanger. Het grote probleem hierbij is de extreme zoetkracht. Het is in het dagelijks gebruik bijna niet te doseren. Daarom bieden fabrikanten de stevia vaak aan in een verdunde vorm. De pure stevia wordt dan weer verdund met bijvoorbeeld sorbitol, een kunstmatig zoetmiddel. Dat schiet dus niet op! Als je Stevia koopt, zorg er dan voor dat het met een natuurlijk product gemengd is, an dan het liefst geen andere zoetstof. Daarnaast ben ik nog steeds van mening dat honing het beste zoetmiddel is. Natuurlijk zit er ook suiker in honing, maar daarnaast ook nog heel veel andere goede voedingsstoffen. Het is kiezen uit twee kwaden, en dan scoort honing bij mij het beste. Fijne avond, Jack
  2. Thea
    Stevia heb ik ook gehad maar is zoals je al zei bijna niet te doseren. Maar ik kreeg een tip palm suiker is ook een hele goede suiker vervanger je kunt het doseren net zoals gewone suiker. KAN JE OOK VOOR BAKKEN GEBRUIKEN. Mischien iets voor jullie.
  3. hans strijb
    Hallo allemaal, Ik ben zo een suikeradict, Ik vind zoet gewoon lekker.Ik vind veel alternatieven die aangeraden worden helemaal niet lekker, het niet gebruiken van zoet is een heel lastige opgave voor veel mensen. Ik heb stevia [in een luchtige poedervorm] een tijdje geprobeerd, maar daar zit een raar bijsmaakje aan? ik ben dus op zoek naar een andere vervanger? kent iemand een goed alternatief en het liefst zonder een muffe geur of bijsmaak? groet, Hans
    Team OptimaleGezondheid
    Als het om zoetvervangers gaat, is in mijn optiek honing de minst slechte oplossing....het is en blijft suiker, ook al is het natuurlijk, maar komt samen met heel veel andere (uitstekende) voedingsstoffen.
  4. Britt
    Hallo ik ben Britt, Ik heb veel geleerd van de informatie van de honing. Nu ik weet dat het van suiker is gemaakt ga ik het wel bij de biologische honing houden hoor! Ik ben tien jaar en weet dat als ik groot ben ik het moet halen bij een speciale natuurwinkel. Groeten Britt
    Team OptimaleGezondheid
    Goedzo, Britt! Let er wel op dat honing heel veel suiker bevat, dus wel met mate eten. Maar aan de andere kant zitten er ook heel veel gezonde vitaminen en mineralen in. Honing is eigenlijk de beste (of minst slechte) zoetstof die er is.
  5. Marielle
    Ik lees veel goede berichten over erytritol.
  6. Silvana
    Ik gebruik al jaren Langnese bloemenhonig. Ik dacht dat dat heel gezond was? Is dat gezond bloemenhoning. Langnese is behoorlijk duur. Daarom dacht ik dat het goede vervanger is?? Grt. Silvana
    Team OptimaleGezondheid
    Honing is op zich een hele goede vervanger voor suiker. Het blijft natuurlijk suiker, maar daarnaast zitten er nog heel veel goede voedingsstoffen in Honing. Ook honing met mate eten. Heb je niet een imker in de buurt, waar je pure honing kunt kopen? Industriële honing, duur of goedkoop, bevat namelijk vaak toevoegingen waar je lichaam niets mee kan. Soms wordt honing ook aangelengd met gewone suiker. Kwestie van kosten drukken...
  7. Margaret
    Ik vind de benaming RAUWE HONING helemaal verkeerd! Echte pure honing komt altijd van een goede imker en wordt nooit bewerkt; honing is gewoon honing die uit de raten wordt geslingerd - punt. De namaaktroep uit het buitenland mag helemaal geen honing heten!! Echte honing is zuiver en heel gezond. We moeten alleen stoppen met al die gifstoffen (ook de zgn. onschadelijke neonicotinoiden!!!).
  8. Zonnestraal
    Ik snap niet waarom men zo moeilijk kan doen over natuurlijke suiker en dan heb ik het dus over niet geraffineerde suiker. Biologische honing, kokosbloesemsuiker, agave, moerbeien, of fruit. Met mate eten is geen enkel probleem juist het helemaal vermijden kan wel een probleem opleveren. En weten wat past met jou aandoening in jou dieet! Kijk naar onze basis baby in moedersbuik bestaat ook 80 procent uit fructose. Ik vind het belachelijk dat terwijl al zoveel echte natuurlijke suikervervangers zijn er nog zoetjes etc bij komen, hier gaat het toch echt om de economische winst en echt niet om de gezondheid.
    Team OptimaleGezondheid
    Inderdaad met mate, dat is het toverwoord. Natuurlijke suikers zijn de beste alternatieven, mits met mate.
  9. Harmen
    Goed artikel, alleen het volgende begrijp ik niet. Maar biologische honing die zoveel kilometers af moet leggen om in Nederland verkocht te worden, wat blijft er dan over van het hele biologische aspect? Heel erg weinig! Wordt er bedoeld dat de kwaliteit minder wordt door transport of dat de kwaliteit minder te controleren is? Het milieuaspect voor transport staat er natuurlijk los van, dat is een ander vraagstuk maar ook dat is verhouding te verwaarlozen.
    Team OptimaleGezondheid
    Het biologische aspect heeft alleen betrekking op het product zelf. Er wordt niet gekeken naar afstanden en transport. Ben het met je eens dat dit niet ideaal is. Biologische honing die van ver moet komen. Maar Nederland is te klein om 100% gegarandeerde biologische honing te produceren. Bijen kun je nu eenmaal niet sturen. Ze vliegen enkele kilometers rondom hun kast en vliegen naar alle bloemen, biologisch of niet.
  10. Philip
    Dag mensen, eigenlijk zocht ik wat aanvullende informatie om zelf een blog hierover te schrijven, maar kwam tot de ontdekking dat ik me deze keer de moeite kon besparen want jullie hebben gewoon een heel goed kloppend stuk geschreven waar ik bijna niets op aan te merken heb! Slechts 1 detail... De werkzame enzymen gaan stuk bij verwarming. Als je honing boven de 40graden brengt wordt het gewoon een heerlijke suiker zonder werkzame stoffen. Het kan nergens kwaad, maar de werking valt weg dan. Verder een top stukje wat ik graag deel op mijn FB pagina van mijn imkerij.
  11. Marianne
    Hoeveel honing mag je dan per dag gebruiken? Een theelepel b.v.?
    Team OptimaleGezondheid
    Dat hangt af van hoeveel suikers je de rest van de dag nog neemt. Maar 1 of 2 theelepels honing lijkt me niks mis mee.