Special over zuur en basisch voedsel (deel 1)

Voor veel mensen klinkt het vreemd: zuur en basisch voedsel. Zeker wanneer mensen praten over een alkalisch dieet dan denken veel mensen aan gezond afvallen. Echter, de basis achter het alkalisch dieet is niet zo moeilijk te begrijpen; het is niet alleen goed om af te vallen, een alkalisch dieet is erg gezond.

We kijken naar een paar van de voordelen, de geschiedenis van het dieet, en de wetenschap erachter. Daarnaast is het ook een goed idee om een paar voorbeelden te geven van bepaalde voedingssoorten die wel en niet mogen bij een alkalisch dieet.

Wat is het precies?

Een alkalisch dieet is een dieet dat, in wisselende mate, het eten van vers fruit, groenten, wortels, knollen, noten en peulvruchten benadrukt. Het staat ook bekend als de alkalische zure voeding en zuur basisch dieet.

Een beetje geschiedenis

Onze voorouders gingen op jacht naar vlees en vis en verzamelden het eten wat ze konden vinden, het was dus een compleet anders dieet dan dat we vandaag de dag gewend zijn. Bij onze voorouders bestond het dieet voornamelijk uit minimaal bewerkte plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen.

Echter, sinds dat we uitvoerig gebruik maken van de landbouw is ons dieet in de laatste paar eeuwen sterk veranderd. Dit zijn  de belangrijkste veranderingen:

  • Granen werden in ons dieet geïntroduceerd nadat onze voorouders gebruik konden maken van werktuigen gemaakt van steen. Geraffineerde granen werden pas veel later beschikbaar, na de uitvinding van geautomatiseerde apparaten die de granen konden pletten en zeven.
  • Pas toen onze voorouders begonnen met het houden van vee werden melk, kaas en andere zuivelproducten geïntroduceerd. Voor het houden van vee waren deze producten gewoonweg niet beschikbaar.
  • Mensen begonnen steeds vaker zout te gebruiken in hun eten naarmate de technologie om het uit de grond te halen, te verwerken, en het te vervoeren beter beschikbaar werd. Waar zout vroeger een exclusief product was werd het nu door veel meer mensen gebruikt.
  • Zodra de veeteelt populair werd steeg de consumptie van vlees ook sterk. Dit nam enkel maar toe toen de technologie ontwikkeld werd om granen en korrels efficiënt aan het vee te voeren. Hierdoor werden runderen sneller vetgemest en was er dus meer vlees beschikbaar.
  • Sinds het begin van de Industriële Revolutie steeg de consumptie van suiker sterk. Het was niet alleen gemakkelijker om suiker te oogsten, maar het werd ook gemakkelijker om suiker te vervoeren.

Het verwerken van ons eten

Voedingsmiddelen worden over het algemeen ingedeeld zuur en basisch berekend op het restant dat ze achterlaten in het menselijk lichaam nadat ze door het lichaam zijn verwerkt. Vaak zijn er modieuze diëten die mensen het aanraden enkel alleen zuur of enkel alleen alkalische voedingsmiddelen te eten om een of andere ziekte op te lossen.

Een verscheidenheid van gezondheidsproblemen kunnen optreden wanneer het lichaam te alkalisch of te zuur is. Wanneer de lichaamsvloeistoffen te zuur zijn  ontwikkeld zich een aandoening genaamd acidose (een abnormaal zure toestand van het bloed veroorzaakt door verlies van alkali of ophoping van zuren).

[pullquote]Wanneer de lichaamsvloeistoffen te alkalisch worden kan dit tot alkalose leiden.[/pullquote]

Bijna al het voedsel dat we eten laat nadat het verteerd, geabsorbeerd en gemetaboliseerd is een zuur of een alkalische basis (bicarbonaat) achter in ons bloed.

Granen, vis, vlees, gevogelte, schaaldieren, kaas, melk en zout produceren allemaal zuur; hierdoor kregen we steeds meer zuur binnen in ons dieet na de introductie en de dramatische stijging van onze consumptie van deze voedingsmiddelen.

Hoe meer granen, vis, vlees, gevogelte, schaaldieren, kaas, melk, en zout mensen aten, hoe minder verse groenten en fruit ze in het dieet opnamen, mede hierdoor produceerde onze westerse voeding steeds meer zuur.

De pH waarde van ons bloed en gebrek aan evenwicht

Ons bloed is van nature licht alkalisch, met een normale pH-waarde tussen de 7.35 en 7.45. De theorie achter het alkalisch dieet is dat onze voeding deze pH-waarden moet weerspiegelen (net als in het verleden) en dus licht alkalisch moet zijn.

Voorstanders van alkalische diëten geloven dat een dieet rijk aan zuurvormende voedingsmiddelen ons natuurlijke evenwicht verstoort en het verlies bevordert van essentiële mineralen zoals kalium, magnesium, calcium, en natrium.

Het verlies van deze essentiële mineralen komt omdat het lichaam probeert om het evenwicht binnen ons lichaam te herstellen. Voorstanders van alkalische diëten geloven dat het gebrek aan evenwicht ervoor zorgt dat mensen vatbaarder zijn voor bepaalde ziekten.

Waarom proberen mensen een alkaline dieet?

Volgens sommige alternatieve artsen is het feit dat we tegenwoordig meer zuurvormende voeding eten de oorzaak van een aantal steeds vaker voorkomende chronische ziekten. Sommige alternatieve artsen raden het alkalisch dieet aan wanneer een persoon de volgende symptomen heeft en andere ziekten al zijn uitgesloten:

  • Gebrek aan energie
  • Overmatige slijmproductie
  • Neusverstopping
  • Herhaaldelijke verkoudheid en griep
  • Angst, nervositeit, prikkelbaarheid
  • Cysten, polycysteuze eierstokken, goedaardige borstcysten
  • Hoofdpijn


Hoewel de meeste conventionele artsen er wel in geloven dat meer groente en fruit eten en minder vlees, zout en geraffineerde granen eten goed zou zijn voor de gezondheid, geloven de meeste conventionele artsen niet dat een zuur-producerend dieet de basis is voor veel verschillende chronische ziektes.

In conventionele geneeskunde zijn er echter wel aanwijzingen dat alkalische voeding de vorming van calcium en nierstenen, osteoporose, en leeftijdsgebonden spierverlies tegen zou kunnen gaan.

Het uitproberen van het nieuwste dieet is praktisch een Nederlands tijdverdrijf. Hoe meer voordelen voor de gezondheid onze voeding zogenaamd heeft hoe beter. De meeste mensen willen namelijk niet alleen gewicht verliezen, we willen artritis, diabetes en kanker genezen of voorkomen, en daarnaast het verouderingsproces ook nog eens vertragen.

Is het waar? Dit is wat je moet weten.

Eerst wat achtergrondinformatie. Onze pH is de maat waarin we meten hoe zuur of alkalisch we zijn. Een pH van 0 betekent volledig zuur en een pH van 14 geheel alkalisch. Een pH-waarde van 7 is neutraal.

Als mens hebben we meer dan één enkele pH-waarde. Bijvoorbeeld, onze maag heeft een pH-waarde variërend tussen de 1,35 en 3,5. Onze maag moet namelijk zuur zijn om de spijsvertering te kunnen helpen. Echter, ons bloed moet altijd licht alkalisch zijn, met een pH-waarde tussen de 7,35 en 7,45.

Zoals al eerder besproken is het idee achter het alkalisch dieet dat het eten van bepaalde voedingsmiddelen ons lichaam kan helpen de ideale pH-balans te handhaven. Dit zou moeten kunnen helpen om op die manier de algemene gezondheid te kunnen verbeteren.