Tinnitus en infuustherapie: werkt het, en wanneer moet je beginnen?

Tinnitus — een aanhoudend gebrom, gepiep of gefluit dat alleen jij kunt horen — treft naar schatting 10 tot 15% van de volwassen bevolking.¹ Infuustherapie, waarbij medicijnen direct via een infuus worden toegediend, wordt in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk aangeboden als behandeling voor acute tinnitus. Of het helpt, hangt sterk af van hoe snel je begint: na drie maanden is het bewijs voor effectiviteit vrijwel nihil.²

Waarom biedt Nederland geen infuustherapie aan?

Tinnitus kent tientallen mogelijke oorzaken: gehoorschade door lawaai, een te hoge bloeddruk, de ziekte van Ménière, problemen met het kaakgewricht of de nekwervelkolom³, of chronische stress.⁴ In veel gevallen is de exacte oorzaak onduidelijk — de klachten zijn er gewoon ineens.²

Nederland biedt infuustherapie niet standaard aan, omdat wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid onvoldoende is.¹ Duitsland deed dat lange tijd wél als standaardbehandeling, maar inmiddels vergoeden de meeste Duitse zorgverzekeraars de behandeling evenmin — wegens hetzelfde gebrek aan overtuigend bewijs.

Hoe werkt de infuustherapie precies?

Bij infuustherapie worden gedurende tien tot veertien dagen dagelijks medicijnen via een infuus toegediend. De exacte samenstelling verschilt per kliniek, maar bevat doorgaans een of meer van de volgende middelen:

Let op: dit zijn krachtige medicijnen met bijwerkingen en mogelijke interacties met andere geneesmiddelen. Behandeling met deze middelen vereist altijd medische begeleiding.

Werkt de infuustherapie? Wat zegt het onderzoek?

Het wetenschappelijke beeld is gemengd en hangt sterk af van het gebruikte middel en het moment van behandeling:

• Prednisolon laat bij vroege behandeling — binnen de eerste week na het ontstaan van de tinnitus — veelbelovende resultaten zien. Bij patiënten die in die eerste week behandeld werden, nam het oorsuizen significant af; bij onbehandelde patiënten veranderde er niets.
• Lidocaïne gaf in onderzoeken een verbetering bij circa 40% van de patiënten, maar bij 30% verslechterden de klachten juist. Bovendien traden er regelmatig bijwerkingen op. Daardoor is lidocaïne bij tinnitus omstreden.²
• Pentoxifylline heeft onvoldoende bewijs als zelfstandige behandeling voor tinnitus.

Een multidisciplinaire expertreview uit 2024 concludeert dat tinnitusbehandeling sterk afhankelijk is van het type, de duur en de onderliggende oorzaak van de klachten, en dat er voor chronische tinnitus geen medicamenteuze behandeling met bewezen effect bestaat.¹

Hoe snel moet je beginnen?

De tijdsfactor is beslissend. Klinieken die infuustherapie aanbieden stellen als voorwaarde dat de behandeling:

• Bij voorkeur start binnen twee weken na het ontstaan van de tinnitus
• Uiterlijk begint binnen de eerste drie maanden

Na drie maanden spreekt men van chronische tinnitus. Het auditieve systeem heeft dan mogelijk structurele veranderingen ondergaan die minder goed reageren op medicamenteuze behandeling.² Een review in het Deutsches Ärzteblatt (2022) bevestigt: bij chronische tinnitus verschuift de focus naar het leren omgaan met de klachten, niet naar genezing.²

Wat zijn de risico’s van lidocaïne en corticosteroïden?

Lidocaïne kan bij intraveneuze toediening hartritmestoornissen, duizeligheid en neurologische klachten veroorzaken. Bij mensen met hartproblemen is strikte medische bewaking vereist.

Corticosteroïden zoals prednisolon zijn bij korte kuren doorgaans goed verdraagbaar, maar verhogen tijdelijk de bloeddruk en bloedsuikerspiegel. Mensen met diabetes, hypertensie of een verzwakt immuunsysteem moeten dit expliciet bespreken met hun arts of apotheker.

Meer betrouwbare informatie over tinnitus en de beschikbare behandelopties vind je op Thuisarts.nl.

Welke alternatieven zijn er als infuustherapie geen optie is?

Voor chronische tinnitus zijn de volgende aanpakken wetenschappelijk het best onderbouwd:¹⁵

• Tinnitus Retraining Therapy (TRT): een combinatie van geluidstherapie en counseling gericht op gewenning aan het geluid
• Cognitieve gedragstherapie (CGT): vermindert de psychologische belasting en helpt je anders om te gaan met het geluid
• Geluidsmaskering: draagbare apparaten of hoortoestellen die het tinnitusgeluid camoufleren
• Behandeling van onderliggende oorzaken: bloeddruk reguleren, nekklachten aanpakken³, stress verminderen

Er loopt ook onderzoek naar acupunctuur als aanvullende behandeling. Het bewijs is vooralsnog wisselend en beperkt, maar voor sommige patiënten kan het enige verlichting geven.⁶

Veelgestelde vragen

Kom ik in aanmerking voor infuustherapie bij tinnitus?

Of je in aanmerking komt, hangt af van hoe lang je al tinnitus hebt, de vermoedelijke oorzaak en je algehele gezondheid. Infuustherapie wordt alleen overwogen bij acute tinnitus — klachten die minder dan drie maanden geleden zijn begonnen. Een KNO-arts (keel-neus-oorarts) kan dit beoordelen op basis van jouw situatie. Raadpleeg eerst je huisarts voor een verwijzing.

Welke klinieken in Duitsland bieden infuustherapie aan voor tinnitus?

Wij kunnen geen specifieke klinieken of artsen aanbevelen. Vraag je huisarts of KNO-arts om advies over behandelcentra in het buitenland. Houd er rekening mee dat Nederlandse zorgverzekeraars de behandeling doorgaans niet vergoeden en dat alle kosten voor eigen rekening zijn.

Kan een tiener van 15 jaar infuustherapie krijgen voor tinnitus?

De meeste studies naar infuustherapie bij tinnitus zijn uitgevoerd bij volwassenen; er is vrijwel geen onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit bij jongeren. Bespreek dit met je huisarts of een jeugd-KNO-specialist. Zij kunnen beoordelen of een behandeling voor jou geschikt en veilig is.

Is infuustherapie met corticosteroïden veilig als ik nog in de groei ben?

Corticosteroïden zoals prednisolon kunnen bij langdurig gebruik bij jongeren de botgroei beïnvloeden. Bij korte kuren is dit risico kleiner, maar de afweging moet altijd door een specialist worden gemaakt die rekening houdt met je leeftijd en groeifase. Probeer dit nooit op eigen initiatief; raadpleeg altijd een arts.

Moet ik Duits spreken om behandeld te worden in een Duitse kliniek?

Veel grotere KNO-klinieken in Duitsland hebben personeel dat ook Engels spreekt. Of een kliniek Nederlandstalige begeleiding biedt, verschilt per instelling. Informeer vooraf telefonisch of via de website van de betreffende kliniek — je huisarts of KNO-arts kan je hierbij helpen.

Zijn er behandelingen voor tinnitus die wél in Nederland beschikbaar zijn?

Bij acute tinnitus kan een Nederlandse KNO-arts corticosteroïden voorschrijven, doorgaans als tablet of injectie. Bij chronische tinnitus zijn Tinnitus Retraining Therapy (TRT) en cognitieve gedragstherapie (CGT) de best onderbouwde opties. Vraag je huisarts om een verwijzing naar een KNO-arts of een gespecialiseerd tinnituscentrum.

Wat zijn de kosten van infuustherapie in Duitsland?

De kosten lopen sterk uiteen per kliniek, behandelduur en samenstelling van het infuus. Nederlandse zorgverzekeraars vergoeden de behandeling niet. Reken ook met verblijfs- en reiskosten als je meerdere weken naar Duitsland gaat. Vraag altijd vooraf een gespecificeerde offerte op bij de kliniek.

Hoe vaak moet ik terugkomen voor controle na de infuustherapie?

Dit verschilt per kliniek en per patiënt. Na de behandelkuur volgt doorgaans een controleafspraak om te beoordelen of de klachten zijn verminderd. Bespreek het verwachte vervolgtraject altijd met de behandelend arts vóór je begint, zodat je weet wat je kunt verwachten.