8 handige tips om je huid op de zon voor te bereiden

2015-05-03T07:50:20+00:00mei 3rd, 2015|Gezondheid Algemeen|1 Reactie

Laatste update: door

Een gezond kleurtje in de zomer? 8 Super Tips!

Gezond zonnen

 Het is algemeen bekend dat de zon een verwoestende werking kan hebben op je huid. Natuurlijk willen we allemaal een gezond bruin kleurtje, maar doe het zonnen dan wel verstandig. Zonnebaden kan nooit veilig.

Wat je ook doet qua bescherming, je loopt altijd een risico. Veilig zonnen bestaat namelijk niet. Veilig zonnen is alleen als je niet gaat zonnen.

Hoe dit allemaal in elkaar steekt, en wat je kunt doen om je lijf voor te bereiden op de zomer, lees je in dit artikel. 

Tien mythes over bruin worden

Als allereerste wil ik even een aantal fabels over zonnen en bruin worden weerleggen. Er gaan veel borrelpraatjes door de wereld hierover, de een nog vreemder dan de ander. Om dit eerst even recht te zetten, de meest gehoorde fabels op een rijtje:

Mythe 1: Eenmaal een bruin kleurtje, dan geen zonnebrandcrème meer gebruiken

Vanuit het idee dat donkere mensen van nature goed beschermd zijn tegen de zon, lijkt het logisch dat je geen zonnebrandcrème meer nodig zou hebben op het moment dat je al lekker bruin bent. Dit is helemaal fout! Ook al heb je al een lekker kleurtje, je huid blijft van origine blank. Het bruine pigment wat je al gevormd hebt, is niet van belang als het gaat om bescherming tegen de schadelijke zonnestralen. Gewoon blijven smeren dus!

Mythe 2: Kleding biedt bescherming tegen de zon

Dit is deels waar. Sommige mensen denken dat een bedekking van de huid, van willekeurig welke stof, je altijd bescherming biedt. Dit is niet waar. Tenminste, het is afhankelijk van de soort stof. Als stelregel kun je aanhouden dat dicht geweven stof betere bescherming biedt dan een licht niemendalletje.

Ook donkere stof biedt betere bescherming dan lichte stof.

Als je dus een pet op je hoofd zet, om deze te beschermen tegen de zon, kies dan voor een dicht-geweven hoofddeksel met een donkere kleur. Dit geeft je de beste bescherming. Hou wel in je achterhoofd dat alléén kleding nog niet voldoende is. Als je op het strand loopt in de felle zon, moet je ten allen tijde een goede zonnebrandcrème gebruiken, uiteraard met een, voor jouw huidtype, correcte beschermingsfactor.

Mythe 3: Een zelfbruiner geeft de huid voldoende bescherming tegen de zon

Het is ten eerste al een fabeltje dat een zelf bruinend product je pigment donkerder kleurt. Dit is beslist niet het geval. Een zelfbruiner vormt een donkerder laagje op je huid door een chemische reactie, maar doet helemaal niets met je pigment. Een dergelijk product geeft dus totaal geen bescherming tegen de schadelijke zonnestralen.

Hierdoor moet je altijd nog een goede zonnebrandcrème gebruiken. Overigens zijn er wel zelf bruinende producten in de handel verkrijgbaar die voorzien zijn van een Uv-filter. Lees goed de gebruiksaanwijzing na over de mate van bescherming die dit kan bieden.

Voor het aanbrengen van een zelf bruinend product, moet je goed beslagen ten ijs komen. Als je het product op een foute manier aanbrengt, loop je de kans dat je strepen krijgt, of véél te bruin wordt. Ook kun je, door een reactie met je huid en foutief aanbrengen, een oranje uitstraling krijgen.

Mijn advies: Laat je goed voorlichten in een zonnestudio! Indien mogelijk, laat het opbrengen van het zelf bruinende product over aan professionals. Dan ben je tenminste zeker van een bevredigend resultaat.

Mythe 4: Waterproof zonnebrandcrème geeft na het zwemmen nog steeds bescherming

Dit is een veelgehoord misverstand. Een waterproof zonnebrandcrème hoef je maar één keer op te brengen, en daarna kun je de hele middag zwemmen, zonder dat de bescherming van je huid verloren gaat. Voor alle duidelijkheid: waterproof crème beschermd je lichaam TIJDENS het zwemmen, en veel minder NA het zwemmen. Zodra je uit het water komt, moet je dus toch weer smeren. Overigens geldt in het algemeen dat je ieder uur moet smeren, om een optimale bescherming te houden.

Mythe 5: Je moet zo lang mogelijk in de zon liggen voor de vitamine D

We weten allemaal dat ongeveer driekwart van de dagelijks benodigde hoeveelheid vitamine D uit zonlicht komt. Vaak denken mensen dat je dus heel lang in de zon moet, en kunt, liggen om hieraan te kunnen voldoen. Soms wordt het zelfs als een excuus gebruikt! Dit is een foute aanname!

Tenminste, het ligt een beetje genuanceerder dan dat. Natuurlijk met je buiten zijn om vitamine D aan te kunnen maken, maar dat hoeft niet perse in zwemkleding in de felle zon. In principe is een ommetje van een half uur al genoeg om voldoende vitamine D aan te maken voor die dag.

Mythe 6: Met een bruin kleurtje zie je er jonger uit

Dit is helemaal waar: je ziet er jonger en gezonder uit, tenminste van een afstand. Mensen die een té donkere huid hebben van het zonnen zien er van dichtbij heel anders uit. Dan pas kun je zien dat de huid sterk uitgedroogd is en dat de fysieke ouderdomsverschijnselen zich heel snel aan het openbaren zijn. Dit zijn typische gevallen van mensen die fors overdrijven en de hele dag in de felle zon liggen, vaak niet met afdoende bescherming. Je huid wordt dan heel snel ouder en droogt uit. Op de lange termijn gaat je huid een leerachtige uitstraling krijgen.

Zonnen en het bruine kleurtje, is hetzelfde als met alcohol: geniet, maar met mate. Het is veel gezonder en frisser om een beetje bruin te zijn, een licht goudbruine tint. Dan houd je je huid het meest in conditie, en je hebt toch een lekker kleurtje, zonder dat het overdreven is.

Mythe 7: Om bruin te worden, moet je eerst verbranden

Rood worden is, in tegenstelling tot wat veel mensen denken, beslist geen stadium in het proces van bruin worden. Als je op de juiste manier aan het zonnen bent, wordt je direct bruin, zonder éérst rood te worden.

Als je huid rood wordt, wil dat zeggen dat je veel te snel gaat, dat je huid aan het verbranden is. Je ligt te lang in de zon, of je hebt niet de juiste beschermende crème aangebracht. Zonnen is sowieso niet goed voor je huid, maar verbranden van je huid is superslecht! Dit moet je ten allen tijde vermijden!

Mythe 8: Met scrubben gaat je bruine kleur weg

Als je bruin wordt, dan verandert er iets in je huid. Met scrubben gaat dit dus niet weg, want hiermee verwijder je alleen maar de dode huidcellen aan de buitenzijde van je huid. Het is eigenlijk heel erg slim om regelmatig te scrubben: je verwijderd je bruine kleurtje niet, maar door het verwijderen van de dode huidcellen wordt je huid egaler en bruint beter in de zon. Scrubben is dus heel slim om te doen, en niet alleen in de zomer!

Mythe 9: Met voldoende beschermende crème kan ik veilig in de zon

Ook al klinkt het erg logisch, toch is dit niet waar. Zoiets als ‘veilig zonnen’ bestaat niet. In de zon liggen is altijd een aanslag op je huid en dus op je gezondheid, ook al heb je nog zo goed gesmeerd. Vraag maar eens een willekeurige dermatoloog. Deze zal je vertellen dat ‘veilig zonnen’ inhoudt dat je niet in de zon moet liggen.

De zon brengt namelijk veranderingen aan in je huid: je versnelt het proces van ouder worden. Dat wil zeggen dat je sneller ouderdomsvlekken en rimpels krijgt. Daarnaast vergroot je steeds meer de kans op het krijgen van huidkanker.

Smeer je dus in ieder geval goed in voordat je de zon in gaat, en blijf de hele dag door smeren. Smeer ook als je net weer gezwommen hebt, want waterproof zonnebrandcrème beschermt je alleen maar TIJDENS het zwemmen, en NIET MEER ERNA.

Mythe 10: Hoe hoger de beschermingsfactor van de crème, hoe minder bruin je wordt

Hoe bruin je kunt worden, is niet afhankelijk van je beschermingsfactor, maar is erfelijk bepaald. Beschermende zonnebrandcrème met een hoge factor zorgt er voor dat je minder snel bruin wordt, maar uiteindelijk wordt je ook zo bruin als je was geworden met een lagere beschermende factor. Hoe bruin je wordt is dus erfelijk aangelegd, en in géén geval afhankelijk van je zonnebrandcrème.

Wat is zonlicht?

We weten allemaal dat we het licht en de warmte te danken hebben aan onze zon, het centrale punt waar heel veel planeten en sterren omheen draaien, waaronder onze aarde.  De zon is één van de bronnen van het leven, van ons bestaan. Zonder de straling van de zon kunnen we niet leven. De zon stuurt verschillende stralen naar de aarde. Deze kunnen we indelen in  drie groepen:

Ultravioletstraling

Dit is onzichtbare straling die weer onderverdeeld kan worden in UV-A, UV-B, en UV-C straling. Hier kom ik straks verder op terug.

Gewoon, zichtbaar licht

Dit is de soort straling die ons in staat stelt om alles om ons heen te zien. Dit licht bestaat in heel veel frequenties en kunnen afzonderlijk van elkaar kleuren laten zien. Denk maar eens aan de regenboog. Waterdruppeltjes werken als een soort ‘lens’, waardoor het zichtbare licht gebroken wordt in de bekende regenboogkleuren.

Infrarood licht

Ook infrarood is onzichtbaar, net als de ultravioletstraling. Infrarood licht is de straling die er voor zorgt dat wij het warm hebben op aarde. Zonder infrarood licht zou het giga koud zijn op aarde.

De straling die invloed uit kan oefenen op je huid, waar je dus bruin van kunt worden, is de ultravioletstraling, ook wel UV-straling genoemd. Ik zeg je nu wel dat de UV-straling zorgt voor het bruine kleurtje, maar in basis is de UV straling heel erg schadelijk voor je huid en lichaam.

Het overgrote deel van de UV-straling wordt tegengehouden door de ozonlaag, die als een soort schild rondom de aarde hangt. De staat van de ozonlaag is bepalend voor de hoeveelheid UV-straling die het aardoppervlakte kan bereiken.

Voor de volledigheid, even de drie soorten UV-straling op een rijtje:

UV-A

Deze vorm van Ultravioletstraling passeert relatief gemakkelijk de ozonlaag. Is op zich niet zo erg, want UV-A is het minst schadelijk van de drie soorten UV-licht die we kennen. Maar, zoals bij alles, een té hoge concentratie UV-A zou toch nog huidkanker en verbranding kunnen veroorzaken.

UV-B

Deze is in de meeste gevallen verantwoordelijk voor het ontstaan van huidkanker en voor verbranding van de huid. Het overgrote deel van deze straling wordt door de ozonlaag en de wolken tegengehouden, maar als het een wolkeloze dag is, bereikt toch nog heel veel UV-B het aardoppervlakte. Dit is de vorm van UV-licht waar je het meeste voor moet oppassen!

UV-C

Dit is de meest schadelijke vorm van UV-straling, maar dankzij de ozonlaag zijn deze stralen niet in staat om het aardoppervlak te bereiken. Dit is natuurlijk wel afhankelijk van de staat van de ozonlaag. Zodra er gaten in de ozonlaag gaan vallen, dan zullen er toch nog UV-C stralen de aarde bereiken.

Wat doet de zon met je lichaam en huid?

Het draait dus allemaal om de UV-straling. UV-straling die aan de ene kant schadelijk is voor je huid, en aan de andere kant belangrijk is voor je lichaam in verband met de aanmaak van vitamine D.

We weten allemaal dat ongeveer driekwart van onze dagelijks benodigde hoeveelheid vitamine D door het lichaam zelf wordt aangemaakt onder invloed van direct en indirect zonlicht. Het restant krijgen we binnen via de voeding.

Maar hier wil ik even een kanttekening bij maken, voordat je de hele dag in de zon gaat liggen om ‘alleen maar’ vitamine D aan te maken. Dit is niet een excuus om maar de hele dag in de zon te liggen.

Een half uurtje buiten zijn, met ontbloot hoofd en handen/armen, is voldoende om de hoeveelheid vitamine D aan te maken. In de meeste gevallen zal dat geen problemen opleveren, behalve bij risicogroepen zoals ouderen en hulpbehoevenden die maar mondjesmaat buitenkomen omdat ze hiervoor vaak afhankelijk zijn van derden.

Als er een tekort is aan vitamine D in je lichaam, dan zal onder andere de ontwikkeling van het botten mankementen gaan vertonen. Het mag duidelijk zijn dat dit met name bij kinderen grote gevolgen kan hebben. Een tekort aan vitamine D werd vroeger ook wel ‘Engelse Ziekte’ genoemd.

Deze naam werd bedacht toen dit voor het eerst werd geconstateerd bij kinderen in Engeland die veel in fabrieken moesten werken. Hierdoor kwamen ze bijna niet in de zon, en hadden dus een structureel tekort aan vitamine D. Engeland liep hierin voorop, met name door de vroege start van de industriële revolutie in de 19de eeuw.

Daarnaast kan UV-straling ontstekingen remmen die zich in de huid manifesteren. Maar hiervoor is wel een goede dosering een vereiste. In sommige gevallen van psoriasis en eczeem kan er door de dermatoloog een UV-licht therapie voorgeschreven.

Maar de UV-straling heeft ook hele grote nadelen, tenminste bij extreme blootstelling aan dit schadelijke licht. De grootste schade die door het UV-licht wordt veroorzaakt, ligt in het feit dat de huid energie opneemt van de UV-straling. Deze energie heeft direct invloed op het DNA-materiaal wat in de huid opgeslagen is. Dit DNA kan een verandering ondergaan onder invloed van UV-stralen.

Ik zet dit even overzichtelijk op een rijtje:

Als de DNA-structuur een klein beetje aangetast is, zal dit geen problemen opleveren. Het lichaam kan dit zelf weer repareren met behulp van speciale eiwitten. Als de beschadiging groter is, dan sterft de huidcel af en is er niets meer aan te doen.

Als er sprake is van een beschadiging die niet door het lichaam zelf wordt gerepareerd omdat het niet opgemerkt is, of als DNA-materiaal niet op de juiste manier wordt gerepareerd, dan is de DNA-transformatie permanent.

De cel zou zich dan ongecontroleerd en ongelimiteerd kunnen vermenigvuldigen. Het begin van huidkanker! Voorbeelden van soorten huidkanker, en voorlopers hiervan, welke kunnen ontstaan als gevolg van UV-straling: Melanoom, Plaveiselcelcarcinoom, Basaalcelcarcinoom en Actinische Keratosen.

Wat wij graag zien, het bruiner worden van de huid, is eigenlijk een afweerreactie van de huid. Door de blootstelling aan UV-straling, bouwt de huid een soort afweerschild op door pigment aan te maken. Deze schermt de cellen in de opperhuid af van de schadelijke straling, om uiteindelijk de kans op verandering in het DNA-materiaal tegen te gaan. Wij noemen dit gewoon ‘bruinen’.

Mensen die een donkere huidskleur hebben, zijn van nature al enigszins afgeschermd van de UV-straling. Daarentegen zijn mensen die van nature een hele lichte huidskleur hebben, vaak in combinatie met rood haar of heel blond haar, niet in staat om dit beschermende pigment aan te maken. Ze worden ook zelden tot nooit bruin. Ze worden alleen maar rood door verbranding van de huid. Deze groep heeft dus een veel hogere kans op beschadigingen van de huid dan de mensen die van nature een donkere huid hebben.

8 handige tips om  je huid op de zon voor te bereiden 

Het zonnen moet je heel erg langzaam opbouwen. Het is beslist niet verstandig om met een blanke winterhuid direct in de volle zon te gaan liggen. Bouw het in ieder geval op in tijd, en vermijd in ieder geval de heetste momenten van de dag.

De volgende tips kun je gebruiken om, zo veilig als mogelijk is, een mooie bruine teint te krijgen:

Tip 1: Gebruik zonnebrandcrème zéér overvloedig!

Zonnebrandcrème is duur, tenminste als je goede kwaliteit koopt. Veel mensen smeren juist om die reden erg zuinig. Dit is een foute keuze, hoewel ik me dat helemaal voor kan stellen. De crème is je bescherming tegen de zon, en daar hoor je niet zuinig mee te zijn.

Eigenlijk zou je ook niet alleen moeten smeren als je naar het strand gaat, maar sowieso als je buitenkomt. Als je dus een middagje de stad in gaat om te shoppen, zou je in ieder geval de lichaamsdelen die bloot zijn, gezicht, armen en eventueel benen, even in moeten smeren met een goede zonnebrandcrème. Té weinig zonnebrandcrème gebruiken is verkeerde zuinigheid. Het gaat om je gezondheid, de gezondheid van je huid.

Smeer je ruim in, en dan het liefst ongeveer 20 minuutjes voordat je in de zon gaat liggen. Maar laat het daar niet bij, want iedere keer als je gezwommen hebt, moet je opnieuw insmeren.

Waterproof crème beschermt alleen tijdens het zwemmen, maar is er afgespoeld als je uit het water komt en je je afdroogt. Daarnaast moet je je sowieso iedere 2 tot 3 uur opnieuw insmeren, en dan weer overvloedig.

Tip 2: Kies de juiste beschermingsfactor

Niet alleen moet je de juiste beschermingsfactor uitzoeken voor je huidtype, ook moet je er op letten dat de crème niet alleen bescherming biedt tegen UV-B, maar ook tegen UV-A. Op de verpakking zie je de SPF-factor staan, dat is de beschermingsfactor. Deze is vaak alléén maar voor de UV-B straling. Lees de kleine lettertjes dus heel erg goed en verzeker je ervan dat de bescherming ook voor de UV-A straling geldt.

Tip 3: Start met een hoge bescherming

Aan het begin van de zomerperiode, of in ieder geval het begin van de (zon)vakantie, is het belangrijk om minimaal de eerste drie dagen gebruik te maken van een crème met een hoge SPF-factor. Bij voorkeur 50 of zelfs meer.

Op deze manier geef je je huid de kans om melanine aan te maken, zodat je huid ook in staat is om zichzelf te beschermen. Deze aanmaak van melanine duurt ongeveer 3 a 4 dagen. Daarna kun je een crème gaan gebruiken die een lagere SPF-factor heeft, totdat je op de beschermingsfactor zit die bij jouw huidtype past.

Tip 4: Smeer ook met hydraterende crème

De zon heeft in basis een verwoestende werking op je huid. Niet alleen zet de veroudering van de huid vroegtijdig is, maar de huid droogt ook heel erg snel uit. Dit geldt niet alleen op vakantie, maar in de gehele zomerperiode.

Deze uitdroging kun je op twee manieren tegengaan: Ten eerste natuurlijk voldoende water drinken, minimaal 2 liter per dag. Ten tweede door regelmatig een vocht inbrengende crème aan te brengen. Op deze manier hydrateer je je huid zowel van buitenaf als via de binnenkant. Begin hier tijdig mee, zodat je huid in topconditie is op het moment dat je op vakantie gaat.

Tip 5: Heb jij gesprongen adertjes? Bosbessen!

Als jij last hebt van couperose, dus gesprongen adertjes in je gezicht, dan is het verstandig om bosbessen te eten, of in ieder geval verse bosvruchten in het algemeen. Hierdoor worden de haarvaatjes sterker, zodat de zon hier minder vat op zal krijgen. Tijdens het zonnen is het verder heel erg slim om je lichaam nat te houden met zoet water. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een plantenspuit. Erg handig!

Tip 6: Géén crash diëten vlak voor je vakantie

Een crashdieet volgen is naar mijn mening sowieso een slechte keuze, maar helemaal vlak voor een zonvakantie. Tijdens een crashdieet moet je vaak belangrijke vitamines en mineralen ontberen, voedingsstoffen die je hard nodig hebt om je te weren tegen de zon. Niet alleen vitamines om je huid te voeden, maar ook proteïne is belangrijk.

Tip 7: Voorbruinen met een zonnebank

Het is inderdaad erg verstandig om je goed voor te bereiden op de zomer, of in ieder geval voordat je weggaat voor een lekkere zonvakantie. Om met een hele blanke winterhuid direct in de volle zon te gaan zitten is vragen om problemen. Een zonnebank kan hier een oplossing voor zijn.

Begin minimaal een maand voorafgaand aan de vakantie met een zonnebankkuur. Hierdoor begin je al een beetje te bruinen, wat betekent dat je huid alvast bescherming tegen de schadelijke UV-straling aan gaat maken. Het grote voordeel van een zonnebank is het feit dat de blootstelling aan UV-stralen op een gecontroleerde manier gebeurt. In de zon, speciaal op het strand, is dit vaak niet het geval.

Vraag in ieder geval een advies aan de specialist die de zonnebank verhuurt. Deze mensen kunnen je huidtype bepalen en een goed advies geven over de tijdsduur per behandeling en de intervallen. Doe dit tijdig, zodat je ruim de tijd hebt om een bescherming op te bouwen.

Tip 8: Eet veel groente en fruit

Je huid moet de kans krijgen om zelf de bescherming op te bouwen tegen de zon. Dit gebeurt door de aanmaak van pigment (ja, het bruine kleurtje). Om dit te stimuleren kun je groente en fruit eten met veel bètacaroteen. Dit zijn met name de gekleurde (geel, oranje en rood) groente- en fruitsoorten.

Tot slot…

Bescherm je heel goed tegen de zon. Niet alleen met een zonnebrandcrème, maar ook met beschermende kleding zoals petten, hoeden, zonnebrillen en UV-werende T-shirts. Besef altijd heel erg goed dat de zon een gevaar is voor je huid. Natuurlijk kun je wel zonnen, maar overdrijf dit niet!

Eén reactie

  1. Eleni van Wirdum 3 mei 2015 om 12:09 - Antwoorden

    Mooi blank is erg mooi. Zoek de schaduw van een boom en kijk naar het water heerlijk. Als kind leerde ik al tussen 10 uur 'ochtends en 4 uur 'middags niet in de zon. Dus na 4 uur lekker naar het strand, kan dus ook na het werk en 'morgens voor 10 uur even buiten zwemmen.

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: