• alles over hormonen

Alles over hormonen deel 1: Wat zijn hormonen

2016-11-22T11:19:41+01:00januari 1st, 2013|Hormonen|2 Reacties

Laatste update: door

Alles over hormonen deel 1: Wat zijn hormonen

Mensen schuiven de schuld van bepaalde reacties vaak op hormonen af, mensen zeggen ook wel eens dat rare reacties komen omdat die persoon “zijn of haar hormonen niet in balans heeft”. Maar toch weten mensen eigenlijk weinig van hormonen. Wat zijn ze precies en hoe werken ze? Wat gebeurt er als je niet genoeg hormonen hebt, of juist te veel? We kijken het allemaal na in deze special.

Wat zijn hormonen precies?

Hormonen zijn chemische stoffen die boodschappen overbrengen van onze klieren naar weefselcellen of organen in het lichaam. Ze helpen ook chemische niveaus in het bloed in balans te houden door homeostase (een toestand van stabiliteit of evenwicht in het lichaam) te helpen realiseren. Er zijn twee verschillende soorten van deze chemische stoffen, de ene staat bekend als de steroïden en de andere als de peptiden. Het woord “hormoon” komt van een Grieks woord dat “aanmoedigen” betekent.

Dit weerspiegelt hoe hormonen werken als ‘drijvende kracht’ voor de chemische veranderingen op cellulair niveau die nodig zijn voor groei, ontwikkeling, en energie. Hormonen werden ontdekt in het begin van de twintigste eeuw, en de term hormoon werd voor het eerst gebruikt in 1905, door de Engelse psycholoog Ernest Starling (1866-1927).

Hormonen zijn betrokken bij zowat elk biologisch proces: het immuunsysteem, de voortplanting, groei, zelfs het regelen van andere hormonen. Ze kunnen zelfs in verbazingwekkend kleine concentraties goed werken - per miljard of biljoen. Dit is een van de redenen dat zelfs een kleine doses van hormoonontregelaars zo gevaarlijk zouden kunnen zijn.

Hoe werken ze?

Als leden van het endocriene systeem produceren alle klieren hormonen. De leden van het endocriene systeem zijn de geslachtsklieren, alvleesklier, thymus, schildklier, hypothalamus, hypofyse, epifyse, nieren, bijnieren, en bijschildklieren.

Deze stoffen circuleren in de bloedstroom en wachten erop tot het moment dat ze worden herkend door een doelcel, hun uiteindelijke beoogde bestemming. Deze doelcel is een receptor die alleen kan worden geactiveerd door een specifiek type hormoon, hierdoor weet de cel dat het een bepaalde functie moet gaan beginnen binnen de cel muren. Dit kan betekenen dat genen worden geactiveerd of dat energie wordt geproduceerd. Een autocrien hormoon werkt op de cellen van de afscheidende klier terwijl een paracrien hormoon effect heeft op cellen in de buurt van – maar niet direct gerelateerd aan – de afscheidende klier.

De snelheid van hormonen

In tegenstelling tot het zenuwstelsel waar de informatie vanuit het centrum (onze hersenen of de ruggenmerg), door zenuwimpulsen worden gestuurd door axonale of dendritische extensies, met een snelheid worden verzonden dat het slechts fracties van seconden duurt voordat de informatie overkomt is de verzonden informatie die via hormonen wordt verzonden veel trager. Denk bijvoorbeeld aan adrenaline wat na slechts een paar seconden werkt terwijl het bij hormonen soms wel dagen kan duren totdat de informatie het doelorgaan of weefsel heeft bereikt.

De uitzondering hierop zijn weefselhormonen (die niet verassend worden geproduceerd door weefsels), zoals histamine, serotonine, en prostaglandine. Deze worden rechtstreeks door het parenchym van het doelorgaan gemaakt.

Verschil in hormonen tussen dieren en planten