Vitamine P (flavonoïden): wat het is, de beste bronnen en bewezen voordelen

Vitamine P is geen officiële vitamine, maar een verzamelnaam voor meer dan 6.000 verschillende flavonoïden — plantaardige stoffen die je terugvindt in groenten, fruit, thee en kruiden. Onderzoek suggereert dat ze bijdragen aan minder oxidatieve stress, een betere hart- en vaatgezondheid en een trager verouderingsproces.¹

Wat is vitamine P precies?

De term “vitamine P” stamt uit de jaren 1930, toen de Hongaarse biochemicus Albert Szent-Györgyi een groep stoffen in citrusfruit isoleerde die capillaire permeabiliteit leken te verbeteren. Officieel heet die groep nu bioflavonoïden of flavonoïden — geen essentiële voedingsstof zoals een echte vitamine, maar een brede klasse plantaardige verbindingen.²

Wetenschappers hebben inmiddels meer dan 6.000 verschillende flavonoïden geïdentificeerd, verdeeld in zes hoofdklassen:¹

Waarom zijn flavonoïden goed voor je gezondheid?

Flavonoïden werken primair als antioxidant: ze neutraliseren vrije radicalen die cellen kunnen beschadigen.³ Daarnaast hebben ze ontstekingsremmende en antivirale eigenschappen.²

Wat recent onderzoek laat zien:

• Hart en bloedvaten: Een uitgebreide review uit 2025 concludeert dat flavonoïden oxidatieve stress en ontstekingsmarkers kunnen verlagen — twee sleutelfactoren bij hart- en vaatziekten.³
• Biologisch verouderen: Een analyse van het NHANES-cohort (2023) toont een verband aan tussen hogere dagelijkse flavonoïdeninname en een trager biologisch verouderingsproces, gemeten via biomarkers zoals telomeerlengte.⁴
• Citrusflavonoïden: Hesperidine en naringenine laten in cel- en dierstudies gunstige effecten zien op bloedsuiker en cholesterol.⁵⁶ Of deze effecten bij mensen even sterk zijn, is nog in onderzoek.
• Kanker: Laboratoriumstudies tonen aan dat bepaalde flavonoïden kankercellen kunnen remmen via reactieve zuurstofverbindingen (ROS-gemedieerde mechanismen).⁷ Directe vertaling naar preventie bij mensen vraagt meer bewijs.

Belangrijk: Flavonoïden zijn geen vervanging voor reguliere medische behandeling. Raadpleeg je arts bij een chronische aandoening of bij gebruik van medicatie.

Welke voedingsmiddelen bevatten de meeste vitamine P?

Hoe intenser de kleur van een plantaardig voedingsmiddel, hoe meer flavonoïden het doorgaans bevat.¹

Fruit: bosbessen, bramen en rode kersen (anthocyaninen, catechines); sinaasappels, citroenen en grapefruit (hesperidine, naringenine)⁶; rode en zwarte druiven (quercetine, catechine).

Groenten: rode uien (quercetine, isorhamnetine — hoogste gehalte in de buitenste ringen); boerenkool en spinazie (kaempferol); rode bladsla en paprika (quercetine, luteoline).

Kruiden en specerijen: peterselie (apigenine, luteoline, quercetine); oregano, tijm en salie (quercetine, apigenine); dille (kaempferol, isorhamnetine).

Dranken: groene en zwarte thee (catechines, kaempferol, quercetine); rode wijn met mate (catechines, quercetine); vers fruitsap op basis van bovenstaande vruchten.

Cacao: pure chocolade met ≥70% cacao bevat catechines en epicatechines.

Hoe verbeter je de opname van flavonoïden?

Flavonoïden en vitamine C werken samen: bioflavonoïden remmen de afbraak van vitamine C in het lichaam, waardoor de opname efficiënter verloopt.² Heel citrusfruit — inclusief het witte vlies (albedo) onder de schil — levert daardoor meer op dan alleen het sap.

Factoren die de opname kunnen verminderen:

• Roken en chronisch alcoholgebruik verhogen oxidatieve stress en verbruiken antioxidanten sneller
• Sterk bewerkte, suikerrijke voeding verlaagt de flavonoïdenstatus
• Langdurig gebruik van NSAID-pijnstillers kan de darmflora beïnvloeden, die flavonoïden mede omzet

Praktisch: kook groenten kort (stomen of roerbakken). Langdurig koken verlaagt het flavonoïdengehalte.

Heb je een supplement nodig?

Voor de meeste mensen volstaat een gevarieerd voedingspatroon met veel groenten, fruit, peulvruchten en thee. De Europese Voedselautoriteit (EFSA) heeft geen officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vastgesteld voor flavonoïden als groep.

Quercetine- en hesperidinesupplementen worden onderzocht, maar hoge doses worden bij langdurig gebruik niet aanbevolen zonder medisch advies. Raadpleeg je arts of apotheker als je een supplement overweegt — zeker bij gebruik van bloedverdunners of andere cardiovasculaire medicatie. Meer informatie over voeding vind je op het Voedingscentrum.

Veelgestelde vragen

Wat is vitamine P?

Vitamine P is een verouderde term voor flavonoïden, een groep van meer dan 6.000 plantaardige verbindingen met antioxidante en ontstekingsremmende eigenschappen. De naam werd in de jaren 1930 geïntroduceerd door de biochemicus Albert Szent-Györgyi. Officieel is het geen vitamine.

In welke voedingsmiddelen zit de meeste vitamine P?

Rode uien, boerenkool, bosbessen, groene thee en citrusvruchten behoren tot de rijkste bronnen. Als vuistregel geldt: hoe intenser de kleur van een plantaardig voedingsmiddel, hoe meer flavonoïden het bevat.

Hoe kom ik erachter of ik te weinig flavonoïden binnenkrijg?

Er bestaat geen standaard bloedtest voor de flavonoïdenstatus. Een lage inname wordt indirect afgeleid uit je voedingspatroon — wie weinig groenten, fruit, kruiden en thee eet, krijgt waarschijnlijk minder flavonoïden binnen. Een diëtist kan je voedingspatroon beoordelen en gericht advies geven.

Kan ik te veel flavonoïden binnenkrijgen?

Via normaal voedsel is een schadelijke overdosis niet aangetoond. Bij hoge doses supplementen — zoals quercetine boven 1.000 mg per dag — zijn interacties met medicatie mogelijk, waaronder bloedverdunners. Bespreek suppletie altijd met je arts of apotheker.

Zijn flavonoïden bewezen effectief tegen kanker?

Laboratoriumstudies tonen veelbelovende resultaten: bepaalde flavonoïden kunnen kankercellen remmen via reactieve zuurstofverbindingen.⁷ Directe bewijs bij mensen is beperkt en flavonoïden kunnen een reguliere kankerbehandeling niet vervangen. Raadpleeg altijd een arts bij zorgen over kanker.

Werkt vitamine P samen met vitamine C?

Bioflavonoïden remmen de afbraak van vitamine C in het lichaam, waardoor vitamine C beter wordt opgenomen.² Dit verklaart waarom heel citrusfruit — met vlies en pulp — meer biedt dan alleen het sap.

Is grapefruit veilig als je medicijnen gebruikt?

Grapefruit bevat naringenine en remt het leverenzym CYP3A4, waardoor de werking van veel medicijnen — waaronder statines, calciumantagonisten en bepaalde bloedverdunners — gevaarlijk kan worden versterkt. Raadpleeg je apotheker of arts als je grapefruit eet en medicijnen gebruikt. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.