• Zijn bananen goed of slecht De bloedsuikerspiegel en diabetes

Zijn bananen goed of slecht? De bloedsuikerspiegel en diabetes

2016-11-08T17:22:53+00:00november 8th, 2016|Diabetes en voeding|2 Reacties

Zijn bananen goed of slecht? De bloedsuikerspiegel en diabetes

zijn bananen goed of slecht?Bananen zijn erg gezond en lekker. Ze bevatten een aantal essentiële voedingsstoffen en hebben voordelen voor je spijsvertering, de gezondheid van je hart en voor gewichtsverlies. Behalve dat ze zeer voedzaam zijn, zijn ze ook een zeer gunstige snack.

Voordat ik je antwoord geef op de vraag of bananen goed of slecht zijn voor mensen die diabetes hebben en wat het effect van een banaan is op de bloedsuikerspiegel, eerst even wat algemene informatie over bananen.

11 gezondheidsvoordelen van bananen

Ongeacht of ze goed of slecht zijn voor diabetes patiënten, bieden bananen in het algemeen veel voordelen voor de gezondheid. Ik zal ze even kort voor je op een rijtje zetten.

Voordeel 1: Bananen bevatten veel belangrijke voedingsstoffen

Bananen zijn een van de meest populaire vruchten op aarde. Inheems in Zuidoost-Azië worden ze nu gekweekt in vele warmere delen van de wereld. Er zijn vele soorten bananen die verschillen in kleur, grootte en vorm. De meest voorkomende soort is de gele banaan, die groen is wanneer deze nog niet rijp is.

Bananen bevatten niet alleen een behoorlijke hoeveelheid vezels maar ook verschillende antioxidanten.

Een middelgrote banaan van 118 gram bevat:

  • Kalium: 9% van de ADH
  • Vitamine B6: 33% van de ADH
  • Vitamine C: 11% van de ADH
  • Magnesium: 8% van de ADH
  • Koper: 10% van de ADH
  • Mangaan: 14% van de ADH
  • Netto koolhydraten: 24 gram
  • Vezels: 3,1 gram
  • Eiwit: 1,3 gram
  • Vet: 0,4 gram

Elke banaan bevat slechts ongeveer 105 kilocalorieën en bestaat vrijwel uitsluitend uit water en koolhydraten. Bananen bevatten zeer weinig eiwitten en bijna geen vet.

De koolhydraten in onrijpe (groene) bananen bestaan voornamelijk uit zetmeel en resistent zetmeel, maar als de banaan rijpt verandert het zetmeel in suiker (glucose, fructose en sucrose).

In het kort: bananen zijn rijk aan vezels, antioxidanten en diverse voedingsstoffen. Een middelgrote banaan bevat ongeveer 105 kilocalorieën.

Voordeel 2: Bananen bevatten nutriënten die de bloedsuikerspiegel matigen

Bananen zijn rijk aan een vezel genaamd pectine, die het vruchtvlees van de banaan zijn structurele vorm geeft. Onrijpe bananen bevatten resistent zetmeel wat fungeert als oplosbare vezels en wat goed is voor de spijsvertering.

Zowel pectine als resistent zetmeel kunnen je bloedsuikerspiegel na de maaltijd matigen en je eetlust verminderen omdat je maag minder snel leeg raakt.

Verder zijn bananen laag tot middelmatig gerangschikt op de glycemische index (0-100), die aangeeft hoe snel voedsel je bloedsuikerspiegel verhoogt. De glycemische waarde van onrijpe bananen is ongeveer 30, terwijl rijpe bananen op ongeveer 60 zijn gerangschikt. De gemiddelde waarde van alle bananen is 51. Dit betekent dat bananen bij gezonde personen geen grote pieken in de bloedsuikerspiegel veroorzaken.

Dit hoeft echter niet van toepassing te zijn op mensen met diabetes, die waarschijnlijk het eten van te veel rijpe bananen moeten vermijden en hun bloedsuikers zorgvuldig in de gaten moeten houden wanneer ze wel een rijpe banaan eten.

Wil jij hier meer over weten? Lees dan even verder: Het belang van vezels voor een stabiele bloedsuikerspiegel

In het kort: bananen bevatten voedingsstoffen die kunnen helpen bij het matigen van je bloedsuikerspiegel na de maaltijd. Zij kunnen ook je eetlust verminderen omdat je maag minder snel leegraakt.

Voordeel 3: Bananen kunnen je digestieve gezondheid verbeteren

Voedingsvezels hebben een groot aantal voordelen voor de gezondheid, met inbegrip van een betere spijsvertering. Een middelgrote banaan bevat ongeveer 3 gram vezels waardoor bananen een redelijk goede bron van vezels zijn.

Bananen bevatten hoofdzakelijk twee soorten vezels:

  • Pectine: neemt af naarmate de banaan rijpt.
  • Resistent zetmeel: zit vooral in onrijpe bananen. Resistent zetmeel ontsnapt aan de spijsvertering en eindigt in je dikke darm, waar het voedsel wordt voor de gunstige darmbacteriën.

Daarnaast blijkt uit een aantal studies dat pectine je kan helpen in de strijd tegen darmkanker.

In het kort: bananen zijn vrij rijk aan vezels en resistent zetmeel, wat je vriendelijke darmbacteriën kan voeden en je kan helpen beschermen tegen darmkanker.

Voordeel 4: Bananen kunnen je helpen bij het afvallen

Geen enkel onderzoek heeft direct de effecten van bananen op gewichtsverlies getest. Bananen hebben echter wel verschillende kenmerken die gunstig zijn en waardoor ze gewichtsverlies vriendelijk zijn. Om te beginnen bevatten bananen relatief weinig calorieën. Een gemiddelde banaan bevat iets meer dan 100 kilocalorieën, maar het is ook zeer voedzaam en vullend. Bananen zijn ook rijk aan vezels. Het eten van meer vezels uit groenten en fruit is wel herhaaldelijk in verband gebracht met een lager lichaamsgewicht en gewichtsverlies.

Bovendien zitten onrijpe bananen boordevol resistent zetmeel waardoor ze je snel een verzadigd gevoel geven en je eetlust verminderen.

In het kort: bananen kunnen helpen bij het afvallen. Ze zijn laag in calorieën, rijk aan voedingsstoffen en vezels en kunnen je eetlust flink verminderen.

Voordeel 5: Bananen ondersteunen de gezondheid van je hart

Kalium is een mineraal dat essentieel is voor een gezond hart maar ook voor je bloeddrukcontrole. Ondanks dat het heel belangrijk is, krijgen de meeste mensen niet genoeg kalium binnen via hun dieet. Bananen zijn een goede voedingsbron van kalium. Een middelgrote banaan (118 gram) bevat 9% van de ADH. Een kaliumrijk dieet kan helpen bij het verlagen van de bloeddruk en mensen die veel kalium eten hebben tot 27% lager risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast bevatten bananen een behoorlijke hoeveelheid magnesium, wat belangrijk voor de gezondheid van je hart is.

In het kort: bananen zijn een goede voedingsbron van kalium en magnesium wat twee voedingsstoffen zijn die essentieel zijn voor de gezondheid van je hart.

Voordeel 6: Bananen bevatten krachtige antioxidanten

Groenten en fruit zijn uitstekende bronnen van antioxidanten en bananen zijn hierop geen uitzondering. Ze bevatten verschillende soorten krachtige antioxidanten zoals dopamine en catechine. Deze antioxidanten hebben vele voordelen voor de gezondheid zoals bijvoorbeeld een verlaagd risico op hartziekten en degeneratieve ziekten.

Het is echter wel een veelvoorkomend misverstand dat de dopamine uit bananen zou kunnen fungeren als een opwekkende chemische stof in de hersenen.

In werkelijkheid passeert de dopamine uit bananen de bloed-hersenbarrière. In plaats dat het je hormonen of je stemming verandert, werkt het gewoon als een sterke antioxidant.

In het kort: bananen zijn rijk aan verschillende antioxidanten, die kunnen helpen om schade door vrije radicalen te verminderen en het risico op een aantal ziekten te beperken.

Voordeel 7: Bananen geven je een verzadigd gevoel

Resistent zetmeel is een type onverteerbare koolhydraten dat in onrijpe bananen zit en dat belangrijk is voor verschillende functies in het lichaam. Als vuistregel kun je nemen dat hoe groener de banaan is, hoe hoger de hoeveelheid resistent zetmeel is die het bevat. Anderzijds bevatten rijpe (gele) bananen lagere hoeveelheden van resistent zetmeel en vezels, maar proportioneel hogere hoeveelheden oplosbare vezels.

Van zowel pectine als resistent zetmeel is aangetoond dat het eetlust verminderende effecten heeft en het gevoel van volheid na de maaltijd verhoogt.

In het kort: bananen bevatten, afhankelijk van de rijpheid, grote hoeveelheden resistent zetmeel of pectine. Beide kunnen je eetlust verminderen en je helpen om je een vol gevoel te geven.

Voordeel 8: Onrijpe bananen kunnen de insulinegevoeligheid verbeteren

Insulineresistentie is voor veel ernstige ziekten, met inbegrip van diabetes Type 2, een belangrijke risicofactor. Verschillende studies hebben aangetoond dat 15-30g resistent zetmeel per dag de insulinegevoeligheid in slechts vier weken met 33-50% kan verbeteren. Onrijpe bananen zijn een grote bron van resistent zetmeel en kunnen daarom helpen bij het verbeteren van de insulinegevoeligheid.

De reden voor deze effecten moeten nog verder worden onderzocht en niet alle studies zijn het met elkaar eens.

In het kort: onrijpe bananen zijn een goede bron van resistent zetmeel, dat de insulinegevoeligheid kan verbeteren. Er moet alleen nog meer onderzoek worden gedaan.

Voordeel 9: Bananen kunnen de gezondheid van je nieren verbeteren

Kalium is essentieel voor de bloeddrukcontrole en een gezonde nierfunctie. Als een goede voedingsbron van kalium kunnen bananen ook vooral gunstig zijn voor het behoud van gezonde nieren. Een studie onder vrouwen toonde aan dat als vrouwen van 13 jaar en ouder 2-3 keer per week bananen aten, ze 33% minder kans hadden op het ontwikkelen van een nierziekte.

Andere studies hebben aangetoond dat, in vergelijking met mensen die geen bananen aten, degenen die 4-6 bananen per week aten, bijna 50% minder kans hadden op het ontwikkelen van een nierziekte.

In het kort: als je meerdere keren per week een banaan eet kun je het risico op een nierziekte met maximaal 50% verminderen.

Voordeel 10: Bananen zijn prima voor mensen die sporten

Bananen worden vaak aangeduid als de perfecte voeding voor sporters en dat is grotendeels te wijten aan hun hoge gehalte aan mineralen en licht verteerbare koolhydraten. Het eten van bananen kan je helpen om oefening gerelateerde spierkrampen en pijn, wat bijna bij 95% van de bevolking voorkomt, te verminderen.

zijn bananen goed of slecht?

De reden voor de krampen is niet zo bekend, maar een populaire theorie zegt dat dit te wijten is aan een combinatie van uitdroging en elektrolyt onbalans.

Studies tonen echter gemengde bevindingen aan over bananen en spierkrampen. Sommigen hebben aangetoond dat het behulpzaam kan zijn, terwijl anderen geen effecten hebben gevonden. Dat gezegd hebbende is er wel aangetoond dat bananen vóór, tijdens en na een training een uitstekende voeding zijn.

In het kort: bananen kunnen helpen om spierkrampen, die worden veroorzaakt door inspanning, te verlichten. Ze bieden ook een uitstekende brandstof om je uithoudingsvermogen te oefenen.

Voordeel 11: Bananen zijn gemakkelijk toe te voegen aan je dieet

Niet alleen zijn bananen ongelooflijk gezond - ze zijn ook één van de meest handige snacks die je kunt vinden. Bananen zijn een geweldige aanvulling op je ontbijt want je kunt ze toevoegen aan je yoghurt, ontbijtgranen of smoothie. Je kunt als je gaat bakken en koken bananen zelfs gebruiken in plaats van suiker. Bovendien bevatten bananen, als gevolg van hun dikke beschermende schil, zelden pesticiden en verontreinigende stoffen.

Bananen zijn ongelooflijk gemakkelijk te eten en je kunt ze eenvoudig meenemen. Ze worden meestal goed verdragen, gemakkelijk verteerd en ze hoeven alleen maar te worden geschild om te kunnen worden gegeten.

In het kort: het kan je bijna niet gemakkelijker worden gemaakt.

Welke invloed hebben bananen op diabetes en de bloedsuikerspiegel?

Als je diabetes hebt, is het belangrijk om de bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk te houden. Een goed gecontroleerde bloedsuikerspiegel kan je helpen om de progressie van enkele van de belangrijkste medische complicaties van diabetes te voorkomen of te vertragen. Daarom is het vermijden of het minimaliseren van voedingsmiddelen die grote bloedsuikerpieken veroorzaken essentieel.

Ondanks dat het een gezonde soort fruit is, zijn bananen vrij hoog in zowel koolhydraten als suiker wat de belangrijkste voedingsstoffen zijn die de bloedsuikerspiegel verhogen.

Dus kun je bananen eten als je diabetes hebt en welke invloed hebben ze op je bloedsuiker?

Bananen bevatten koolhydraten die je bloedsuikerspiegel verhogen

Als je diabetes hebt is het belangrijk om je bewust te zijn van de hoeveelheid en het type van koolhydraten dat er in je voeding zit. Dit komt omdat koolhydraten, meer dan andere voedingsstoffen, je bloedsuikerspiegel verhogen, wat weer betekent dat ze een grote invloed op je bloedsuikerspiegel kunnen hebben.

Als de bloedsuikerspiegel bij mensen die geen diabetes hebben, stijgt dan produceert het lichaam insuline. Het helpt het lichaam de suiker uit het bloed naar de cellen te brengen waar het wordt gebruikt of wordt opgeslagen. Bij mensen met diabetes werkt dit proces niet zoals het hoort. In plaats daarvan maakt het lichaam onvoldoende insuline aan of zijn de cellen resistent tegen insuline geworden.

Als je dit niet goed in de gaten houdt dan kunnen voedingsmiddelen, die hoog zijn in koolhydraten, ervoor zorgen dat je pieken krijgt in je bloedsuiker of dat je constant een hoge bloedsuikerspiegel hebt, wat allebei heel slecht is voor je gezondheid.

93% van de calorieën in bananen is afkomstig uit koolhydraten. Deze koolhydraten zijn in de vorm van suiker, zetmeel en vezels.

Een enkele middelgrote banaan bevat 14 gram suiker en 6 gram zetmeel.

Wil je hier meer over weten? Lees dan even verder: Hoeveel koolhydraten heb je per dag nodig?

In het kort: bananen zijn rijk aan koolhydraten, die ervoor zorgen dat de bloedsuikerspiegel meer stijgt, dan dat als je andere voedingsstoffen eet.

Bananen bevatten ook vezels, die de pieken in je bloedsuikerspiegel kunnen verminderen

Naast zetmeel en suiker bevat een middelgrote banaan ook 3 gram vezels. Iedereen, ook mensen met diabetes, moet vanwege de potentiële voordelen voor de gezondheid voldoende hoeveelheden voedingsvezels eten. Vezels zijn vooral belangrijk voor mensen met diabetes omdat het kan helpen om de vertering en de absorptie van koolhydraten te vertragen.

Dit kan pieken in de bloedsuiker verminderen en de algemene controle van de bloedsuikerspiegel verbeteren. Een manier om te bepalen hoe voedsel, dat rijk is aan koolhydraten, de bloedsuikers zal beïnvloeden is door te kijken naar de glycemische index (GI).

De glycemische index rangschikt voedingsmiddelen op basis van de hoeveelheid koolhydraten en hoe snel ze de bloedsuikerspiegel verhogen.

De scores lopen van 0 tot 100 met de volgende classificaties:

  • lage GI: 55 of minder,
  • matige GI: 56-69,
  • hoge GI: 70-100.

Diëten op basis van voeding die laag op de GI staat is bijzonder goed voor mensen met diabetes Type 2. Dit komt omdat voeding met een lage GI langzamer wordt geabsorbeerd en in plaats van grote pieken te veroorzaken, voor een meer geleidelijke stijging van de bloedsuikerspiegel zorgt. Over het algemeen scoren bananen tussen laag en matig op de GI-schaal (tussen 42-62, afhankelijk van de rijpheid).

In het kort: naast suiker en zetmeel bevatten bananen ook vezels. Dit betekent dat de suikers in bananen langzamer verteerd en geabsorbeerd worden en waardoor de pieken in je bloedsuikerspiegel kunnen worden voorkomen.

Groene (onrijpe) bananen bevatten resistent zetmeel

Het type koolhydraten in bananen is afhankelijk van de rijpheid. Groene of onrijpe bananen bevatten minder suiker maar wel meer resistent zetmeel. Resistente zetmelen zijn lange ketens van glucose (zetmeel) die ‘resistent’ zijn voor de vertering in het bovenste gedeelte van het spijsverteringsstelsel. Dit betekent dat ze op soortgelijke wijze als vezels werken en dus geen stijging in de bloedsuikerspiegel veroorzaken.

Ze helpen je ook bij het voeden van de vriendelijke bacteriën in je darmen wat is gekoppeld is aan een betere gezonde stofwisseling en een betere controle van de bloedsuiker. Een recente studie over de controle van de bloedsuiker bij vrouwen met diabetes Type 2 heeft enkele interessante resultaten getoond. Degenen die resistent zetmeel aten hadden een betere bloedsuikerspiegel dan degenen die dit over een 8-weekse periode niet deden.

Andere studies hebben aangetoond dat resistent zetmeel gunstige effecten heeft bij mensen met diabetes Type 2. Deze omvatten verbetering van de insulinegevoeligheid en het verminderen van ontstekingen. De rol van resistent zetmeel bij diabetes Type 1 is minder duidelijk.

In het kort: groene (onrijpe) bananen bevatten resistent zetmeel, dat de bloedsuikerspiegel niet verhoogt en dat zelfs op lange termijn voor een verbetering van de bloedsuiker controle kan zorgen.

Is de invloed van een banaan op de bloedsuikerspiegel afhankelijk van de rijpheid?

Gele of rijpe bananen bevatten minder resistent zetmeel dan groene bananen maar wel meer suiker, waardoor het sneller wordt opgenomen dan zetmeel. Dit betekent dat volledig rijpe bananen een hogere GI hebben en sneller een piek in je bloedsuikerspiegel kunnen veroorzaken dan groene of onrijpe bananen.

In het kort: gele, rijpe bananen bevatten meer suiker dan groene, onrijpe bananen. Dit betekent dat ze tot een grotere stijging van je bloedsuikerspiegel kunnen leiden.

Portiegrootte is ook belangrijk

Als het gaat om de hoeveelheid suiker in je banaan is de rijpheid niet de enige factor.

De grootte is ook belangrijk. Hoe groter de banaan, hoe meer koolhydraten je binnenkrijgt. Dit betekent dat een grote banaan een groter effect op je bloedsuikerspiegel zal hebben. De grootte van de banaan bepaalt ook de glycemische lading.

De glycemische lading wordt berekend door de glycemische index van een voedingsmiddel te vermenigvuldigen met de hoeveelheid koolhydraten in een portie en dat vervolgens te delen door 100. Een score van minder dan 10 wordt als laag beschouwd, 11-19 als matig en meer dan 20 als hoog.

Hieronder vind je de geschatte hoeveelheid koolhydraten in de verschillende maten bananen:

  • extra kleine banaan (12cm of minder): 18,5 gram
  • kleine banaan (ongeveer 12/14cm lang): 23 gram
  • middelgrote banaan (14/18cm lang): 27 gram
  • grote banaan (18/20cm lang): 31 gram
  • extra grote banaan (20cm of langer): 35 gram

Als al deze bananen volledig rijp waren, dan zou hun glycemische lading variëren van 11 voor een extra kleine banaan tot 22 voor een extra grote banaan.

Om ervoor te zorgen dat je bloedsuikerspiegel niet te veel stijgt is het belangrijk om je bewust te zijn van de grootte van de banaan die je eet.

In het kort: de grootte van de banaan die je eet bepaalt het effect op je bloedsuikerspiegel. Hoe groter de banaan, hoe meer koolhydraten je verbruikt en hoe groter de stijging van je bloedsuikerspiegel zal zijn.

Zijn bananen veilig voor diabetici?

De meeste generieke voedingsrichtlijnen voor diabetes raden je aan om gezonde, evenwichtige voeding, waaronder fruit, te eten. Dit komt omdat het eten van groenten en fruit wordt gerelateerd aan een betere gezondheid en een lager risico op ziekten, zoals hartziekten en bepaalde kankers.

Diabetici lopen een nog groter risico op deze ziekten en daarom is het eten van voldoende groenten en fruit dus zeer belangrijk. Anders dan in geraffineerde suikerproducten zoals snoepjes en cake, bevatten de koolhydraten in fruit zoals bananen ook vezels, antioxidanten, vitaminen en mineralen. Sterker nog bananen kunnen je voorzien van vezels, kalium, vitamine B6 en vitamine C. Ze bevatten ook antioxidanten en heilzame plantaardige stoffen.

Een recente studie onderzocht bij 63 mensen met diabetes Type 2 het effect van het beperken van fruit op de controle van de bloedsuiker. De studie wees uit dat het adviseren van mensen om niet meer dan twee stuks fruit per dag te eten erin resulteerde dat mensen ook minder fruit gingen eten. Ze ontdekten ook dat het eten van minder fruit geen controle van de bloedsuiker opleverde en dat het het gewichtsverlies of de tailleomtrek niet kon verbeteren.

Voor de meeste mensen met diabetes is fruit (zoals bananen) een gezonde keuze.

Een uitzondering hierop is als je een dieet met weinig koolhydraten volgt om je diabetes onder controle te krijgen. Zelfs een kleine banaan bevat ongeveer 22 gram koolhydraten wat veel kan zijn als je een dergelijk dieet volgt. Als je graag bananen eet, is het belangrijk om rekening te houden met de rijpheid en de grootte van de banaan om het effect op je bloedsuikerspiegel te verlagen.

In het kort: vruchten, zoals bananen, zijn gezond omdat ze vezels, vitaminen en mineralen bevatten. Je kunt, zelfs als je diabetes hebt, bananen in je dieet opnemen.

Hoe kun je het beste bananen eten als je diabetes hebt?

Als je diabetes hebt, is het prima mogelijk om als onderdeel van een gezond dieet van fruit zoals bananen te kunnen genieten. Als je van bananen houdt dan kunnen de volgende tips je helpen om hun effect op je bloedsuikerspiegel te minimaliseren:

  • Let op je portiegrootte: eet een kleine banaan om de hoeveelheid suiker die je eet te verminderen.
  • Kies voor een stevige, bijna-rijpe banaan: eet een banaan die niet zo overdreven rijp is, zodat het suikergehalte ook iets lager is.
  • Spreid je fruitinname over de dag: het spreiden van je fruitinname kan je helpen bij het verminderen van de glycemische lading en je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
  • Eet ze samen met andere voedingsmiddelen: geniet van je banaan met andere voedingsmiddelen, zoals noten of volvette yoghurt, om je te helpen de vertering en opname van de suiker te vertragen.

Tot slot…

Als je diabetes hebt, bedenk dan dat alle voedingsmiddelen die koolhydraten bevatten invloed kunnen hebben op je bloedsuikers. Daarom is het belangrijk om in gedachte te houden dat het eten van bananen invloed op je bloedsuiker heeft en daarom moet je dienovereenkomstig je eetgewoonten aanpassen.

Bronnen

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20164321

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23885994

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11709851

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6286402

www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2890380/

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23497350

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26645521

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1395467

www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27258511

2 Reacties

  1. joanna Vinck 9 oktober 2017 om 10:03 - Antwoorden

    Ik lust geen bananen! Waardoor kan ik die vervangen?

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan (RJ) is de initiatiefnemer en het (nieuwe) gezicht van OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: