Tijdelijk Gratis!

Het Koolhydraatarm Zomer Weekmenu!

Gezondheid Algemeen

Laatste Update: 2 oktober 2014

Faalangst bij kinderen: Hoe ga je daar mee om?

faalangst bij kinderen

Faalangst bij kinderen komt vaker voor dan je denkt. Vaak worden in eerste instantie de symptomen niet herkend waardoor het betreffende kind in veel gevallen zich af gaat sluiten en het zelfbeeld steeds slechter wordt. Hoe kun je faalangst bij kinderen dan herkennen, en hoe ga je hiermee om?

Hoe omschrijven we faalangst?

We kunnen ons allemaal wel iets voorstellen bij het begrip faalangst, maar om het exact en sluitend te omschrijven is een ander verhaal. Ik ging op onderzoek uit, en kwam uit bij de volgende definitie:

Faalangst, of atychifobie, is de angst om te falen, tekort te schieten of om aan bepaalde verwachtingen van jezelf of anderen niet te kunnen voldoen. (Wikipedia)

Faalangst heeft dus alles te maken met wat anderen van jou denken, of hoe jij denkt dat anderen over jou denken. Als we het dan hebben over negatieve faalangst, zal dit hele grote impact hebben op het kind. Het kind probeert te voldoen aan alle, vaak hoge, verwachtingen die aan hen gesteld worden. Als dit dan niet lukt, dan zal het kind denken dat het dus de volgende keer ook niet gaat lukken. Het kind steeds slechter en slechter over zichzelf denken, krijgt dus een negatief zelfbeeld, en vervalt in een negatieve spiraal.

Ongeveer 1 op de 7 kinderen in het voortgezet onderwijs en in het basisonderwijs heeft in meer of mindere mate last van faalangst: Op het moment dat er iets misgaat, bijvoorbeeld een slecht cijfer, dan denkt deze groep dat dit de volgende keer weer gaat gebeuren en het dus geen zin heeft om je voor te bereiden hiervoor. En als er dan een keer een goed cijfer wordt gehaald, dan was het een mazzeltje: De volgende keer zal het wel weer misgaan…

Hieruit blijkt dat het heel erg moeilijk is om uit die negatieve spiraal te komen, zeker als het kind er alleen mee om moet gaan. Maar ook voor ouders en begeleiders is het lastig om tot het kind door te dringen en op die manier proberen een positieve draai te geven aan die neerwaartse spiraal.

De oorzaken van faalangst

Faalangst is zelden toe te wijzen aan één enkele oorzaak.  Het is vaak een combinatie van verschillende factoren, waaronder de erfelijkheid. Faalangst kan genetisch erfelijk zijn, maar kan ook tijdens de opvoeding door de ouders ‘met de paplepel ingegoten’ worden. Als één van de ouders, of misschien wel beide ouders, zelf al een probleem hebben met faalangst, dan wordt dit logischerwijs door het kind overgenomen. Met andere woorden, als de ouders zelf in die negatieve spiraal leven door zichzelf, en daarmee ook de kinderen, continue negatief beoordelen, dan gaat het kind deze visie kopiëren en zichzelf ook op deze manier beoordelen.

Als ouder is het dus superbelangrijk om een positieve uitstraling te hebben. Net alleen goed voor je kids, maar vooral ook goed voor jezelf en je omgeving. Het is immers een feit dat alles wat je uitstraalt, ook weer zult ontvangen. Positief zijn en een glimlach, zal je altijd weer terugkrijgen. Allemaal positieve energie dus. Maar dat is weer een heel ander verhaal.

Maar in de meeste gevallen ontwikkelen de kinderen de faalangst zelf, als gevolg van een aantal opeenvolgende vervelende gebeurtenissen. Dit kan thuis zijn, maar ook op school. De emoties die hiermee gepaard gaan worden vaak niet uitgesproken waardoor de negatieve spiraal zich begint te ontwikkelen. Dit zal dan resulteren in een negatief zelfbeeld en de aanhoudende gedachte dat er morgen wel weer iets vervelends zal gebeuren.

Toch willen diezelfde kinderen voldoen aan de verwachtingen van de omgeving. Of dit nu begeleiders zijn, ouders, leraren of vriendjes, dat maakt niet uit. Als het kind dan op een bepaald moment niet aan die verwachtingen kan voldoen, draagt dit natuurlijk heel sterk bij aan de ontwikkeling van faalangst. Op een bepaald moment zal het kind nergens meer spontaan aan beginnen, omdat ‘het toch niet lukt’.

In principe hebben alle kinderen de instelling dat hun ouders trots op hun moeten zijn. Hoe vaak hoor je niet van je kind: “Kijk mama, kijk eens wat ik kan?” of “Kijk eens wat ik gemaakt heb…”. Het is juist op zo’n moment ontzettend belangrijk om positief te zijn en vooral uit te stralen dat je trots bent op de resultaten van je kind. Daarmee zorg je dat het kind trots op zichzelf is wat bijdraagt aan een positief zelfbeeld.

Helaas zien we maar al te vaak dat ouders hier niet op een goede manier mee omgaan. Als een kind een 7 heeft gehaald op een proefwerk, hoor je toch nog regelmatig de vraag wat er dan fout gegaan is. Huh? Jazeker: Sommige ouders hebben zulke hoge verwachtingen van hun kind dat ze met minder dan een 8 geen genoegen nemen. En deze zelfde ouders steken dat dan ook niet onder stoelen en banken in hun reactie naar het kind toe. Geen wonder dat het kind dan faalangst ontwikkeld: “Die 8 haal ik toch niet, dus heeft het allemaal helemaal geen zin meer…”

Kinderen kopiëren het gedrag van ouders en zoeken bevestiging van ouders, zeker in een die periode dat ze met zichzelf aan het worstelen zijn om hun eigen identiteit te zoeken, hun eigen ‘ik’ te ontwikkelen. Als ouders daar niet op een goede manier mee om gaan, kan dat grote gevolgen hebben voor het kind. Niet alleen op dat moment, maar vooral ook op latere leeftijd en de manier waarop zij later weer met hun eigen kinderen omgaan.

Waaraan kun je faalangst herkennen?

Kinderen zullen faalangst op totaal verschillende manieren laten zien. Allemaal manieren die ook erg tegenstrijdig kunnen zijn. Sommige kinderen zullen zich terugtrekken en in stilte de frustratie en het verdriet proberen te verwerken, andere kinderen uiten zich door luidruchtig en soms zeer agressief te worden. Er zijn ook kinderen die zich voor 200% op hun schoolwerk zullen storten om maar niks te hoeven missen, om toch te proberen dat hogere cijfer te halen om aan de verwachtingen van ouders te voldoen. Anderen doen daarentegen helemaal niets meer, omdat het volgens hen toch allemaal geen zin heeft. Allemaal reacties waar je erg alert op moet zijn.

Daarnaast kunnen er ook lichamelijk klachten ontstaan, vaak zonder aanwijsbare reden. Denk hierbij aan hoofdpijn, misselijkheid en buikpijn. Ook moet je bedacht zijn op verbale uitingen zoals: “Dat lukt me toch niet…” of “Daar heb ik geluk mee gehad, maar de volgende keer lukt me dat niet weer…”. Ook zal een kind wat met faalangst te maken heeft ook constant eventuele complimenten negeren omdat het kind denkt dat het allemaal niet gemeend is en al helemaal niet terecht is.

Qua gedrag kun je een kind met faalangst vaak ook herkennen aan het feit dat vaak moeilijke dingen vermeden worden. Denk hierbij aan lastige opdrachten, moeilijke gesprekken of een complexe vrijetijdsbesteding. Over vrijetijdsbesteding gesproken: Faalangst kun je ook vaak herkennen doordat een kind onder geen enkele voorwaarde mee wil doen aan competitie-sporten. Natuurlijk kan dit gewoon een keuze zijn om hele andere redenen, maar in combinatie met de eerder genoemde symptomen moet er toch een belletje gaan rinkelen.

Hoe ga je hiermee om?

Hoewel het erg lastig is om hier advies over tegen, ieder kind is immers anders, zijn er toch wel een aantal punten te definiëren over hoe je dit het beste aan kunt pakken. Schroom niet om dingen aan te passen aan de situatie!

  • Ga in ieder geval overleggen met school, want er is een aanpak vereist zowel van de ouders als van de school.
  • Als je kind zelfstandig complexe klusjes en taken oppakt, beloon dan. Niet overdreven, maar een beloning is dan wel op zijn plaats.
  • Bescherm je kind niet té veel. Dit werkt beklemmend. Laat je kind ook vooral zelf keuzes maken, en dat sommige keuzes verkeerd uit kunnen vallen is een leerpunt. Dit moet je natuurlijk wel zo goed mogelijk begeleiden om het alsnog tot een succes(je) te maken.
  • Respecteer en waardeer je kind niet op basis van prestaties, maar juist op basis van je kind zelf, op basis van de persoonlijkheid.
  • Leg de lat beslist niet te hoog, maar probeer wel steeds een stapje verder te gaan. Belangrijk is dat het wel realistisch moet zijn, binnen de mogelijkheden van het kind.
  • Als je kritiek hebt, zorg dan dat je dit richt op de taak, en niet op de persoon.
  • Het is belangrijk dat er een correcte balans is tussen complimenten en kritiek.
  • Praat met je kind over het fenomeen faalangst. Laat eventueel dit artikel lezen, zodat jullie beide weten waar over gesproken wordt.
  • Zorg altijd voor veel liefde, vertrouwen, regelmaat en rust. Gooi niet op het allerlaatste moment het programma om, want daar zal je kind alleen maar onrustig van worden waardoor het kind in zichzelf gaat keren.

Tot slot…

Wees zeer alert op de eerder beschreven signalen. Ook al heb je een klein vermoeden, ga er dan direct mee aan de slag voordat de negatieve spiraal te ver naar beneden zakt. Hiermee los je de problemen snel op, en behoed je je kind, en jezelf, voor een lange lijdensweg.

Afvallen kan ook makkelijk zijn!

Ontdek het geheim om 5-10 kilo puur overtollig buikvet kwijt te raken in minder dan 28 dagen tijd


OVER DE AUTEUR:

Robert Jan Hendriks

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.


Aanbevolen artikelen voor jou: 


Laat hieronder een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Anderen bekeken ook: 

0 Shares
Tweet
Pin
Share