• faalangst bestrijden

Faalangst deel 1: Oorzaken en vormen van faalangst

2016-11-29T11:25:22+01:00mei 5th, 2013|Mentale Gezondheid|0 Reacties

Laatste update: door

Faalangst deel 1: Oorzaken en vormen van faalangst

Faalangst komt bij heel veel mensen voor. Gelukkig meestal in lichte mate, als een positieve faalangst waarbij nieuwe energie wordt gevonden om uiteindelijk toch goed te presteren. Helaas komt een negatieve vorm van faalangst ook regelmatig voor. Denk bijvoorbeeld maar eens aan een rijexamen, schoolexamen, een proefwerk, een belangrijke toespraak. Allemaal situaties waarbij je volledig kunt verlammen en er uiteindelijk helemaal niks van bakt. Deze vorm van faalangst is een onderkent probleem in de samenleving.

Het probleem van faalangst wordt gelukkig wel meer en meer aangepakt wordt, maar dit is nog lang niet afdoende. Laten we eerst eens kijken naar de oorzaken en de verschillende vormen van faalangst. In het tweede deel gaan we verschillende dagelijkse situaties bekijken die allemaal met faalangst te maken hebben. In het laatste deel van deze special gaan we kijken hoe je jezelf kunt trainen om uit die negatieve spiraal van faalangst te kunnen ontsnappen.

Hoe ontstaat faalangst?

Ieder mens is anders, en ieder mens zal anders reageren op de druk om te presteren. Maar globaal genomen kunnen we twee factoren onderscheiden. Twee factoren die aan de basis staan van het ontstaan van faalangst. Laten deze eens stuk voor stuk bekijken:

De druk om te presteren

In de basis kunnen we stellen dat het moment dat iemand faalt, om wat voor reden dan ook, geen reden voor het ontstaan van faalangst hoeft te zijn. De grootste oorzaak ligt in de reacties van de omgeving op wat er bereikt is, waarbij meestal de nadruk gelegd wordt als er gefaald is. Deze reacties komen meestal van collega’s, familie, ouders, leerkrachten, medeleerlingen en vanuit de vriendenkring. Er wordt gelachen om een fout, grapjes gemaakt, en er wordt gelachen als een kind bijvoorbeeld een beurt krijgt in de klas. Op zich is dit al meer dan genoeg om iemand volledig uit zijn evenwicht te brengen.

Daarbovenop komt nog het feit dat de reden van de falende prestatie fout wordt ingeschat. Reactie ‘s als “…je hebt het vast niet goed genoeg voorbereid…” slaan nergens op als diegene er wel degelijk fors werk van gemaakt heeft, maar de stof gewoon niet machtig is, of dat het te hoog gegrepen is. Ook zeer goed bedoelde opmerkingen zoals “…jammer van dit slechte cijfer, maar de volgende keer ga je dat vast weer goedmaken…”, heeft ook een negatief effect, want er wordt direct een verwachting geschapen voor de volgende keer, terwijl dat nog helemaal niet zeker is.

Gebrek aan zelfvertrouwen

Als iemand heel veel zelfvertrouwen heeft, zal het falen niet snel resulteren in een vorm van faalangst, maar afgedaan worden als incident. Ook zal deze persoon eventuele opmerkingen van de omgeving, zoals aangegeven in het vorige punt, op waarde schatten en zich er uiteindelijk niks van aantrekken en gewoon doorgaan op de eigen manier. Maar op het moment dat het falen (zeer) regelmatig gebeurt, in combinatie met alle goedbedoelde opmerkingen, kan dit het zelfvertrouwen ernstig aantasten.

De persoon belandt in een vicieuze cirkel: Hoe meer er gefaald wordt, hoe meer opmerkingen, hoe minder zelfvertrouwen, hoe meer er weer gefaald