Navelbreuk: oorzaken, symptomen en behandeling

Een navelbreuk (hernia umbilicalis) ontstaat wanneer buikweefsel of een deel van de darm door een zwakke plek in de buikwand bij de navel naar buiten puilt. Bij pasgeborenen verdwijnt de breuk in de meeste gevallen vanzelf voor het vierde levensjaar; bij volwassenen is dat zelden het geval en raadt de arts doorgaans een operatie aan.¹

Wat is een navelbreuk precies?

Tijdens de zwangerschap loopt de navelstreng door een kleine opening in de buikwand van het ongeboren kind. Kort na de geboorte hoort die opening te sluiten. Wanneer de lagen van de buikwand niet volledig samenkomen, kan darmweefsel of ander buikweefsel door de zwakke plek naar buiten drukken — dat is een navelbreuk.¹

Ongeveer 20% van alle pasgeborenen wordt met een navelbreuk geboren.¹ Het risico is verhoogd bij vroeggeborenen, baby’s met een laag geboortegewicht en baby’s van Afro-Amerikaanse afkomst. Jongens en meisjes zijn even vaak getroffen.

Wat veroorzaakt een navelbreuk bij volwassenen?

Bij volwassenen ontstaat een navelbreuk wanneer de druk op een zwak punt in de buikwand te groot wordt. Uit een grote retrospectieve analyse van 753 gevallen blijken de voornaamste risicofactoren:²

• Overgewicht of obesitas
• Meerdere of herhaalde zwangerschappen
• Meerlingzwangerschap (tweeling, drielingen)
• Overtollig vocht in de buikholte (ascites)
• Eerdere buikoperaties
• Een langdurige, zware hoest

Mensen met levercirrose lopen extra risico: ascites verhoogt de buikdruk fors en vergroot de kans op complicaties aanzienlijk.³⁴

Hoe herken je de symptomen van een navelbreuk?

Het meest kenmerkende teken is een zachte zwelling of uitstulping nabij de navel. Bij baby’s is die zichtbaar als ze huilen, persen of lachen; in rust kan de zwelling verdwijnen. Navelbreuken zijn bij kinderen vrijwel altijd pijnloos.¹

Bij volwassenen kan een navelbreuk wel ongemak of pijn geven, vooral als die groeit.⁵ Meer informatie over wanneer je naar de huisarts moet, vind je op Thuisarts.nl.

Bel direct een arts of ga naar de spoedeisende hulp als:

• de baby duidelijk pijn heeft of plotseling begint te braken
• de uitstulping hard, sterk opgezwollen of verkleurd is (rood of blauwachtig)
• je als volwassene ernstige buikpijn hebt met koorts en misselijkheid

Dit zijn mogelijke tekenen van een ingeklemde of verstrikte navelbreuk, waarbij de bloedtoevoer naar het weefsel wordt afgesneden — een medisch spoedgeval.⁶

Hoe stelt een arts een navelbreuk vast?

De diagnose begint met een lichamelijk onderzoek: de arts voelt of de breuk terug te duwen is in de buikholte (reduceerbaar) of niet. Is dat niet het geval, dan spreekt men van een ingeklemde breuk, met risico op weefselsterfte. Bij twijfel over complicaties wordt een echografie of röntgenfoto gemaakt; bij verdenking op darmproblemen ook een bloedonderzoek.⁵

Wanneer is een operatie nodig bij een navelbreuk?

Situatie	Beleid
Baby, breuk < 1 cm, geen klachten	Afwachten tot 3–4 jaar
Kind van 4 jaar, breuk nog aanwezig	Operatie bespreken met kinderarts
Breuk wordt groter of pijnlijker	Chirurgisch advies inwinnen
Volwassene met navelbreuk	Operatie doorgaans aanbevolen
Ingeklemde of verstrikte breuk	Onmiddellijke spoedoperatie vereist

Bij jonge kinderen sluit de overgrote meerderheid van de navelbreuken vanzelf voor het vierde jaar.¹ Bij volwassenen wordt vroeg chirurgisch ingrijpen aangeraden om complicaties te voorkomen. Bij mensen met levercirrose en ascites is het risico bij een spoedoperatie significant hoger dan bij een geplande ingreep — reden te meer om tijdig je arts te raadplegen.³⁴

Hoe verloopt een navelbreukoperatie?

De ingreep duurt doorgaans ongeveer een uur en vindt poliklinisch plaats — de meeste patiënten mogen dezelfde dag naar huis.⁵ De chirurg maakt een kleine incisie bij de navel, duwt het uitgestulpte weefsel terug en sluit de opening:

• Bij kinderen: de opening wordt gesloten met hechtingen
• Bij volwassenen: de buikwand wordt versterkt met een kunststof gaasje (mesh) vóór het sluiten van de incisie⁵⁷

Een systematische review uit 2024 bevestigt dat complicatiepercentages bij geplande navelbreukoperaties laag zijn; spoedoperaties dragen een hoger risico.⁵⁶

Herstel na de operatie

De week na de operatie is rust het devies: niet werken, kinderen niet naar school. Zware lichamelijke activiteiten worden afgeraden voor minimaal drie weken. De operatietape valt vanzelf af; zo niet, dan verwijdert de arts die bij de nacontrole.

Let op de volgende signalen die vragen om contact met de arts:

• Wondinfectie (roodheid, warmte, pusafscheiding)
• Terugkeer van de uitstulping (recidief)
• Koorts of aanhoudende pijn in de dagen na de ingreep

Wat zijn de langetermijnvooruitzichten bij een navelbreuk?

Voor baby’s zijn de vooruitzichten uitstekend: verreweg de meeste navelbreuken sluiten vanzelf voor het vierde levensjaar.¹ Bij volwassenen verkleint een goed uitgevoerde operatie — zeker met mesh — de kans op terugkeer sterk.⁵ Heb je een chronische aandoening zoals levercirrose? Bespreek dan met je specialist het optimale moment voor de ingreep, want de risico’s zijn bij die groep groter.³⁴

Veelgestelde vragen

Gaat een navelbreuk bij een baby vanzelf weg?

Ja, bij de meeste baby’s sluit een navelbreuk vanzelf voor het vierde levensjaar. Chirurgisch ingrijpen is pas nodig als de breuk op vierjarige leeftijd nog aanwezig is, pijnlijk wordt of groter wordt dan verwacht. Bespreek de ontwikkeling bij elk bezoek aan de kinderarts of huisarts.

Wanneer is een navelbreuk gevaarlijk?

Een navelbreuk wordt gevaarlijk als die ingeklemd of verstrikt raakt: het weefsel krijgt dan onvoldoende bloedtoevoer, wat kan leiden tot weefselsterfte. Symptomen zijn plotselinge hevige pijn, braken, koorts en een harde of verkleurde uitstulping. Dit is een medisch spoedgeval — ga direct naar de spoedeisende hulp of bel 112.

Hoe lang duurt herstel na een navelbreukoperatie?

De meeste patiënten mogen dezelfde dag als de operatie naar huis. De eerste week is rust nodig: niet werken, kinderen niet naar school. Zware lichamelijke activiteiten zoals sporten of zwaar tillen worden afgeraden voor minimaal drie weken na de ingreep.

Kan een navelbreuk terugkomen na de operatie?

Een terugkeer (recidief) is mogelijk maar zeldzaam, zeker als bij volwassenen een kunststof gaasje (mesh) is gebruikt om de buikwand te versterken. Overgewicht en een blijvend verhoogde buikdruk vergroten het risico op een recidief. Bespreek bij twijfel de klachten met je chirurg.

Hoe zie ik of mijn baby een navelbreuk heeft?

Een navelbreuk is bij baby’s vaak goed zichtbaar als een zachte zwelling of bolletje nabij de navel, vooral als de baby huilt, lacht of perst. In rust kan de zwelling minder zichtbaar zijn of zelfs verdwijnen. Neem contact op met de huisarts of kinderarts als je zo’n uitstulping opmerkt.

Moet een navelbreuk altijd worden geopereerd?

Nee, bij baby’s en jonge kinderen wordt vrijwel altijd eerst afgewacht, omdat de meeste navelbreuken vanzelf sluiten. Bij volwassenen wordt een operatie doorgaans aanbevolen om complicaties te voorkomen, maar de timing hangt af van de grootte, klachten en algehele gezondheid. Raadpleeg je arts voor persoonlijk advies.

Footnotes

1. Troullioud Lucas AG, Bamarni S, Panda SK. Pediatric Umbilical Hernia. StatPearls. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29083740/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

2. Chen P, Jiao J, Xue H. Exploration of umbilical hernia incidence and etiology in 753 cases of single-incision laparoscopic surgery: a retrospective analysis. BMC surgery. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40405138/ ↩

3. Bronswijk M, Jaekers J, Vanella G. Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: who, when and how to treat. Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35507128/ ↩ ↩² ↩³

4. Snitkjær C, Jensen KK, Henriksen NA. Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: systematic review of mortality and complications. Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35412192/ ↩ ↩² ↩³

5. Alves JR, Spengler LFM, Justino LB. Umbilical and Epigastric Hernia Repair: A Systematic Review. Arquivos brasileiros de cirurgia digestiva : ABCD. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38896702/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶

6. Walshaw J, Smart NJ, Blencowe NS. Surgical practices in emergency umbilical hernia repair and implications for trial design. Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39305352/ ↩ ↩²

7. Skorochod R, Wolf Y. Retrograde Umbilical Hernia Repair During Abdominoplasty: A Safe and Simple Technique. Aesthetic plastic surgery. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39313660/ ↩

Bronnen

1. Alves JR, Spengler LFM, Justino LB — Umbilical and Epigastric Hernia Repair: A Systematic Review · Arquivos brasileiros de cirurgia digestiva : ABCD · 2024
2. Bronswijk M, Jaekers J, Vanella G — Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: who, when and how to treat · Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery · 2022
3. Snitkjær C, Jensen KK, Henriksen NA — Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: systematic review of mortality and complications · Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery · 2022
4. Troullioud Lucas AG, Bamarni S, Panda SK — Pediatric Umbilical Hernia · StatPearls · 2026
5. Skorochod R, Wolf Y — Retrograde Umbilical Hernia Repair During Abdominoplasty: A Safe and Simple Technique · Aesthetic plastic surgery · 2024
6. Chen P, Jiao J, Xue H — Exploration of umbilical hernia incidence and etiology in 753 cases of single-incision laparoscopic surgery: a retrospective analysis · BMC surgery · 2025
7. Walshaw J, Smart NJ, Blencowe NS — Surgical practices in emergency umbilical hernia repair and implications for trial design · Hernia : the journal of hernias and abdominal wall surgery · 2024