Navelbreuk: oorzaken, symptomen en behandeling

Een navelbreuk (hernia umbilicalis) is een uitstulping van buikweefsel door een zwakke plek bij de navel. Bij baby’s sluit de breuk meestal vanzelf voor het vierde levensjaar; bij volwassenen is een operatie doorgaans de enige afdoende oplossing.¹²

Wat is een navelbreuk?

Tijdens de zwangerschap loopt de navelstreng door een opening in de buikwand van het ongeboren kind. Na de geboorte moet die opening dichtgroeien. Wanneer de spierlagen niet volledig samengroeien, kan darmweefsel of vetweefsel door de zwakke plek naar buiten puilen — dat is een navelbreuk.¹

Naar schatting 20% van alle pasgeborenen heeft een navelbreuk.² Het komt vaker voor bij vroeggeborenen en baby’s met een laag geboortegewicht. Bij de meeste kinderen sluit de breuk spontaan voor de leeftijd van vier jaar.²

Wat veroorzaakt een navelbreuk bij volwassenen?

Bij volwassenen ontstaat een navelbreuk wanneer de druk op een al zwakke plek in de buikwand te groot wordt. De voornaamste risicofactoren zijn:¹

• Overgewicht of obesitas — verhoogt de chronische buikdruk
• Meerdere zwangerschappen — herhaalde oprekking van de buikwand
• Ascites (overtollig vocht in de buikholte) — bijvoorbeeld bij levercirrose
• Eerdere buikoperaties — littekens kunnen de wand verzwakken
• Langdurige zware hoest — chronisch verhoogde buikdruk

Mensen met levercirrose lopen extra risico: ascites verhoogt de buikdruk fors en vergroot de kans op complicaties aanzienlijk. Bij deze groep is een geplande operatie veiliger dan een spoedoperatie.³

Hoe herken je de symptomen van een navelbreuk?

Het meest kenmerkende teken is een zachte zwelling of uitstulping nabij de navel. Bij baby’s is die vooral zichtbaar als ze huilen, persen of lachen; in rust kan de zwelling verdwijnen. Navelbreuken zijn bij kinderen vrijwel altijd pijnloos.²

Bij volwassenen kan een navelbreuk ongemak of pijn geven, vooral naarmate de breuk groeit.¹ Meer informatie over wanneer je naar de huisarts moet, vind je op Thuisarts.nl.

Bel direct een arts of ga naar de spoedeisende hulp als:

• de baby duidelijk pijn heeft of plotseling begint te braken
• de uitstulping hard, sterk opgezwollen of verkleurd is (rood of blauwachtig)
• je als volwassene ernstige buikpijn hebt met koorts en misselijkheid

Dit zijn mogelijke tekenen van een ingeklemde of verstrikte navelbreuk, waarbij de bloedtoevoer naar het weefsel wordt afgesneden — een medisch spoedgeval.¹

Hoe stelt een arts een navelbreuk vast?

De diagnose begint met een lichamelijk onderzoek: de arts voelt of de breuk terug te duwen is in de buikholte (reduceerbaar) of niet. Is dat niet het geval, dan spreekt men van een ingeklemde breuk met risico op weefselsterfte. Bij twijfel over complicaties volgt een echografie of CT-scan; bij verdenking op darmproblemen ook een bloedonderzoek.¹

Wanneer is een operatie nodig bij een navelbreuk?

Situatie	Beleid
Baby, kleine breuk, geen klachten	Afwachten tot 3–4 jaar
Kind van 4 jaar, breuk nog aanwezig	Operatie bespreken met kinderarts
Breuk wordt groter of pijnlijker	Chirurgisch advies inwinnen
Volwassene met navelbreuk	Operatie doorgaans aanbevolen
Ingeklemde of verstrikte breuk	Onmiddellijke spoedoperatie vereist

Bij jonge kinderen sluit de overgrote meerderheid van de navelbreuken vanzelf voor het vierde jaar.² Bij volwassenen wordt vroeg chirurgisch ingrijpen aangeraden om complicaties te voorkomen.⁴ Bij mensen met levercirrose en ascites is het risico bij een spoedoperatie significant hoger dan bij een geplande ingreep — reden te meer om tijdig je arts te raadplegen.³

Hoe verloopt een navelbreukoperatie?

De ingreep duurt doorgaans ongeveer een uur en vindt poliklinisch plaats — de meeste patiënten mogen dezelfde dag naar huis.¹ De chirurg maakt een kleine incisie bij de navel, duwt het uitgestulpte weefsel terug en sluit de opening:

• Bij kinderen: de opening wordt gesloten met hechtingen.²
• Bij volwassenen: de buikwand wordt versterkt met een kunststof gaasje (mesh) vóór het sluiten van de incisie. Een mesh verkleint de kans op terugkeer van de breuk aanzienlijk.⁴

Een systematische review uit 2024 bevestigt dat complicatiepercentages bij geplande navelbreukoperaties laag zijn; spoedoperaties kennen een hoger risico op wondinfectie en recidief.⁴ Bij patiënten die tegelijkertijd een buikwandcorrectie (abdominoplastiek) ondergaan, kan de navelbreuk in dezelfde sessie worden hersteld — een veilige en effectieve aanpak volgens recent onderzoek.⁵

Herstel na de operatie

De eerste week na de operatie is rust het devies: niet werken, kinderen niet naar school. Zware lichamelijke activiteiten worden afgeraden voor minimaal drie weken. De operatietape valt vanzelf af; zo niet, dan verwijdert de arts die bij de nacontrole.

Let op de volgende signalen die vragen om contact met de arts:

• Wondinfectie (roodheid, warmte, pusafscheiding)
• Terugkeer van de uitstulping (recidief)
• Koorts of aanhoudende pijn in de dagen na de ingreep

Wat zijn de langetermijnvooruitzichten bij een navelbreuk?

Voor baby’s zijn de vooruitzichten uitstekend: verreweg de meeste navelbreuken sluiten vanzelf voor het vierde levensjaar.² Bij volwassenen verkleint een goed uitgevoerde operatie met mesh de kans op terugkeer sterk.⁴ Heb je een chronische aandoening zoals levercirrose? Bespreek dan met je specialist het optimale moment voor de ingreep, want de risico’s zijn bij die groep groter.³

Veelgestelde vragen

Gaat een navelbreuk bij een baby vanzelf weg?

Ja, bij de meeste baby’s sluit een navelbreuk vanzelf voor het vierde levensjaar. Chirurgisch ingrijpen is pas nodig als de breuk op vierjarige leeftijd nog aanwezig is, pijnlijk wordt of groter wordt dan verwacht.² Bespreek de voortgang bij elk bezoek aan het consultatiebureau of de kinderarts.

Wanneer is een navelbreuk gevaarlijk?

Een navelbreuk wordt gevaarlijk als die ingeklemd of verstrikt raakt: het weefsel krijgt dan onvoldoende bloedtoevoer, wat kan leiden tot weefselsterfte. Symptomen zijn plotselinge hevige pijn, braken, koorts en een harde of verkleurde uitstulping.¹ Dit is een medisch spoedgeval — ga direct naar de spoedeisende hulp of bel 112.

Hoe lang duurt herstel na een navelbreukoperatie?

De meeste patiënten mogen dezelfde dag als de operatie naar huis. De eerste week is rust nodig: niet werken, kinderen niet naar school. Zware lichamelijke activiteiten zoals sporten of zwaar tillen worden afgeraden voor minimaal drie weken na de ingreep.

Kan een navelbreuk terugkomen na de operatie?

Een terugkeer (recidief) is mogelijk maar zeldzaam, zeker als bij volwassenen een kunststof gaasje (mesh) is gebruikt om de buikwand te versterken.⁴ Overgewicht en een blijvend verhoogde buikdruk vergroten het risico op een recidief. Bespreek bij twijfel de klachten met je chirurg.

Hoe zie ik of mijn baby een navelbreuk heeft?

Een navelbreuk is bij baby’s vaak goed zichtbaar als een zachte zwelling of bolletje nabij de navel, vooral als de baby huilt, lacht of perst. In rust kan de zwelling minder zichtbaar zijn of zelfs verdwijnen.² Neem contact op met de huisarts of kinderarts als je zo’n uitstulping opmerkt.

Moet een navelbreuk altijd worden geopereerd?

Nee, bij baby’s en jonge kinderen wordt vrijwel altijd eerst afgewacht, omdat de meeste navelbreuken vanzelf sluiten.² Bij volwassenen wordt een operatie doorgaans aanbevolen om complicaties te voorkomen, maar de timing hangt af van de grootte, klachten en algehele gezondheid.¹ Raadpleeg je arts voor persoonlijk advies.

Footnotes

1. Holt AC, Bamarni S, Leslie SW. Umbilical Hernia. StatPearls. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29083594/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹

2. Troullioud Lucas AG, Bamarni S, Panda SK. Pediatric Umbilical Hernia. StatPearls. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29083740/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵ ↩⁶ ↩⁷ ↩⁸ ↩⁹ ↩¹⁰

3. Bronswijk M, Jaekers J, Vanella G. Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: who, when and how to treat. Hernia. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35155553/ ↩ ↩² ↩³

4. Alves JR, Spengler LFM, Justino LB. Umbilical and Epigastric Hernia Repair: A Systematic Review. Arquivos brasileiros de cirurgia digestiva. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38896702/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴ ↩⁵

5. Skorochod R, Wolf Y. Retrograde Umbilical Hernia Repair During Abdominoplasty: A Safe and Simple Technique. Aesthetic plastic surgery. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39313660/ ↩

Bronnen

1. Holt AC, Bamarni S, Leslie SW — Umbilical Hernia · StatPearls · 2026
2. Troullioud Lucas AG, Bamarni S, Panda SK — Pediatric Umbilical Hernia · StatPearls · 2026
3. Alves JR, Spengler LFM, Justino LB — Umbilical and Epigastric Hernia Repair: A Systematic Review · Arquivos brasileiros de cirurgia digestiva · 2024
4. Bronswijk M, Jaekers J, Vanella G — Umbilical hernia repair in patients with cirrhosis: who, when and how to treat · Hernia · 2022
5. Skorochod R, Wolf Y — Retrograde Umbilical Hernia Repair During Abdominoplasty: A Safe and Simple Technique · Aesthetic plastic surgery · 2024