Tinnitus retraining therapie: hoe werkt TRT bij oorsuizen?

Tinnitus retraining therapie (TRT) pakt oorsuizen niet aan door het geluid weg te nemen, maar door de manier waarop je brein erop reageert te veranderen. De therapie bestaat uit twee onderdelen — counseling en geluidsverrijking — en duurt gemiddeld twee tot drie jaar. Een groot deel van de deelnemers ervaart significant minder hinder, al verdwijnt de tinnitus zelf niet.

Wat is tinnitus retraining therapie?

TRT is in de jaren tachtig ontwikkeld door de neurowetenschappers Pawel Jastreboff en Jonathan Hazell. Het uitgangspunt is dat oorsuizen op zichzelf niet het probleem is — het gaat om de manier waarop je zenuwstelsel en brein op dat geluid reageren. ¹

Een opvallende bevinding: van alle mensen met tinnitus ervaart naar schatting slechts 20% er serieuze hinder van. De overige 70 tot 80% heeft het geluid ook, maar ervaart het nauwelijks als storend — terwijl de aard en luidheid van de tinnitus in beide groepen vergelijkbaar zijn. ¹ TRT probeert mensen in de eerste groep te leren wat mensen in de tweede groep van nature doen: het geluid naar de achtergrond drukken.

Fase 1: de psychische reactie begrijpen

De eerste fase is counseling. Een therapeut legt uit hoe tinnitus ontstaat, welke rol het limbische systeem (de emotionele verwerking in het brein) en het autonome zenuwstelsel spelen, en waarom sommige mensen het geluid als bedreigend ervaren.

Dit begrip alleen kan al verlichting geven. Als je begrijpt dat tinnitus in de meeste gevallen niet wijst op een gevaarlijk probleem, verliest het alarmsignaal van je brein een deel van zijn urgentie. Dat doorbreekt de stresscyclus die klachten in stand houdt.

Fase 2: geluidsverrijking

De tweede fase is geluidsverrijking: bewust omgevingsgeluid toevoegen zodat het contrast tussen de tinnitus en de stilte kleiner wordt. ² Er zijn twee vormen:

Vorm	Hoe het werkt	Praktisch
In-ear geluidsgenerator	Een klein apparaatje zendt een zacht, constant geluid in het oor	Wordt door een audioloog ingesteld; vergelijkbaar met een hoortoestel
Omgevingsgeluid	Natuurgeluiden (zee, regen, wind) via speaker of koptelefoon	Bruikbaar thuis, op het werk en bij het inslapen

Het principe lijkt op hoe je na een tijdje het gebrom van een koelkast niet meer hoort: het zenuwstelsel went aan constant achtergrondgeluid en stopt met er aandacht aan te geven. TRT versnelt dat gewenningsproces bewust.

Hoe lang duurt TRT en wat kun je verwachten?

TRT is geen snelle behandeling. De volledige therapie neemt gemiddeld twee tot drie jaar in beslag, waarbij de begeleiding stapsgewijs wordt afgebouwd naarmate de gewenning vordert.

De ontwikkelaars van TRT rapporteerden dat ongeveer 80% van de deelnemers een significante verbetering ervaart. ¹ Het gaat daarbij niet om genezing — de tinnitus verdwijnt niet — maar om habituatie: het geluid is er nog, maar trekt niet langer voortdurend je aandacht.

Wil je weten of TRT bij jou past? Begin bij je huisarts of een KNO-arts. Thuisarts.nl geeft betrouwbare achtergrondinformatie over tinnitus en verwijsmogelijkheden in Nederland. ³

Is TRT geschikt voor iedereen met oorsuizen?

TRT is in principe bedoeld voor iedereen met chronische tinnitus die er hinder van ondervindt. De methode vereist actieve inzet over een langere periode en werkt het best met professionele begeleiding door een gespecialiseerde audioloog of therapeut.

Bij ernstige angst- of depressieklachten rondom tinnitus kan cognitieve gedragstherapie (CGT) een waardevolle aanvulling of alternatief zijn — daarvoor is ook wetenschappelijk bewijs beschikbaar. Bespreek met je huisarts welke aanpak het best bij jouw situatie past.

Veelgestelde vragen over tinnitus retraining therapie

Footnotes

1. Jastreboff, P.J., Hazell, J.W.P.. Tinnitus Retraining Therapy. Cambridge University Press / ResearchGate. 2004. https://www.researchgate.net/profile/Pawel-Jastreboff/publication/226314435_Tinnitus_Retraining_Therapy/links/5f04a839299bf1881608332f/Tinnitus-Retraining-Therapy.pdf ↩ ↩² ↩³

2. Auteurs niet geverifieerd. Tinnitus Retraining Therapy — sound therapy component. Audiology and Neurotology, Karger. 2004. https://www.karger.com/Article/Abstract/90487 ↩

3. NHG / Thuisarts redactie. Thuisarts.nl — informatie over tinnitus en verwijzing. Thuisarts.nl. 2024. https://www.thuisarts.nl/zoek?q=Tinnitus%20retraining%20therapie ↩

Bronnen

1. Jastreboff, P.J., Hazell, J.W.P. — Tinnitus Retraining Therapy · Cambridge University Press / ResearchGate · 2004
2. Auteurs niet geverifieerd — Tinnitus Retraining Therapy — sound therapy component · Audiology and Neurotology, Karger · 2004
3. NHG / Thuisarts redactie — Thuisarts.nl — informatie over tinnitus en verwijzing · Thuisarts.nl · 2024