Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Fibromyalgie klachten beheersen: de 10 bewezen pijlers

Fibromyalgie klachten beheersen: de 10 bewezen pijlers

Wat helpt écht bij fibromyalgie? De 10 bewezen pijlers voor klachtenmanagement: van beweging en betere slaap tot cognitieve therapie en medicatie.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 24 april 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

Fibromyalgie is een chronische pijn-aandoening waarbij je hele lichaam pijn doet, je voortdurend vermoeid bent en slecht slaapt — zonder dat een bloedtest of scan iets afwijkends aantoont. Toch is de aandoening reëel: onderzoek wijst op verstoorde pijnverwerking in het centrale zenuwstelsel. Een gecombineerde aanpak van beweging, slaapverbetering en psychologische ondersteuning kan klachten meetbaar verminderen.1

Wat is fibromyalgie — en hoe wordt de diagnose gesteld?

Fibromyalgie wordt gekenmerkt door wijdverspreide chronische pijn, ernstige vermoeidheid en cognitieve klachten, zonder aantoonbare weefselschade of ontsteking op een scan. Het centrale zenuwstelsel verwerkt pijnsignalen anders dan normaal — onderzoekers noemen dit centrale sensitisatie.2

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de ACR-criteria (2010, herzien in 2016): minstens drie maanden aanhoudende pijn op meerdere plekken, gecombineerd met een hoge score op de Widespread Pain Index (WPI) en de Symptom Severity Scale (SSS).1 Er is geen bloedtest of röntgenfoto nodig. Meer uitleg over diagnose en criteria vind je op Thuisarts.nl.

Fibromyalgie treft naar schatting 2 tot 4% van de bevolking en komt beduidend vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.1 In Nederland zijn dat naar schatting 300.000 tot 500.000 mensen.

Welke klachten horen bij fibromyalgie?

De klachten wisselen in ernst en zijn voor elke patiënt anders. De meest voorkomende zijn:

  • Chronische pijn: verspreid over spieren, gewrichten en pezen; ‘s morgens doorgaans het ergst
  • Vermoeidheid: niet te verhelpen met rust, ook na een volle nacht slapen
  • Cognitieve klachten: concentratieproblemen, vergeetachtigheid, trage gedachten (fibro-mist)
  • Slaapproblemen: oppervlakkige slaap, niet uitgerust wakker worden
  • Neurologische klachten: tintelingen, gevoelloosheid of een branderig gevoel in armen en benen

Veelvoorkomende bijkomende aandoeningen zijn het prikkelbare darmsyndroom (PDS), angststoornissen, depressie en migraine.2 Omgevingsfactoren zoals kou, vochtigheid, lawaai en emotionele stress kunnen klachten verergeren.3

Waarom verstoorde slaap een kernprobleem is

Bij fibromyalgie is de diepe slaap — de fase waarin het lichaam zich herstelt (slow-wave sleep) — verstoord. Hersenactiviteit die normaal alleen in de REM-slaap voorkomt, breekt door in de diepe slaapfase. Hierdoor herstel je ‘s nachts onvoldoende, wat de vermoeidheid en pijngevoeligheid overdag verergert.2

Daarnaast komen het Restless Legs Syndrome (RLS), het Periodic Limb Movement Disorder (PLMD) en slaapapneu significant vaker voor bij mensen met fibromyalgie dan in de algemene bevolking.4

De 10 pijlers om fibromyalgie klachten te beheersen

Er bestaat geen behandeling die fibromyalgie geneest. Wat wél werkt is een multimodaal programma dat meerdere pijlers combineert — onderzoek laat zien dat dit de kwaliteit van leven meetbaar verbetert.15

1. Graduele bewegingsopbouw

Aerobe beweging — wandelen, fietsen, zwemmen — is een van de best onderzochte interventies bij fibromyalgie. Begin met kleine hoeveelheden en bouw langzaam op (graded exercise). Dit doorbreekt de angst voor beweging en verbetert het dagelijks functioneren.4

2. Slaaphygiëne verbeteren

Vaste slaap- en waktijden, beperking van cafeïne en schermen voor het slapengaan en een koele slaapkamer ondersteunen een diepere slaap. Bij ernstige slaapstoornissen kan verwijzing naar een slaapspecialist zinvol zijn.1

3. Cognitieve gedragstherapie (CGT)

CGT helpt bij het doorbreken van negatieve gedachten rondom pijn en vermijdingsgedrag. Meerdere reviews tonen aan dat CGT de pijnscore en vermoeidheid bij fibromyalgie vermindert.5

4. Mindfulness en ontspanningsoefeningen

Mindfulness-based stress reduction (MBSR) verandert hoe het brein pijnsignalen interpreteert. Dit kan de pijnbeleving verminderen zonder medicatie.6

5. Voedingsaanpassingen

Er is geen bewezen ‘fibromyalgie-dieet’. Veel patiënten rapporteren echter klachten na het eten van geraffineerde suikers of sterk bewerkte producten. Een ontstekingsarm voedingspatroon — groenten, peulvruchten, vette vis, olijfolie — kan ondersteunend zijn.7 Raadpleeg bij voedingsvragen een diëtist.

6. Stressmanagement

Chronische stress versterkt centrale sensitisatie. Ademhalingsoefeningen, progressieve spierontspanning en yoga kunnen de stressreactie verlagen en klachten dempen.3

7. Activiteitenbeheer (pacing)

Afwisselen van activiteit en rust — zonder grote pieken en dalen — voorkomt overbelasting. Pacing helpt je energieniveau stabieler te houden en terugval te beperken.4

8. Pijneducatie

Begrijpen hoe centrale sensitisatie werkt verlaagt de angst voor pijn. Pain neuroscience education is een bewezen aanvulling op CGT en bewegingstherapie.5

9. Sociale steun en lotgenotencontact

Isolement verergert de pijnervaring. Groepstherapie en patiëntenverenigingen spelen een aantoonbare rol in het welbevinden van mensen met fibromyalgie.4

10. Medicatie als aanvulling

Medicatie is geen eerste keus, maar kan klachten ondersteunen. Artsen schrijven soms lage doses antidepressiva (duloxetine, amitriptyline) of pregabaline voor ter verbetering van slaap en pijndrempel.1 Bespreek dit altijd met je huisarts of reumatoloog — zeker als je al andere medicatie gebruikt.

Wat zegt de nieuwste wetenschap over fibromyalgie?

Recente reviews uit 2024 en 2025 bevestigen de neurobiologische basis van fibromyalgie en tonen aanwijzingen voor een rol van laaggradig ontstekingsprocessen en immuunsysteemdysregulatie — hoewel de exacte mechanismen nog worden onderzocht.87 Genetische aanleg in combinatie met omgevingsfactoren en psychosociale stress speelt waarschijnlijk een rol bij het ontstaan van de aandoening.6

Veelgestelde vragen

Kan EMDR, psychotherapie of neurofeedback (zoals HiREM) helpen bij fibromyalgie?

Psychotherapie — waaronder traumagerichte benaderingen zoals EMDR en traumaontladingsoefeningen — kan zinvol zijn als er een psychologische of traumatische component meespeelt bij de klachten. Voor neurofeedback zoals HiREM is het wetenschappelijk bewijs vooralsnog beperkt: er ontbreken grote, gecontroleerde studies specifiek bij fibromyalgie. Bespreek deze opties altijd met je behandelend arts of psycholoog, zodat ze passen binnen een breder behandelplan.

Hoe weet ik zeker of ik fibromyalgie heb en niet iets anders?

De diagnose fibromyalgie wordt gesteld door een arts op basis van de ACR-criteria 2016: wijdverspreide pijn gedurende minimaal drie maanden én specifieke klachtenscores op gevalideerde vragenlijsten. Zelf een diagnose stellen is niet betrouwbaar — veel klachten overlappen met andere aandoeningen zoals reumatoïde artritis, schildklierafwijkingen of het chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS). Ga bij vermoeden altijd naar de huisarts voor een gedegen onderzoek. Je kunt ook terecht op Thuisarts.nl voor meer informatie.

Verschilt fibromyalgie van reuma?

Ja, er is een belangrijk verschil. Bij reumatoïde artritis is er aantoonbare ontsteking in gewrichten, zichtbaar op bloedtests (reumafactor, CRP) en scans. Bij fibromyalgie is er geen weefselschade of meetbare ontsteking — de kern is een verstoorde pijnverwerking in het centrale zenuwstelsel. Beide aandoeningen kunnen wel gelijktijdig voorkomen, wat de diagnose soms bemoeilijkt.

Kan fibromyalgie vanzelf overgaan?

Voor sommige mensen verminderen de klachten aanzienlijk met de juiste behandeling en leefstijlaanpassingen, maar fibromyalgie gaat zelden volledig over zonder actieve aanpak. Een multimodaal programma — beweging, slaapverbetering, CGT en stressmanagement gecombineerd — biedt de beste kans op klachtenvermindering op de lange termijn. De prognose verschilt sterk per persoon.

Helpt warmte bij fibromyalgie pijn?

Veel mensen met fibromyalgie ervaren verlichting door warmte — een warm bad, warmtekussen of warmtedeken. Grootschalig wetenschappelijk bewijs ontbreekt, maar de klinische ervaring bij patiënten is consistent positief. Koud en vochtig weer wordt door de meeste patiënten juist als verergerende factor ervaren.

Mag je sporten als je fibromyalgie hebt?

Ja, bewegen is zelfs een van de meest aanbevolen interventies bij fibromyalgie. Het gaat erom dat je begint op een niveau dat past bij je huidige belastbaarheid en de intensiteit geleidelijk opbouwt. Overbelasting in het begin kan klachten tijdelijk verergeren, maar dat betekent niet dat bewegen schadelijk is. Begeleiding van een fysiotherapeut met ervaring in fibromyalgie is waardevol.

Footnotes

  1. Winslow BT, Vandal C, Dang L. Fibromyalgia: Diagnosis and Management. American Family Physician. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36791450/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  2. Giorgi V, Sirotti S, Romano ME. Fibromyalgia: one year in review 2022. Clinical and Experimental Rheumatology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35748720/ ↩ ↩2 ↩3

  3. Bazzichi L, Giorgi V, Di Franco M. Environmental factors and fibromyalgia syndrome: a narrative review. Clinical and Experimental Rheumatology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38855963/ ↩ ↩2

  4. Wasti AZ, Mackawy AMH, Hussain A. Fibromyalgia interventions, obstacles and prospects: narrative review. Acta Myologica. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38090547/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  5. Martinez JE, Guimarães I. Fibromyalgia - are there any new approaches?. Best Practice & Research. Clinical Rheumatology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38355316/ ↩ ↩2 ↩3

  6. Di Carlo M, Bianchi B, Salaffi F. Fibromyalgia: one year in review 2024. Clinical and Experimental Rheumatology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38607678/ ↩ ↩2

  7. García-Domínguez M. Fibromyalgia and Inflammation: Unrevealing the Connection. Cells. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39996743/ ↩ ↩2

  8. Iannuccelli C, Favretti M, Dolcini G. Fibromyalgia: one year in review 2025. Clinical and Experimental Rheumatology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40470564/ ↩

Bronnen

  1. Winslow BT, Vandal C, Dang L — Fibromyalgia: Diagnosis and Management · American Family Physician · 2023
  2. Giorgi V, Sirotti S, Romano ME — Fibromyalgia: one year in review 2022 · Clinical and Experimental Rheumatology · 2022
  3. Iannuccelli C, Favretti M, Dolcini G — Fibromyalgia: one year in review 2025 · Clinical and Experimental Rheumatology · 2025
  4. García-Domínguez M — Fibromyalgia and Inflammation: Unrevealing the Connection · Cells · 2025
  5. Di Carlo M, Bianchi B, Salaffi F — Fibromyalgia: one year in review 2024 · Clinical and Experimental Rheumatology · 2024
  6. Wasti AZ, Mackawy AMH, Hussain A — Fibromyalgia interventions, obstacles and prospects: narrative review · Acta Myologica · 2023
  7. Bazzichi L, Giorgi V, Di Franco M — Environmental factors and fibromyalgia syndrome: a narrative review · Clinical and Experimental Rheumatology · 2024
  8. Martinez JE, Guimarães I — Fibromyalgia - are there any new approaches? · Best Practice & Research. Clinical Rheumatology · 2024
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over aandoeningen

Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?

Aandoeningen

Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?

Verlaagt vitamine D je bloeddruk? Wat de D-Health-studie en andere recente onderzoeken zeggen over suppletie, tekort en cardiovasculaire gezondheid.

Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?

Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?

D-mannose en veenbessenextract zijn het best onderbouwd bij blaasontsteking. Appelciderazijn heeft geen bewijs. Leer wanneer je direct naar de dokter moet.

Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?

Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?

Cholesterol verlagen zonder medicijnen: plantsterolen, havermout en beweging zijn het best onderbouwd. Ontdek wat werkt en wanneer je een huisarts nodig hebt.

Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?

Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?

Spanningshoofdpijn, migraine of cluster? Ontdek welke niet-medicamenteuze aanpak echt werkt per type en wanneer je naar de dokter gaat.

Hoofdpijn verminderen: 8 leefstijltips en eerlijk advies over kruidenmiddelen

Hoofdpijn verminderen: 8 leefstijltips en eerlijk advies over kruidenmiddelen

Welke leefstijlveranderingen helpen bij hoofdpijn? 8 tips over slaap, houding en bewegen, plus eerlijk advies over kruidenmiddelen en hun veiligheidsrisico's.

14 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. mike
    Hallo allemaal. ben men ware tegen gekomen eindelijk.maar ze vertelde me eerlijk dat ze last heeft van deze ziekte . Zonder dat zij het weet ben ik mij zo hier in aan het verdiepen om haar te kunnen begrijpen in bepaalde omstandigheden. En Door mijn beroep weet ik best veel van voedsel op alle gebieden .specialiteit kok Franse keuken .dus ben druk met kijken wat ze wel kan hebben en wat ze totaal niet kan eten . en daar een juist patroon in te vinden voor haar . las dat het eten al heel veel uitmaak .dus druk druk druk voor men meissie . en respect voor de mensen die hier mee te maken hebben . is met geen duizend pennen te beschrijven hoe ik met jullie mee leef. vriendelijke gr mike
  2. Kenner
    Fibromyalgie is een psychosomatische stoornis als gevolg van onverwerkte traumatische ervaringen of emoties. Daardoor komt het ook vaak voor bij mensen met ptss. Kan goed behandeld worden met emdr, psychotherapie, trauma releasing exercises en hirrem ( vorm van neurofeedback).
    Klaaske
    Dit zijn ideeen uit de prehistorie. Lijkt alsof u bovenstaand artikel niet gelezen hebt.
  3. thea
    fybromyalgie is geen pschyosomatische stoornis het is nl een teveel aan zenuwvezels in de bloedvaten
    Sandra
    Klopt helemaal
  4. Saskia
    De sauna werkt bij mij averechts.....helaas. ik heb wel heel veel baat bij extra supplementen met de fibrofit strong als absolute nummer 1. Als je het nog niet kent moet je het maar eens googlen.
  5. BO
    Bedankt voor dit duidelijke overzich - en inzicht.
  6. Wilma
    Na een aantal jaren ellende die fibromyalgie met zich meebrengt ben ik behandeld bij de Gezonde zaak in Doodewaard. Daar begrijpen ze heel snel waar bij jou de klachten vandaan komen. Zij gaan heel intensief met je aan het werk en daardoor ga je zelf ook beseffen waardoor je zo ver in die put bent gekomen. Ze leren je een heel nieuwe manier van leven en als je je daarvoor open stelt wordt je ander mens. Het heeft mij laten zien waardoor het met mij niet goed ging. Nu gaat het prima met mij. Ik heb wel wat knopen door moeten hakken maar heb me nog nooit zo goed gevoeld als nu.Ik ben weer een gelukkig mens ! De Gezonde zaak heeft mijn leven weer zin gegeven !
  7. Deliese
    Ik werk in de zorg, en het werken in deze sector met fibro is niet echt aan te raden. Toch weet ik vaak redelijk de balans te vinden, gelukkig want ik vind mijn werk onwijs leuk. Als 30jarige vrouw weet ik nu 5 jaar dat ik fibro heb, daar voor al jaren klachten die nu verklaarbaar zijn. In totaal 8 jaar aan intensieve fysio, manueel en sport fysiotherapie wat weinig tot geen effect had. Naast fibro ook pds, slaap problematiek, astma en ieder jaar een vit d tekort (21, volgens de arts "ouwe vrouwen waarden") Volgens de reumatoloog kan stress en trauma wel een trigger zijn, maar het is niet de oorzaak van, laat dat wel wezen. Medicatie therapie tot nu toe is geweest : pcm, naproxen, pcm icm tramadol, amitryptiline(slaap), clodidine (ivm bijwerking amitryptiline) , nortrilen, tramadol kortwerkend tot 3xdaags, oxazepam, diazepam, temazepam, LDN (lowdose naltrexon, dit was experimenteel naar aanleiding van eigen internet onderzoek) en nu 3xdaags langwerkend tramadol en 3x2 pcm, omeprazol 40, vit D, b12, puffs ivm astma, magnesiumhydrochloride, zopliclon en melatonine(slaap), macrogol en op hele slechte dagen.. zoals nu oxycodon langwerkend. Zoals ik net al zei, normaal goed het balans gevonden. Als ik heb gewerkt onderneem ik niks wat te inspannend is: uit gaan, bezoek o.i.d. voor een late of nacht dienst lig ik veel en lang op bed en als ik een dag dienst heb ga ik altijd al om 20.30 naar boven, ga dan douchen en neem een slaap tabl in zodat die begint te werken als ik lig. Gisteren met een lief klein meisje van bijna 3 naar de dierentuin geweest, en vandaag (gelukkig) een korte dagdienst.. Ik kom dan dan al bijna mn auto niet uit en grienend kom ik dan thuis. (Thuiswonend) helaas vaak onbegrip van vader, mijn moeder erkent wel mijn pijn en klachten. Nu dus vanaf 13.00 weer op bed. De pijn en de vermoeidheid is zo ontzettend heftig dat ik niet weer hoe ik mn uniform uit moet krijgen. Omdat werken in de zorg ook vraagt om weekend diensten kan ik dus niet veel ondernemen in de weekenden, en wanneer ik vrij ben in het weekend moet ik vaak bij komen van de afgelopen week. Gelukkig heb ik een ontzettend lieve en begripvolle vriend, die inderdaad mn schoenen uit trekt en me afdroogt na het douchen als ik het slecht heb. Hij verlangt gelukkig niet van me actief te zijn wanneer ik vrij ben, en neemt het net als ik, met de dag wat ik fysiek in mijn vrije weekend hebben kan. Ergens heeft hij ooit gelezen over een mw die ook leed aan fibro, zij is in een rolstoel beland.. Ik krijg het er bij hem maar niet uit dat het niet mijn lot is, daar ben ik te eigenwijs voor, en toch zit het wel in mijn achterhoofd. Waar Ik ook erg tegenaan loop is dat er mensen zijn die zomaar met de diagnose slingeren omdat ze denken de klachten te herkennen! Geen eindeloze huisarts bezoeken, reumatoloog bezoeken, jaren lang pijn, maar zelf uitgedokterd via online testen.. Ik hoef niet veel, maar wel serieus genomen worden! Ik ben jaren lang aikidoka geweest, dit deed ik vrij goed.. voor de klachten. Nu mag ik al tevreden zijn met 5 banen zwemmen per keer.. Ik merk dat ik erg opzoek ben naar lotgenoten contact, het is immers geen gebroken been waar zichtbaar gips omheen zit, daarom ben ik sinds kort ook lid van de F.E.S. Ik hoop dat er gauw in de regio weer een bijeenkomst is. Beste mede fibros, houd de moed er in. En blijf in je kracht, zoek je balans. Groet, deliese
  8. Pallas
    Ik heb jarenlang heel veel last gehad van chronische pijn, vastzittende nek, stijve spieren, vermoeidheid en daaruit voortkomend somberheid. Maar ik ben altijd blijven strijden en heb altijd gezocht naar een oplossing. Via een arts in het ziekenhuis ben ik doorverwezen naar een revalidatieprogramma. Een half jaar lang ben ik daar begeleid op gebied van beweging, slaap, voeding. Oftewel: om mijn leven weer terug in balans te krijgen en de pijn stabiel te krijgen. Nu 3 jaar later sport ik nog steeds 3x per week, doe ik aan cardio, krachttraining en balans. Ik drink (bijna) geen alcohol meer, doe alles met mate en eet tamelijk gezond. Als ik me hier aan houd, leef ik zo goed als pijnloos. Ik heb weer een actief leven, maar ik weet heel goed waar mijn grenzen liggen en deze grenzen trek ik dan ook. Geen festivals, geen wilde feestjes en niet te laat naar bed. Daarvoor heb ik wel een heel leven teruggekregen! Hopelijk kan ik mensen hiermee helpen. Ga niet in het negatieve hangen, maar doe alles wat je kunt doen om je levenskwaliteit te verbeteren en wees gediciplineerd!
    Team OptimaleGezondheid
    Voor sommige mensen gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar helemaal met je eens, Pallas!
  9. Esmee
    Vandaag echt een offday giga hoofdpijn en dan de rest nog gelukkig was de laatste aanval anderhalf jaar geleden. Sinds ik passiebloem gebruik van dr.vogel heb ik bijna geen aanval meer gehad. Deze zal wel toemaken hebben met overbelasting van de kerstdrukte. Hoop dat het morgen weer minder is. Alle andere lotgenoten alvast een pijnloos nieuwjaar gewenst.
  10. Maaike Hammenga
    Beste Robert-Jan, Een goed artikel, maar ik mis iets. Ik heb vanaf 2002 de plakker ‘fibromyalgie’ gekregen ik liep regelmatig op krukken of zat zelfs een periode in een rolstoel(!), en sauna, rust, voeding hielp inderdaad allemaal wel een beetje. Echter, sinds vorig jaar bleek dat ik met mijn vitamine B12 net boven het grijs gebied zat (waarde 340, grijs gebied 150-300) en gezien ik ook antistoffen tegen pariëtale cellen had is er een proefbehandeling met hydrocobamine voorgeschreven. In de eerste weken verergerden mijn klachten zich (beginverergering), maar nu na 1,5 jaar 2x per week injecteren heb ik GEEN fybromyalgie klachten meer. Het is dus heel belangrijk dat bij de diagnose Fybromyalgie, CVS etc. heel goed onderzocht moet worden of er geen cobalaminedeficiëntie aan de hand kan zijn, want dat kan (jarenlang) veel leed besparen en erger. Zie ook informatie van het B12 instituut in Rotterdam. Want net als bij fybromyalgie is aanvullend onderzoek op dit vlak nog hard nodig!
    Robert Jan Hendriksauteur
    Dag Maaike, Dank voor je verhaal. Wat fijn dat je goed bent geholpen. Een vitamine B12 deficiëntie kan vele gevolgen hebben. Mooi dat het B12 instituut in Rotterdam jou heeft kunnen helpen. Dank voor het delen! Groeten, Robert Jan