Yerba Maté: wat zegt onderzoek over deze thee uit Zuid-Amerika?

Yerba Maté is een cafeïnerijke thee uit Zuid-Amerika met meer antioxidanten dan groene thee. Een meta-analyse uit 2022 toont aan dat dagelijks gebruik LDL-cholesterol en triglyceriden significant kan verlagen.¹ De thee is veilig voor gezonde volwassenen bij één tot drie kopjes per dag — mits je je totale cafeïne-inname bewaakt.

Waar komt Yerba Maté vandaan?

De Ilex paraguariensis is een hulstsoort uit het grensgebied van Argentinië, Brazilië en Paraguay. De boom kan tot tien meter hoog worden, maar blijft door intensief oogsten meestal een struik. De gedroogde bladeren en takjes vormen de grondstof voor de thee.²

Yerba Maté is de nationale drank van Argentinië. De oorsprong ligt bij het Guaraní-volk in Zuid-Brazilië. Traditioneel gaat de maté — een beker van uitgeholde kalebas — rond in gezelschap. Iedereen drinkt via een metalen rietje met ingebouwd zeefje, de bombilla. Een sociaal ritueel vergelijkbaar met onze eigen koffiecultuur.

Welke stoffen zitten er in Yerba Maté?

Yerba Maté bevat een breed spectrum aan bioactieve stoffen. De concentraties variëren sterk afhankelijk van verwerking, oogstmoment en zettemperatuur.²

Werkt Yerba Maté echt voor cholesterol en bloedsuiker?

Een systematische review uit 2023 in Nutrition Reviews analyseerde humane studies naar de fysiologische effecten van Yerba Maté.³ De onderzoekers vonden aanwijzingen op drie gebieden:

• Bloedvetwaarden: een meta-analyse uit 2022 bevestigde een significante verlaging van LDL-cholesterol en triglyceriden bij dagelijks gebruik.¹
• Insulinegevoeligheid: in meerdere studies verbeterd, hoewel het exacte mechanisme nog niet volledig opgehelderd is.³
• Antioxidante capaciteit: de polyfenolconcentratie is vergelijkbaar met of hoger dan die van groene thee, afhankelijk van de bereiding.²

Een uitgebreide patentreview benadrukt het groeiende wetenschappelijke en commerciële interesse in Yerba Maté voor metabole toepassingen.⁴ De auteurs waarschuwen dat veel specifieke claims verder klinisch onderzoek vereisen.

Claims die in de volksmond circuleren maar onvoldoende onderbouwd zijn — zoals “nieren reinigen”, “veroudering uitstellen” of pijnverlichting bij reuma — zijn in dit artikel bewust niet overgenomen.

Hoeveel Yerba Maté mag je per dag drinken?

Er is geen officieel vastgestelde dagelijkse aanbeveling specifiek voor Yerba Maté. Een portie van 250 ml bevat gemiddeld 65–130 mg cafeïne, afhankelijk van de bereidingswijze. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) hanteert een veiligheidsgrens van maximaal 400 mg cafeïne per dag voor gezonde volwassenen. Reken daarbij de cafeïne uit koffie of andere bronnen mee.

Extra voorzichtigheid is geboden als je:

• Zwanger bent of borstvoeding geeft — voor hen geldt een maximum van 200 mg cafeïne per dag
• Bloedverdunners gebruikt zoals acenocoumarol (Sintrom) — Yerba Maté bevat vitamine K, wat de werking van deze medicatie kan beïnvloeden; overleg met je apotheker of huisarts
• Last hebt van slaapproblemen, hartkloppingen of hoge bloeddruk

Betrouwbare informatie over medicatie-interacties vind je op Thuisarts.nl.

Uit toxicologisch onderzoek blijkt dat gangbare hoeveelheden geen acute toxiciteit veroorzaken.⁵ Bij niet-biologisch gecertificeerde producten kunnen pesticideresiduen aanwezig zijn; kies bij voorkeur voor gecertificeerd biologische maté.⁵

Hoe zet je Yerba Maté op de traditionele manier?

Voor de traditionele bereiding heb je een maté (kalebas-beker) en een bombilla (metalen rietje met zeefje) nodig. Beide zijn in Nederland online of bij theespeciaalzaken verkrijgbaar, ook als complete set inclusief thermosfles — zoals in Zuid-Amerika gebruikelijk is voor onderweg.

Stap voor stap:

1. Vul de maté voor tweederde met gedroogde Yerba Maté-bladeren en -takjes.
2. Maak een kleine holte in het midden van de thee.
3. Giet water van maximaal 75 °C in de holte — niet kokend, om de bioactieve stoffen te bewaren en de keel niet te beschadigen.²
4. Drink via de bombilla en vul desgewenst tot tien keer opnieuw bij met water van dezelfde temperatuur.

Wil je het simpeler houden? Een thee-ei of zeefje in een gewone mok werkt prima.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kopjes Yerba Maté mag ik per dag drinken?

Voor gezonde volwassenen geldt één tot drie kopjes per dag als acceptabel, mits je de totale cafeïne-inname bijhoudt — inclusief koffie en andere bronnen. De EFSA hanteert een veiligheidsgrens van 400 mg cafeïne per dag; een portie van 250 ml bevat gemiddeld 65–130 mg. Zwangere vrouwen houden het best op maximaal 200 mg cafeïne per dag in totaal.

Kan ik een thermosfles voor Yerba Maté kopen in Nederland?

Ja, een complete set met kalebas (maté), metalen rietje (bombilla) en thermosfles met ingebouwd zeefje is online of bij theespeciaalzaken in Nederland verkrijgbaar. De thermosfles-variant is in Zuid-Amerika de standaard voor onderweg. Zoek bij webshops die gespecialiseerd zijn in Zuid-Amerikaanse thee-accessoires.

Bevat Yerba Maté meer cafeïne dan koffie?

Het cafeïnegehalte per portie is vergelijkbaar met of iets lager dan een kop filterkoffie, maar hangt sterk af van de hoeveelheid bladeren, de zettijd en de watertemperatuur. Bij een traditionele bereiding met veel bladeren en herhaaldelijk bijvullen kan de totale cafeïne-inname aanzienlijk oplopen. Tel de cafeïne altijd op bij andere bronnen op dezelfde dag.

Mag je Yerba Maté drinken als je zwanger bent?

Tijdens de zwangerschap geldt een aanbevolen maximum van 200 mg cafeïne per dag in totaal. Omdat Yerba Maté cafeïne bevat, is het verstandig de consumptie te beperken of volledig te vermijden. Bespreek dit met je verloskundige of huisarts als je twijfelt over wat voor jou veilig is.

Wat is het verschil tussen Yerba Maté en groene thee?

Beide bevatten cafeïne en polyfenolen met antioxidante werking, maar Yerba Maté bevat bovendien theobromine en specifieke saponinen die mogelijk bijdragen aan cholesterolverlaging. Groene thee is wetenschappelijk uitgebreider onderzocht; voor Yerba Maté neemt het aantal peer-reviewed studies gestaag toe maar is het totale bewijs nog beperkter.

Kan ik Yerba Maté drinken als ik bloedverdunners gebruik?

Yerba Maté bevat vitamine K, wat de werking van bloedverdunners zoals acenocoumarol (Sintrom) kan beïnvloeden door de anticoagulante werking te verminderen. Overleg altijd met je apotheker of huisarts voordat je Yerba Maté regelmatig gaat drinken. Betrouwbare informatie over medicatiegebruik en voeding vind je op Thuisarts.nl.