Infectie bij eczeem: hoe kwetsbaar is je huid en wat kun je doen?

Ja, mensen met eczeem lopen een verhoogd risico op huidinfecties. Eczeem verstoort de huidbarrière, waardoor bacteriën, virussen en schimmels gemakkelijker doordringen.¹ De meest voorkomende verwekker is Staphylococcus aureus — een bacterie die bij ruim 90% van de mensen met eczeem op de huid aanwezig is, tegenover zo’n 20% bij mensen zonder eczeem.²

Waarom maakt eczeem je extra kwetsbaar voor infecties?

Gezonde huid fungeert als een fysieke én immunologische barrière. Bij eczeem zijn twee dingen tegelijk verstoord: de huidbarrière is structureel verzwakt, én de samenstelling van huidbacteriën — het zogenaamde microbioom — raakt uit balans.³

Normaal gesproken houdt een gevarieerd microbioom indringers in toom. Bij eczeem groeit Staphylococcus aureus sterk uit ten koste van beschermende soorten zoals Staphylococcus epidermidis.² Hoe ernstiger het eczeem, hoe hoger de S. aureus-belasting op de huid — en hoe groter de kans op een infectie.[^8]

Krabben verergert dit risico direct: beschadigde huid vormt een toegangspoort, en onder nagels leven altijd bacteriën.

Welke infecties komen het meest voor bij eczeem?

De drie meest voorkomende infectietypen bij eczeem:

Type	Verwekker	Herkenning
Bacterieel	Staphylococcus aureus	Gele korsten, nattende wond, warmte
Viraal	Herpes simplex (eczema herpeticum)	Pijnlijke blaasjes in clusters, koorts
Schimmel	Malassezia spp.	Schilferende plekken, verhoogde jeuk

Eczema herpeticum is een zeldzame maar ernstige complicatie: het herpesvirus verspreidt zich snel over aangetaste huid. Bij koorts en pijnlijke blaasjes in clusters is het noodzakelijk dezelfde dag een arts te raadplegen.⁴

Hoe voorkom je infecties als je eczeem hebt?

Houd de huid intact: niet krabben

Krabben doorbreekt de huidbarrière en brengt bacteriën van je nagels direct in contact met de beschadigde huid. Kort geknipte nagels beperken de schade als je onbewust toch krabt.

Koude vochtige kompressen onderdrukken jeuk snel zonder de huid verder te beschadigen. Leg een schoon, koud washandje vijf minuten op de aangetaste plek.

Hydrateer regelmatig met emolliënten

Emolliënten — hydraterende crèmes of zalven zonder parfum en conserveringsmiddelen — versterken de huidbarrière en verminderen aantoonbaar de kolonisatie door S. aureus.⁴ Smeer bij voorkeur binnen drie minuten na het douchen aan, terwijl de huid nog licht vochtig is.

Vermijd producten met parfum of alcohol: die tasten de barrière verder aan in plaats van te herstellen.

Verlaag de bacteriële druk thuis

Een paar praktische maatregelen verminderen de blootstelling aan ziekteverwekkers:

• Beddengoed wekelijks wassen op minimaal 60 °C — dit doodt huisstofmijt én S. aureus
• Handdoeken niet delen en elke twee dagen vervangen
• Handen wassen met milde, parfumvrije zeep — agressief antibacterieel zeep verstoort ook de beschermende huidflora
• Regelmatig stofzuigen vermindert huisstofmijt, een bekende trigger die eczeem kan verergeren

Antibacteriële behandeling: alleen op doktersadvies

Bij een huidinfectie schrijft een arts meestal een antibiotische crème voor — zoals fusidinezuur — of bij een uitgebreide infectie orale antibiotica.⁴ Gebruik deze middelen niet preventief zonder recept: resistentievorming is een reëel risico dat toekomstige behandelingen kan bemoeilijken.

Goede eczeem-controle is op zichzelf de beste infectieprofylaxe: minder ontsteking betekent een sterkere huidbarrière.⁴

Wat als het eczeem ondanks goede verzorging blijft verergeren?

Wanneer emolliënten en milde corticosteroïden onvoldoende helpen, zijn er nieuwere behandelopties beschikbaar. Dupilumab — een biologisch middel dat specifieke ontstekingssignalen blokkeert — verbetert de barrièrefunctie en verlaagt de S. aureus-belasting op de huid aantoonbaar.⁵ In 2025 is ook stapokibart als nieuwe biologische therapie voor matig-tot-ernstig atopisch eczeem goedgekeurd.⁶

Raadpleeg een dermatoloog als eczeem niet reageert op vrij verkrijgbare middelen, of als je herhaaldelijk infecties doormaakt. Thuisarts.nl beschrijft betrouwbaar wanneer je contact moet opnemen met een arts.

Veelgestelde vragen

Kan ik eczeem oplopen van iemand anders?

Eczeem zelf is niet besmettelijk — je kunt het niet van iemand anders krijgen. Maar een bacteriële of virale infectie op geëczematiseerde huid kan wél overdraagbaar zijn, zoals het herpesvirus bij eczema herpeticum. Goede handhygiëne beschermt zowel jezelf als anderen.

Hoe herken ik een infectie op mijn eczeem?

Tekenen van een bacteriële infectie zijn gele of honingkleurige korsten, nattende wonden, warmte en toenemende roodheid. Een virale infectie zoals eczema herpeticum uit zich als pijnlijke blaasjes in clusters, soms met koorts. Raadpleeg bij twijfel altijd een arts — infecties vereisen gerichte behandeling en genezen niet vanzelf.

Is antibacteriële zeep beter bij eczeem?

Nee, agressief antibacterieel zeep is bij eczeem niet aan te bevelen. Het doodt niet alleen schadelijke bacteriën, maar verstoort ook de beschermende flora die je huid gezond houdt. Gebruik milde, parfumvrije zeep of een verzorgende wasemulsie speciaal voor gevoelige of droge huid.

Helpt hydrateren echt tegen infecties bij eczeem?

Ja. Onderzoek toont aan dat regelmatig gebruik van emolliënten de huidbarrière versterkt en de kolonisatie door Staphylococcus aureus vermindert. Een intactere barrière biedt minder ingangen voor infecties. Smeer direct na het douchen aan terwijl de huid nog licht vochtig is voor het beste resultaat.

Wanneer moet ik naar de huisarts bij eczeem met infectie?

Ga dezelfde dag naar de huisarts als je koorts hebt, blaasjes in clusters ziet of als de huid snel verslechtert met warmte en nattende wonden. Thuisarts.nl beschrijft duidelijk de alarmsignalen voor huidinfecties. Bij herhaalde infecties is verwijzing naar een dermatoloog zinvol.

Kan eczeem leiden tot andere gezondheidsklachten?

Ja, eczeem gaat vaker samen met andere aandoeningen zoals astma, hooikoorts en voedselallergie — een patroon dat de ‘atopische mars’ wordt genoemd. Herhaalde huidinfecties kunnen de eczemklachten op hun beurt verergeren en een negatieve spiraal veroorzaken. Bespreek dit met je huisarts als je meerdere van deze klachten hebt.

Zijn biologische geneesmiddelen zoals dupilumab beschikbaar in Nederland?

Ja, dupilumab is in Nederland beschikbaar voor volwassenen en kinderen met matig-tot-ernstig eczeem dat onvoldoende reageert op andere behandelingen. Het middel vermindert niet alleen ontsteking maar ook de Staphylococcus aureus-belasting op de huid. Bespreek met een dermatoloog of dit voor jou in aanmerking komt en aan welke voorwaarden je moet voldoen.

Footnotes

1. Thyssen JP, Halling AS, Schmid-Grendelmeier P. Comorbidities of atopic dermatitis-what does the evidence say?. The Journal of allergy and clinical immunology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36621338/ ↩

2. Koh LF, Ong RY, Common JE. Skin microbiome of atopic dermatitis. Allergology international : official journal of the Japanese Society of Allergology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34838450/ ↩ ↩²

3. Shirley M. Stapokibart: First Approval. Drugs. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40095376/ ↩

4. De Benedetto A, Boguniewicz M, Ong PY. Atopic Dermatitis (Eczema) Guidelines 2023: Highlights. The journal of allergy and clinical immunology. In practice. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39251015/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

5. Carmona-Cruz S, Orozco-Covarrubias L, Sáez-de-Ocariz M. The Human Skin Microbiome in Selected Cutaneous Diseases. Frontiers in cellular and infection microbiology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35321316/ ↩

6. McCann MR, Kosloski MP, Xu C. Dupilumab: Mechanism of action, clinical, and translational science. Clinical and translational science. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39080841/ ↩

Bronnen

1. Thyssen JP, Halling AS, Schmid-Grendelmeier P — Comorbidities of atopic dermatitis-what does the evidence say? · The Journal of allergy and clinical immunology · 2023
2. Koh LF, Ong RY, Common JE — Skin microbiome of atopic dermatitis · Allergology international : official journal of the Japanese Society of Allergology · 2022
3. De Benedetto A, Boguniewicz M, Ong PY — Atopic Dermatitis (Eczema) Guidelines 2023: Highlights · The journal of allergy and clinical immunology. In practice · 2024
4. Hülpüsch C, Rohayem R, Reiger M — Exploring the skin microbiome in atopic dermatitis pathogenesis and disease modification · The Journal of allergy and clinical immunology · 2024
5. Shirley M — Stapokibart: First Approval · Drugs · 2025
6. McCann MR, Kosloski MP, Xu C — Dupilumab: Mechanism of action, clinical, and translational science · Clinical and translational science · 2024
7. Carmona-Cruz S, Orozco-Covarrubias L, Sáez-de-Ocariz M — The Human Skin Microbiome in Selected Cutaneous Diseases · Frontiers in cellular and infection microbiology · 2022