Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Eczeem jeuk stoppen: wat écht werkt om krabben te voorkomen

Eczeem jeuk stoppen: wat écht werkt om krabben te voorkomen

Hoe stop je de constante jeuk bij eczeem zonder te krabben? Bewezen tips voor directe verlichting én langdurige verbetering van je huidbarrière.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 23 april 2026 · 5 min leestijd · Ons redactieproces

Eczeem jeuk stoppen doe je het best door de jeukcyclus direct te doorbreken met verkoeling en hydratatie, en op langere termijn door je triggers te kennen. Krabben geeft tijdelijk verlichting maar beschadigt de huidbarrière verder — waardoor de jeuk alleen maar toeneemt.1 Gelukkig zijn er concrete stappen die je vandaag al kunt toepassen.

Waarom jeukt eczeem zo hevig?

Bij eczeem — medisch: atopisch dermatitis — is de huidbarrière structureel aangetast.1 De huid verliest makkelijker vocht en laat irriterende stoffen eerder door. Dat veroorzaakt een chronische ontsteking waarbij zenuwvezels in de huid constant jeuksignalen sturen naar de hersenen.2

Krabben lijkt te helpen maar activeert dezelfde ontstekingspaden opnieuw. Je huid raakt beschadigd, de barrièrefunctie verslechtert verder, en de jeuk keert sterker terug. Wetenschappers noemen dit de itch-scratch cycle (jeuk-krab-cyclus).3

Wat helpt direct bij opkomende jeuk?

Koude doekjes op de huid

Een vochtig, koud washandje verlaagt de plaatselijke huidtemperatuur en kalmeert de zenuwreceptoren die de jeuk doorgeven. Dit biedt binnen seconden verlichting — zonder dat je de huidbarrière beschadigt. Houd een washandje of koelcompres bij de hand op plekken waar je veel zit of werkt.

Hydrateren: hoe en wanneer?

De huid van mensen met eczeem maakt minder ceramiden aan — de vetmoleculen die de huidbarrière waterdicht houden.2 Hydraterende crème — bij voorkeur parfum- en conserveringsmiddelvrij — vermindert de droogheid die jeuk uitlokt.

MomentWaarom effectief
Direct na het douchen (huid nog licht vochtig)Sluit vocht in de huid vast
Bij het eerste teken van jeukDoorbreekt de jeukcyclus vroeg
Voor het slapengaanOndersteunt huidherstel ‘s nachts

Breng crème aan binnen drie minuten na het douchen voor maximaal effect.

Hoe voorkom je dat je onbewust krabt?

Krabben is voor een groot deel een automatisme. Stress kan dit versterken: psychosociale prikkels activeren het jeukmechanisme, ook zonder dat de huid zelf direct aangetast is.3 Bewustzijn is de eerste stap — maar je hebt ook praktische drempels nodig.

Nagels kort knippen

Korte nagels richten minder schade aan als je toch onbewust krabt. In plaats van de huid openkrabben, wrijf je er hooguit overheen. Dat verlaagt de kans op wondjes, bacteriële infecties en verdere verergering aanzienlijk.

Comfortabele kleding kiezen

Wol en synthetische stoffen zijn bekende prikkels bij eczeem. Katoen, bamboe of modal zijn zachter voor een gevoelige huid. Let ook op wasmiddelen en wasverzachters: kies parfumvrije varianten zonder kleurstoffen.

Hoe stel je een goede huidverzorgingsroutine in?

De manier waarop je doucht beïnvloedt je huidbarrière direct:

  1. Niet te heet douchen — warm water droogt de huid versneld uit.
  2. Gebruik een milde, parfumvrije zeep — of douche alleen met lauw water op gevoelige plekken.
  3. Dep de huid droog met een zachte handdoek — niet wrijven.
  4. Hydrateer direct erna — bij voorkeur binnen drie minuten.

Hoe achterhaal je jouw persoonlijke eczeem-triggers?

Eczeem wordt beïnvloed door een samenspel van erfelijke aanleg, een verstoord huidmicrobioom en omgevingsfactoren.4 Persoonlijke triggers — stoffen, voeding, stress, klimaat — zijn bepalend voor wanneer klachten opvlammen.

Houd een week een dagboek bij: noteer wat je at, droeg, aanraakte en of je veel stress had op de dagen dat de jeuk toenam. Patronen worden zo zichtbaar.

Voeding en eczeem

Sommige mensen merken dat specifieke voedingsmiddelen — vaker gerapporteerd zijn zuivel, eieren, gluten of noten — hun klachten verergeren.4 Dit is sterk individueel. Schrap geen grote voedselgroepen zonder begeleiding van een diëtist of arts: voedingstekorten zijn een reëel risico.

Er zijn aanwijzingen dat een dieet arm aan bewerkte suikers en transvetten de chronische ontstekingsreactie kan temperen, maar robuust bewijs ontbreekt vooralsnog.5

Wanneer ga je naar de huisarts?

Zijn de klachten ernstig, breed verspreid, of reageren ze niet op thuiszorg? Raadpleeg dan je huisarts. Er zijn effectieve behandelingen beschikbaar, van corticosteroïdcrèmes tot nieuwere biologische middelen zoals dupilumab.3 Meer uitleg over eczeem en behandelopties vind je op Thuisarts.nl.

Veelgestelde vragen

Hoeveel mensen hebben last van eczeem?

Eczeem (atopisch dermatitis) treft wereldwijd 10 tot 20 procent van de kinderen en 2 tot 10 procent van de volwassenen. In Nederland zijn honderdduizenden mensen met de aandoening gediagnosticeerd. De meeste kinderen zien de klachten verminderen naarmate ze ouder worden, maar bij een deel blijft eczeem ook op volwassen leeftijd aanwezig.

Waarom heeft iemand met eczeem soms veel last terwijl je er nauwelijks iets van ziet?

Jeuk bij eczeem wordt veroorzaakt door ontsteking en zenuwprikkeling in de diepere huidlagen — niet alleen door zichtbare roodheid of blaasjes. De ernst van de jeuk hoeft dus niet overeen te komen met wat er op het huidoppervlak zichtbaar is. Dit maakt het voor de omgeving vaak moeilijk te begrijpen hoe zwaar eczeem kan zijn.

Helpen antihistamines tegen eczeem-jeuk?

Klassieke antihistamines (zoals cetirizine) zijn bij eczeem minder effectief dan bij hooikoorts, omdat eczeem-jeuk niet alleen via histamine maar ook via andere ontstekingsstoffen werkt. Ze kunnen soms helpen bij nachtelijk krabben doordat ze slaperig maken. Vraag je huisarts of apotheker welke aanpak bij jouw situatie past.

Mag ik zwemmen als ik eczeem heb?

Zwemmen in chloorwater kan de huid uitdrogen en irriteren, maar voor veel mensen is het goed te doen mits je erna direct doucht met lauw water en zorgvuldig hydrateert. Zout zeewater wordt door sommige mensen als verzachtend ervaren. Hydrateer altijd na het zwemmen en kijk wat jouw huid verdraagt.

Zijn er supplementen die eczeem-jeuk verminderen?

Er is beperkt bewijs dat probiotica en visolie (omega-3 vetzuren) de klachten bij sommige mensen kunnen verminderen, maar de effecten zijn bescheiden en niet voor iedereen merkbaar. Gebruik supplementen nooit als vervanging voor medische behandeling. Bespreek het altijd met je huisarts of apotheker, zeker als je ook medicijnen gebruikt.

Wat is het verschil tussen eczeem en psoriasis?

Beide aandoeningen geven rode, schilferende huid maar hebben een andere oorzaak en uitstraling. Psoriasis geeft meer scherp omschreven, zilverschilferige plekken en jeukt doorgaans minder hevig. Eczeem is vaker diffuus verspreid en gaat gepaard met intense jeuk en een sterk droge huid. Een huisarts of dermatoloog kan de diagnose stellen op basis van uiterlijk en klachtenpatroon.

Footnotes

  1. Afshari M, Kolackova M, Rosecka M. Unraveling the skin: a comprehensive review of atopic dermatitis, current understanding, and approaches. Frontiers in Immunology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38500882/ 2

  2. Schuler CF 4th, Billi AC, Maverakis E. Novel insights into atopic dermatitis. The Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36428114/ 2

  3. Meledathu S, Naidu MP, Brunner PM. Update on atopic dermatitis. The Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39855361/ 2 3

  4. Mohammad S, Karim MR, Iqbal S. Atopic dermatitis: Pathophysiology, microbiota, and metabolome — A comprehensive review. Microbiological Research. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38218095/ 2

  5. Gatmaitan JG, Lee JH. Challenges and Future Trends in Atopic Dermatitis. International Journal of Molecular Sciences. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37511138/

Bronnen

  1. Afshari M, Kolackova M, Rosecka M — Unraveling the skin: a comprehensive review of atopic dermatitis, current understanding, and approaches · Frontiers in Immunology · 2024
  2. Schuler CF 4th, Billi AC, Maverakis E — Novel insights into atopic dermatitis · The Journal of Allergy and Clinical Immunology · 2023
  3. Meledathu S, Naidu MP, Brunner PM — Update on atopic dermatitis · The Journal of Allergy and Clinical Immunology · 2025
  4. Gatmaitan JG, Lee JH — Challenges and Future Trends in Atopic Dermatitis · International Journal of Molecular Sciences · 2023
  5. Mohammad S, Karim MR, Iqbal S — Atopic dermatitis: Pathophysiology, microbiota, and metabolome — A comprehensive review · Microbiological Research · 2024
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over aandoeningen

11 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. Nana
    Ik wil graag nog iets toevoegen met mijn 35 jaar aan constitutioneel eczeem ervaring. Koelen met handoekjes niet doen! Om twee redenen. 1 het koelen verlicht zeker maar daarna gaat je lichaam zich weer opwarmen en heb je twee keer zo veel jeuk. Reden twee is dat water de huid uitdroogt en dit moet je juist zien te voorkomen. Tip vijf mbt de hydraterende creme, zorg dat deze geen alcohol of parfum bevat, want ook dan krijg je een averechts effect (droogt uit).
    jacobs
    Ik heb nu pas sinds eind augustus 2016 eczeem op bijde armen eerst links na een week rechts mijn ervaring tot nu is zalfjes plakkerige toestand en zo op Maar ben er nu achter dat als je heet water gebruikt dat zo heet is dat het pijn doet is de jeuk over is makelijker dan zalfjes Dit maar een paar sec aanhouden misschien geeft je lichaam pijn de voorkeur en kan het niet ook jeuk geven
    Ester
    Hoi ff vraagje die crame waar koop je die En wat voor was poeder gebruik jij
  2. trudy de bakker
    ja t klinkt misschien gek,maar ik werd ook gek van de jeuk. wat ik doe is,wat afgeraden werd,zo heet mogelijk douchen,met een schoon schuursonsje de plekken flink scrubben en!! helemaal insmeren met tijgerbalsum. eerst brand t als de hel,maar alles beter dan de jeuk. Daarna koelt t enorm en houd tegelijkertijd mn huid vettig. sinds ik dit doe,zijn de plekken bijna hersteld en reken maar! ik zat onder. armen benen rug.
    Team OptimaleGezondheid
    Dankjewel dat je dit met ons wilde delen, Trudy. Wordt erg op prijs gesteld. Zijn er meer lezers die deze methode toepassen?
  3. Vera
    Hi, Ook ik heb extreem veel last van exceem. Ik weet vaak van ellende niet meer wat ik tegen de jeuk moet doen. ( nachten niet slapen en een kort lontje als resultaat) Ik ga als de jeuk echt heel erg is vaak naar de zonnebank ( ook dit is niet goed voor je huid maar UV licht maakt je huid erg glad). Daarnaast maak ik gebruik van icepacks heb het idee dat zalfjes juist irriteert tussen de plooitjes. Tip: mijn wasmiddel douchegel etc zijn allemaal van Neutral en zonder parabene. Gebruik dus zoveel mogelijk producten waar weinig parfum in zit. Helaas gaat mijn exceem gecombineerd met extreme hooikoorts dus zodra de pollen weer op mijn huid zitten kan je weer van voren af aan beginnen.
  4. Femke
    Sinds vorig jaar zomer heb ik ook extreem last van eczeem op me benen krab me zelf helemaal open tot wonden aan toe. Ik heb alles geprobeerd maar het beste wat bij me heeft geholpen is Coco's olie het is lekker vet en houd de huid daarom ook vet de wondjes waren binnen een paar dagen weg. Jammer genoeg ben ik weer begonnen met krabben en heb ik weer last van wondjes en rode plekken op me benen ben pas 15 en heb er wel moeite mee iedereen kijkt er naar
  5. Jeroen van Dijk
    Hoi Femke, Ik wil vooral even reageren op jouw berichtje omdat ik het heel erg knap van je vind dat je er hier in ieder geval over durft te praten. Ik begrijp heel goed dat jij er op jouw leeftijd veel last van hebt, dat je je afvraagt wat anderen ervan vinden als ze naar je kijken. Zelf ben ik een 42-jarige man en ik heb een 28-jarige vriendin die ook erg veel last heeft van eczeem. Ik heb zelf dus alleen ervaring met het hebben van een partner met eczeem. Wat mij opvalt is dat zij er zelf ontzettend veel last van kan hebben, terwijl ik er dan qua uiterlijk niet veel bijzonders aan zie. Daarmee wil ik vooral niet zeggen dat ze zich dan aanstelt! Ik leef ontzettend met haar mee, want ik weet wat het met haar doet. De jeuk, de onzekerheid, haar negatieve zelfbeeld op die momenten, de uitputting van de rusteloze en of slapeloze nachten, constant afvragen wat de buitenwereld denkt...met alle gevolgen van dien. Wat ik ermee wil zeggen Femke...ik heb niet alle wijsheid in pacht en ben zeker geen dermatoloog of allergoloog ofzo..maar ik ben er echt van overtuigd dat (zolang er nog steeds geen succesvol eczeemoplossend wondermiddel is uitgevonden) het belangrijkste niet is om dat wondermiddel na te jagen...maar om met je huidprobleem om weten te gaan. Ja, ik weet het....lekker makkelijk gezegd! Maar dat maakt het niet minder waar...hoe confronterend ook. Focus je op wat er om je heen gebeurt in de wereld, geniet! Want ook jij hebt daar recht op! En bedenk ook van tijd tot tijd...dat een mens altijd nog veel ergere dingen kan meemaken.Ik weet dat dit nu waarschijnlijk nog jouw leven beheerst, maar probeer die controle terug te pakken! Besef dat van al je angsten er misschien hooguit 3% werkelijk zal gebeuren. Soms helpt het om nuchter te denken. In dit geval bedoel ik dus dat het zonde is om 95% van je tijd te laten verpesten door angsten die hooguit voor 3% uitkomen. Nee, ik ben geen nuchtere gevoelloze onwetende klootzak. Ik zie alleen dat mensen zo'n ontzettende strijd voeren waar ze maar niet als winnaar uitkomen. natuurlijk blijf je zoeken naar producten die werken. Natuurlijk vind JIJ het zelf moeilijk om je uiterlijk te accepteren. Maar heb ook wat vertrouwen in je medemens. IK zal jou wel accepteren om je uiterlijk! Wat ik daarnaast veeeeel belangrijker vind is wie je bent als persoon. Ik weet dat mensen het snel accepteren als JIJ het zelf ook accepteert en er open over bent. Daarmee maak je het jezelf al veel makkelijker denk ik. Ik weet natuurlijk niet of je dit zelf misschien ook al wel doet? Maar hoe eerder je daarmee begint, des te makkelijker zal het later in je leven worden. Ik kan er nog wel veel meer over zeggen maar ik hoop dat je begrijpt wat ik bedoel en dat je er wat aan zult hebben. Dan ben ik al blij. Geniet van het leven, want het kan zoooo mooi zijn. Het geluk staat gewoon voor je voordeur...alleen zul JIJ er alleen de voordeur ZELF even voor moeten open maken!!! Gun je geluk een echte kans! Sta ervoor open. Afgezien van het feit dat een ander jou waarschijnlijk vele malen mooier vindt dan dat jij jezelf vindt...besef dat het uiterlijk slechts een focus is van mensen die het ECHTE leven echt totaal niet begrijpen!!! En daar zijn er helaas niet veel van. Maar vind je ook niet dat de wereld anders in elkaar zou moeten zitten..dat de juiste normen en waarden weer terug zouden moeten komen? Dat mensen weer weten waar het ECHTE leven om gaat...dat mensen weer ECHT om elkaar geven...Aan jou de belangrijke keus Femke...... Blijf je op zoek naar inspirerende mensen in de hoop dat die jouw leven gaan veranderen?..... OF...kies je er ZELF voor om die inspirator te worden, de controle terug te pakken en elke barrière niet te zien als een tegenslag maar als een uitdaging om zelf sterker en ervaringsrijker van te worden? Zodat JIJ over een tijdje andere mensen inspireert en helpt met jouw woorden. Ik heb geen medelijden met je...omdat ik weet dat jij dat kan en jij een heel gelukkig leven kunt lijden. Niemand heeft ooit beloofd dat het leven makkelijk zou worden...maar wel de moeite waard!!! Ik gun jou een heel positief leven waarin je veel geluk, gezondheid en voorspoed zult beleven en de echte kracht van het leven zult ontdekken. Heel veel succes Femke! Je bent niet alleen...
  6. Sena
    Ik haat me eczeem inmiddels ben ik 10 jaar en hen het vanaf toen ik 7 maanden was Mn moeder doet er alles aan ieder avond insmeren ik heb slapeloze nachten ieder nacht wakker woorden om me eventjes in te smeren. Ik hou van de zomer maar als ik het samen doe met me eczeem wil ik er niet aan denken korte broek korte mauwen NEEEEE!! Ookal ks hef erg raar om in de zomer met langel mauwen en langer broek te lopen. Waf mij ook opvalt is dat ik sneller haren krijg op de plekken waar ik eczeem heb. Ik heb het nu op Mn knieén dat had ik moois maar oké knie holtes armen op Mn onderbeen zijn ook losse plekjes. Maar de irritantste plek zijn me enkels als ik sokken wil aandoen moet ik ze regelmatig een keer naar boven trekken anders plakt de sok aan me eczeem net als Mn kleding daarom die ik altijddddd jogging kleding aan. Mijn tip is als ik moet gaan krabben bijv op Mn arm strek ik Mn arm een keer uit en dan weer in daarna smeer ik het heel dik in met Mn zalf die is heel fijn voor mij hij heet cetamacagol ook een tip eet niet te veel snoep suikers en vetten frisdrank of iets anders neem gwn lekker een kiwi of een banaan ik heb ook ooit een dieet gedaan natuurlijk voor Mn eczeem☹️☹️ Dag wat te moeilijk IK MOCHT GEEN SUIKERRR speciaal brood speciaal melk ik moest als ik zin had in een glaasje limonade wortelsap drinken voor een dreumes (ongeveer 2 jarige kinderen). Natuurlijk heb ik dat niet lang vol gehouden maar ik ben het van plan om weer te doen ik heb het ook tegen veel mensen vertelt daar heb ik erg veel spint van want nu gaat het altijd van”Mag je dat wel eten” uhhudhdbdjnsbd maar ja. Km vond heg hartstikke fijn om mijn verhaal te kunnen delen dat was een opluchting. Alle mensen die eczeem hebben niet er aan denken denk aan een leuken sport aan iemand die goed bevriend is gewoon leuke dingen denken dan vergeet je het snel. Doeiii