Multitasken bestaat niet: waarom je hersenen slechts één taak tegelijk aankunnen

Mensen kunnen niet multitasken — dat is geen mening, maar neurologie. Je hersenen verwerken bewuste taken serieel, niet parallel. Wat je multitasken noemt, is snel schakelen tussen taken. Die wissels kosten tijd, energie en aandacht, en verhogen de kans op fouten aanzienlijk. ¹

Waarom kunnen mensen niet multitasken?

Je prefrontale cortex — het deel van je hersenen dat planning, beslissingen en concentratie regelt — kan zich maar op één complexe taak tegelijk richten. Wanneer je probeert twee cognitieve taken gelijktijdig uit te voeren, ontstaat er een conflict: je hersenen schakelen razendsnel heen en weer. Dat voelt als multitasken, maar het is eigenlijk task switching (snel wisselen van aandacht). ¹

Elke wissel kost cognitieve energie. Onderzoek laat zien dat hoe vaker je schakelt, hoe hoger de cognitieve belasting — meetbaar via hersenactiviteit. ² De kwaliteit van beide taken gaat omlaag, ook al merk je dat in het moment niet altijd.

Een bijkomend probleem: hoe meer je multitaskt, hoe minder je je dat bewust bent. Regelmatige multitaskers schatten hun eigen prestaties stelselmatig te hoog in. ³

Wat doet mediamultitasking met je brein?

Mediamultitasking — tegelijk scrollen, tv kijken en een gesprek voeren — is de meest voorkomende variant. Onderzoek uit 2022 laat zien dat dit patroon verband houdt met verminderd welzijn, meer afleidbaarheid en slechtere cognitieve controle, met name bij jongeren. ^{4 5}

Een opvallende bevinding: verveling speelt een grote rol. Mensen grijpen sneller naar een tweede scherm als ze zich vervelen, wat een cyclus van afleiding in stand houdt. ⁶

Bij jongeren die opgroeien met mediamultitasking zijn er aanwijzingen voor effecten op geheugen en impulscontrole. ⁵ Ouderen lijken iets minder gevoelig voor de negatieve effecten op cognitieve controle, maar ook zij maken meer fouten bij complexe taken. ⁵

Is multitasken op het werk gevaarlijk?

In professionele contexten — zeker bij werk waarbij nauwkeurigheid telt — kunnen de gevolgen van multitasking ernstig zijn. Onderzoek onder verpleegkundigen laat zien dat onderbrekingen en multitasking tijdens medicatietaken de kans op fouten significant verhogen. ⁷ Een fout zit in een klein hoekje, letterlijk.

Mobiel telefoneren achter het stuur is wettelijk verboden in Nederland, en dat is niet voor niets: cognitieve afleiding — je aandacht verdelen tussen een gesprek en het verkeer — heeft een meetbaar effect op je reactietijd. ²

Zijn sommige mensen beter in multitasken?

Er zijn individuele verschillen in hoe mensen omgaan met meerdere taken tegelijk. Persoonlijkheidskenmerken, werkgeheugen en cognitieve flexibiliteit spelen daarin een rol. ⁸ Toch geldt voor vrijwel iedereen: meer multitasken leidt niet tot beter multitasken. Mensen die dagelijks veel wisselen tussen taken, presteren gemiddeld niet beter op multitaskingtaken dan mensen die dat minder doen. ³

Het idee dat je jezelf kunt trainen tot een effectieve multitasker is vooralsnog niet onderbouwd door de wetenschap. ¹

Hoe focus je effectiever? Praktische tips

De kern van de oplossing: herken wanneer je schakelt, en kies bewust voor één taak tegelijk. Dat heet single-tasking, en het verhoogt zowel de kwaliteit als de efficiëntie van wat je doet.

• Zet notificaties uit tijdens geconcentreerd werk.
• Werk in tijdblokken van 25–50 minuten aan één taak.
• Leg je telefoon buiten handbereik als je iets van belang doet.
• Plan vaste schakelmomenten in plaats van continu te wisselen.

Als je merkt dat concentratieproblemen aanhoudend zijn of je dagelijks functioneren beïnvloeden, bespreek dat dan met je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Veelgestelde vragen

Kan ik mezelf trainen om beter te multitasken?

Onderzoek suggereert van niet. Mensen die dagelijks veel multitasken, presteren gemiddeld niet beter op multitaskingtaken dan mensen die dat minder doen. Intensief oefenen verbetert de uitkomst niet wezenlijk — de hersenen blijven serieel werken, niet parallel.

Wat is het verschil tussen multitasken en task switching?

Echte multitasking zou betekenen dat je twee cognitieve taken gelijktijdig uitvoert — dat kan het menselijk brein niet. Wat we multitasken noemen, is task switching: razendsnel wisselen van aandacht tussen taken. Die wissels kosten steeds iets van je cognitieve capaciteit en verhogen de kans op fouten.

Hoe schadelijk is mediamultitasking voor kinderen en tieners?

Er zijn aanwijzingen dat regelmatige mediamultitasking bij jongeren verband houdt met verminderde cognitieve controle, slechtere impulsremming en geheugenprestaties. Het gaat vooralsnog om correlaties — oorzaak en gevolg zijn niet altijd te scheiden. Beperk schermtijd tijdens huiswerk en zorg voor schermvrije momenten in de dag.

Welke taken kun je wél combineren zonder kwaliteitsverlies?

Taken waarbij één van beide volledig automatisch verloopt — zoals wandelen en luisteren naar een podcast — kunnen prima samen. Problemen ontstaan wanneer beide taken bewuste aandacht vragen, zoals lezen én een gesprek volgen. Als één taak volledig geautomatiseerd is, ontstaat er nauwelijks cognitief conflict.

Hoe weet ik of ik te veel aan het multitasken ben?

Veelvoorkomende signalen zijn: moeite om taken af te maken, gesprekken die je maar half bijhoudt, en het gevoel nooit echt klaar te zijn. Als concentratieproblemen aanhoudend zijn of je dagelijks functioneren beïnvloeden, bespreek dat dan met je huisarts of kijk op Thuisarts.nl.

Hoe beïnvloedt veelvuldig multitasken je concentratie op lange termijn?

Regelmatig schakelen kan het steeds moeilijker maken om je langdurig op één taak te focussen — de gewoonte van continu wisselen werkt door. Onderzoek suggereert dat frequente mediamultitaskers meer moeite hebben met het onderdrukken van afleidende prikkels. Single-tasking is een vaardigheid die je bewust kunt versterken door er dagelijks mee te oefenen.

Footnotes

1. Garner KG, Dux PE. Knowledge generalization and the costs of multitasking. Nature Reviews Neuroscience. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36347942/ ↩ ↩² ↩³

2. Boere K, Anderson F, Hecker KG. Measuring cognitive load in multitasking using mobile fNIRS. Neuroimage. Reports. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40568357/ ↩ ↩²

3. Lui KF, Fan P, Yip KH. Are there associations between daily multitasking experience and multitasking performance?. Quarterly Journal of Experimental Psychology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35236168/ ↩ ↩²

4. Xu S, Wang Z, David P. Social media multitasking (SMM) and well-being: Existing evidence and future directions. Current Opinion in Psychology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35779452/ ↩

5. Matthews N, Mattingley JB, Dux PE. Media-multitasking and cognitive control across the lifespan. Scientific Reports. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35288584/ ↩ ↩² ↩³

6. Drody AC, Ralph BCW, Danckert J. Boredom and Media Multitasking. Frontiers in Psychology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35386895/ ↩

7. Hong KJ, Lee E. Nurses’ Work Interruptions and Responses: Multitasking During Medication Tasks and Differences by Nursing Delivery System. Journal of Nursing Management. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40951594/ ↩

8. Himi SA, Volberg G, Bühner M. Individual differences in everyday multitasking behavior and its relation to cognition and personality. Psychological Research. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35788902/ ↩

Bronnen

1. Garner KG, Dux PE — Knowledge generalization and the costs of multitasking · Nature Reviews Neuroscience · 2023
2. Lui KF, Fan P, Yip KH — Are there associations between daily multitasking experience and multitasking performance? · Quarterly Journal of Experimental Psychology · 2023
3. Xu S, Wang Z, David P — Social media multitasking (SMM) and well-being: Existing evidence and future directions · Current Opinion in Psychology · 2022
4. Drody AC, Ralph BCW, Danckert J — Boredom and Media Multitasking · Frontiers in Psychology · 2022
5. Hong KJ, Lee E — Nurses' Work Interruptions and Responses: Multitasking During Medication Tasks and Differences by Nursing Delivery System · Journal of Nursing Management · 2025
6. Boere K, Anderson F, Hecker KG — Measuring cognitive load in multitasking using mobile fNIRS · Neuroimage. Reports · 2024
7. Matthews N, Mattingley JB, Dux PE — Media-multitasking and cognitive control across the lifespan · Scientific Reports · 2022
8. Himi SA, Volberg G, Bühner M — Individual differences in everyday multitasking behavior and its relation to cognition and personality · Psychological Research · 2023