
Wanneer is de menopauze voorbij? Hoe lang klachten duren en wat helpt
Wanneer is de menopauze voorbij? Lees hoe lang overgangsklachten duren, welke vanzelf verdwijnen en wat je kunt doen als niets lijkt te helpen.
De menopauze zelf is één moment: twaalf maanden na je laatste menstruatie. De klachten eromheen duren langer. Veel vrouwen hebben vier tot zeven jaar last van wisselende klachten, en opvliegers kunnen daarna nog jaren aanhouden. Bij de meeste vrouwen nemen ze geleidelijk af. Beheersen ze je leven, dan zijn er behandelingen die goed werken.
Wat is de menopauze precies?
De menopauze is het moment waarop je twaalf maanden achter elkaar niet meer ongesteld bent geweest. In Nederland ligt dat moment gemiddeld rond je 51ste, maar er zit veel verschil tussen vrouwen. De meeste klachten komen niet door de menopauze zelf. Ze ontstaan in de jaren daarvoor, de perimenopauze. In die fase maken je eierstokken steeds minder en steeds onregelmatiger hormonen aan, vooral oestrogeen. Die schommelingen merk je in je lichaam en in je stemming.
Na de menopauze begint de postmenopauze. Je hormoonspiegels zijn dan laag, maar ze schommelen niet meer zo sterk. Veel vrouwen merken dat de heftigste klachten in deze fase afnemen. Het verschil tussen de termen lees je in dit artikel over overgang en menopauze.
Hoe lang duren overgangsklachten?
De perimenopauze begint vaak ergens in je 40er jaren, soms eerder. Gemiddeld duurt deze fase vier tot zeven jaar, maar het kan ook korter of veel langer zijn. Na de menopauze nemen de klachten bij de meeste vrouwen langzaam af. Hoe snel dat gaat, verschilt per klacht:
| Klacht | Hoe verloopt het meestal? |
|---|---|
| Opvliegers en nachtelijk zweten | Duren vaak een aantal jaren, bij een deel van de vrouwen tien jaar of langer |
| Stemmingswisselingen en somberheid | Het sterkst in de perimenopauze, daarna stabieler |
| Onregelmatige menstruatie | Stopt bij de menopauze |
| Vaginale droogheid en blaasklachten | Gaan meestal niet vanzelf over en kunnen met de jaren toenemen |
| Slaapproblemen | Verbeteren vaak als opvliegers en zweten afnemen |
De klachten waar je het meest mee zit, zoals opvliegers en stemmingswisselingen, gaan dus bij de meeste vrouwen over. Vaginale droogheid is de uitzondering: die blijft vaak. Ook die is goed te behandelen.
Welke klachten horen bij de overgang?
Oestrogeen werkt op veel plekken in je lichaam, van je bloedvaten tot je hersenen en je slijmvliezen. Daardoor kan de overgang heel verschillende klachten geven:
- Opvliegers: plotselinge warmtegolven, overdag en ‘s nachts
- Nachtelijk zweten en slecht slapen
- Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid of somberheid
- Vaginale droogheid en pijn bij het vrijen
- Onregelmatige menstruatie, vaak het eerste teken
- Vermoeidheid en moeite met concentreren
- Minder zin in seks, door de hormonen en door bijkomende klachten zoals slaaptekort
- Verandering in gewicht, waarbij vet zich vaker rond de buik ophoopt
Niet elke vrouw krijgt al deze klachten. Sommige vrouwen merken weinig van de overgang, anderen hebben er jaren veel last van. Ben je langer dan twee weken somber, heb je nergens meer zin in of denk je aan de dood? Neem dan contact op met je huisarts. Dat geldt ook als je denkt dat het door de overgang komt.
Twijfel je of je klachten bij de overgang horen? Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie van Nederlandse huisartsen.
Wanneer zijn de klachten echt voorbij?
Er is geen vaste einddatum. Dat is voor veel vrouwen het lastigste: je weet niet hoe lang je nog moet volhouden. Bij de meeste vrouwen worden opvliegers en stemmingsklachten in de jaren na de menopauze minder vaak en minder heftig. Een deel heeft ook op latere leeftijd nog af en toe een opvlieger. Dat is normaal en hoeft geen teken te zijn dat er iets mis is.
Je hoeft het einde niet af te wachten. Klachten die je slaap, werk of relaties flink verstoren, kun je laten behandelen. Ook als je al jaren last hebt.
Welke behandelingen helpen echt?
Niet elke aanpak werkt voor iedereen even goed. Dit zijn de opties die je met je huisarts of gynaecoloog kunt bespreken:
| Behandeling | Helpt vooral bij | Let op |
|---|---|---|
| Hormoontherapie (MHT) | Opvliegers, nachtelijk zweten | Alleen op recept, na afweging van voor- en nadelen |
| Vaginaal oestrogeen (crème, tablet, ring) | Vaginale droogheid, pijn bij vrijen, blaasklachten | Werkt plaatselijk, lage dosis |
| Glijmiddel of vochtinbrengende vaginale gel | Lichte droogheid | Zonder recept verkrijgbaar |
| Niet-hormonale medicijnen | Opvliegers als hormonen niet kunnen of je ze niet wilt | Op recept, bespreek bijwerkingen |
| Cognitieve gedragstherapie | Omgaan met opvliegers, slaap, stemming | Geen medicijn, geen bijwerkingen |
| Leefstijl (bewegen, minder alcohol, niet roken) | Als basis naast andere behandeling | Altijd zinvol |
Over hormoontherapie (MHT): het beeld van hormoontherapie is de afgelopen jaren genuanceerder geworden. Voor gezonde vrouwen onder de 60, of binnen tien jaar na de menopauze, wegen de voordelen bij flinke klachten vaak op tegen de risico’s. Bij sommige vrouwen is hormoontherapie niet geschikt, bijvoorbeeld na borstkanker, een trombose of een beroerte. Of het bij jou past, bespreek je met je huisarts of gynaecoloog.
Over supplementen en kruidenmiddelen: middelen als zilverkaars, rode klaver en soja-isoflavonen worden veel verkocht, maar het onderzoek naar hun effect is wisselend. Ze zijn ook niet altijd onschuldig. Sommige kruiden kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden. Sint-janskruid doet dat bijvoorbeeld bij veel medicijnen. Gebruik je medicijnen of heb je een leveraandoening? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheek voordat je een kruidenmiddel neemt.
Wat kun je zelf doen tijdens de overgang?
- Beweeg regelmatig. Bewegen is goed voor je slaap, je stemming, je gewicht en je botten.
- Let op alcohol en roken. Alcohol kan opvliegers uitlokken, en roken is op veel manieren slecht voor je gezondheid.
- Houd je slaapkamer koel. Een lagere temperatuur, dunner beddengoed en laagjes kleding helpen bij nachtelijk zweten.
- Zorg voor genoeg vitamine D en calcium. Na de menopauze neemt de kans op botontkalking toe. Het Voedingscentrum adviseert vrouwen vanaf 50 jaar dagelijks 10 microgram extra vitamine D. Neem niet meer dan nodig zonder overleg: vitamine D stapelt zich op in je lichaam.
- Houd een klachtendagboek bij. Noteer een paar weken wanneer je opvliegers hebt, hoe je slaapt en wat je stemming is. Dat helpt je om patronen te zien en maakt het gesprek met je huisarts makkelijker.
- Praat erover. Met je partner, vriendinnen of lotgenoten. Herkenning helpt, en soms is begeleiding door een psycholoog zinvol.
Hoe bereid je een afspraak bij de huisarts voor?
Heb je een afspraak gemaakt? Dan haal je er meer uit met een beetje voorbereiding:
- Schrijf op welke klachten je hebt, sinds wanneer en hoe vaak.
- Noteer wanneer je laatste menstruatie was.
- Maak een lijst van alles wat je al hebt geprobeerd, ook supplementen en kruidenmiddelen, en wat het deed.
- Neem je medicijnen mee of zet ze op een rijtje.
- Bedenk vooraf wat je wilt weten, bijvoorbeeld of hormoontherapie voor jou een optie is.
Vraag gerust om een dubbele afspraak als je veel wilt bespreken. Ben je na het gesprek niet tevreden, dan kun je vragen om een verwijzing naar een gynaecoloog of een overgangsconsulent.
Veelgestelde vragen
Gaan alle klachten van de overgang ooit voorbij?
De meeste wel. Opvliegers, nachtelijk zweten en stemmingswisselingen worden bij de meeste vrouwen in de jaren na de menopauze geleidelijk minder. Vaginale droogheid gaat meestal niet vanzelf over, maar is goed te behandelen met bijvoorbeeld vaginaal oestrogeen of een glijmiddel. Er is geen vaste einddatum, en je hoeft niet te wachten tot het vanzelf overgaat.
Ik heb al meerdere middeltjes geprobeerd en niets helpt. Wat nu?
Dat hoor je vaak, zeker bij vrij verkrijgbare kruidenmiddelen en supplementen, waarvan het effect wisselend is. Bespreek met je huisarts of gynaecoloog of hormoontherapie voor jou een optie is. Bij flinke opvliegers werkt dat voor veel vrouwen het best. Kan of wil je geen hormonen, dan zijn er niet-hormonale medicijnen en is cognitieve gedragstherapie een optie.
Ik heb een afspraak bij de dokter gemaakt. Wat moet ik vertellen?
Vertel welke klachten je hebt, sinds wanneer, hoe vaak ze voorkomen en hoeveel last je ervan hebt. Noem ook wanneer je laatste menstruatie was en welke middelen je al hebt geprobeerd. Een klachtendagboek van een paar weken maakt het gesprek concreet. Vraag gerust door naar de voor- en nadelen van de verschillende behandelingen.
Wanneer moet ik met overgangsklachten naar de huisarts?
Ga naar de huisarts als de klachten je slaap, werk, stemming of relatie flink verstoren, of als je twijfelt of ze wel bij de overgang horen. Ga ook als je bloedverlies hebt na de menopauze, dus nadat je al een jaar niet meer ongesteld was. Dat moet altijd worden nagekeken. Je hoeft niet te wachten tot je ‘genoeg’ last hebt.
Hoe lang duurt de perimenopauze gemiddeld?
Gemiddeld vier tot zeven jaar, maar het kan variëren van een paar maanden tot meer dan tien jaar. De perimenopauze begint als je cyclus onregelmatig wordt en eindigt twaalf maanden na je laatste menstruatie. De meeste klachten vallen in deze fase.
Kun je op je 40ste al in de overgang zijn?
Ja. De perimenopauze kan al rond je 40ste beginnen, soms eerder. Stopt je menstruatie voor je 40ste, dan heet dat een vroegtijdige menopauze. Laat dat altijd onderzoeken door je huisarts, omdat het gevolgen kan hebben voor je botten en hart en vaak behandeling nodig is.
Is hormoontherapie gevaarlijk?
Voor gezonde vrouwen onder de 60, of binnen tien jaar na de menopauze, wegen de voordelen bij flinke klachten vaak op tegen de risico’s. De risico’s hangen af van je leeftijd, je gezondheid en het soort hormoontherapie. Na borstkanker, trombose of een beroerte is hormoontherapie meestal geen optie. Laat je persoonlijke situatie beoordelen door je huisarts of gynaecoloog.
Persoonlijk plan · gratis
Afvallen met keto? Begin met jouw plan
Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.
Start de keto-check- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Gratis keto-check · 2 minuten
Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen
Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.
Ja, ik wil mijn keto-plan- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Lees ook
Meer over hormonen

Hormonen
Wat zijn hormonen en wat doen ze in je lichaam?
Wat zijn hormonen en hoe werken ze? Lees welke klieren hormonen maken, hoe je hormoonbalans werkt en wanneer je naar de huisarts gaat.

Afvallen tijdens de overgang: 8 fouten die je gewichtsafname saboteren
Waarom val je zo moeilijk af in de overgang? Lees welke 8 fouten je tegenhouden en wat volgens onderzoek wél werkt: voeding, krachttraining en meer.

12 overgangsklachten herkennen en wat je eraan kunt doen
Welke overgangsklachten zijn normaal en wat helpt echt? Herken 12 veelvoorkomende symptomen en ontdek leefstijltips en behandelopties op een rij.

Menopauze en overgang: wat je kunt verwachten en wat echt helpt
Wanneer begint de overgang, welke klachten zijn normaal en wat helpt echt? Alles over opvliegers, hormoontherapie en praktische leefstijltips.

Andropauze: heeft de man ook een menopauze?
Wat is de andropauze en hoe verschilt het van de vrouwelijke menopauze? Lees over klachten, diagnose en wat je zelf kunt doen bij lage testosteron.
1 reactie
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Marijke van Oene Heb maar weer eens een afspraak gemaakt bij de dokter. Opnieuw 3 nieuwe klachten erbij naast de opvliegers met benauwdheid, hartkloppingen, concentratie verlies en natuurlijk in het in brand staan. Nu ook nog reumatisch voelende gewrichten, obstipatie en vaginale droogheid/ pijn bij het vrijen. Heb meerdere middeltjes al geprobeerd, niets helpt. Mijn grote vraag is: Gaan al die klschten weer voorbij?