Kan acupunctuur cholesterol en triglyceriden verlagen?

Er is geen overtuigend bewijs dat acupunctuur cholesterol of triglyceriden verlaagt. Dierstudies naar elektro-acupunctuur op acupunt ST40 laten veelbelovende effecten zien op de lipidenstofwisseling, maar grote klinische trials bij mensen ontbreken.¹ Acupunctuur kan daarom hooguit een aanvulling zijn op bewezen leefstijlinterventies — nooit een vervanging.

Wat zijn triglyceriden?

Triglyceriden zijn de meest voorkomende vetmoleculen in je bloed. Ze bestaan uit een glycerolmolecuul gekoppeld aan drie vetzuurketens. Na het eten stijgt je triglyceridengehalte tijdelijk; dat is normaal. Chronisch verhoogde nuchtere waarden — boven 1,7 mmol/L — hangen echter samen met een hoger risico op hart- en vaatziekten.²

Meerdere factoren beïnvloeden je triglyceridengehalte:

• Voeding — met name suikers, geraffineerde koolhydraten en alcohol
• Beweging — weinig lichaamsbeweging verhoogt de waarden
• Genetische aanleg — familiaire hypertriglyceridemie komt voor
• Overgewicht — vooral buikvet is een risicofactor

Meer informatie over streefwaarden vind je bij de Hartstichting.

Wat is elektro-acupunctuur?

Acupunctuur is een eeuwenoude Chinese behandelmethode waarbij dunne naalden op specifieke punten — acupunten — in het lichaam worden geplaatst. Moderne wetenschap onderzoekt meetbare fysiologische effecten: lokale zenuwstimulatie, veranderingen in hormoonspiegels en invloed op ontstekingsprocessen.³

Elektro-acupunctuur is een variant waarbij een zwakke wisselstroom door de naald loopt. Juist deze vorm wordt onderzocht bij verstoorde lipidenwaardes, omdat de elektrische prikkel de stimulatie van het acupunt zou versterken.¹

Werkt acupunctuur tegen hoge cholesterol en triglyceriden?

Het onderzoek richt zich op acupunt ST40 (Fenglong): gelegen halverwege de knie en de buitenste enkel, net naast het scheenbeen. In de traditionele Chinese geneeskunde staat dit punt bekend als regulerend voor slijmvorming. Modernere dierstudies suggereren dat stimulatie van ST40 ook betrokken is bij de regulatie van vetopname in bloedvatwanden.¹

Een studie uit 2024 onderzocht het effect van Lizhong Tongmai-acupunctuur bij muizen met atherosclerose. De behandeling leidde tot lagere CD36-expressie — een receptor die vetopname in vatwanden bevordert — en tot verlaagde TMAO-waarden (trimethylamine-N-oxide), een metaboliet die samenhangt met cardiovasculair risico.¹

Aanvullend onderzoek naar cholesterolafvoer via de lever toont aan dat het ABCA1/G1-transportpad een centrale rol speelt bij het verwijderen van overtollig cholesterol uit vatwanden.⁴ Of elektro-acupunctuur dit pad bij mensen kan activeren, is nog niet aangetoond.

Belangrijk: de beschikbare studies zijn overwegend gedaan op dieren of betreffen kleine pilotstudies. Grote, gerandomiseerde klinische trials bij mensen ontbreken. Zowel Thuisarts.nl als de Hartstichting erkennen acupunctuur niet als bewezen behandeling voor verhoogde cholesterolwaarden.

Elektro-acupunctuur versus klassieke acupunctuur

Vorm	Werkwijze	Onderzochte toepassing	Evidentieniveau
Klassieke acupunctuur	Naalden op acupunten	Chronische pijn, stress, slaap	Matig tot goed (voor pijn)
Elektro-acupunctuur	Naald + elektrische prikkel	Lipidenstofwisseling, neuropathische pijn	Voorlopig (dier- en pilotstudies)

Wanneer is medisch advies nodig?

Overweeg je acupunctuur als aanvulling op je huidige behandeling? Bespreek dit altijd eerst met je huisarts of apotheker. Acupunctuur is geen vervanging voor bewezen interventies zoals voedingsaanpassing, meer beweging of — indien geïndiceerd — medicatie zoals statines.

Bij nuchtere triglyceridenwaarden boven 5,6 mmol/L is direct medisch advies nodig. Waarden tussen 1,7 en 5,6 mmol/L vragen doorgaans om leefstijlaanpassingen in overleg met je huisarts. Kijk op Thuisarts.nl voor betrouwbare patiënteninformatie.

Veelgestelde vragen

Wat zijn triglyceriden precies?

Triglyceriden zijn vetmoleculen die in je bloed circuleren en in vetweefsel worden opgeslagen. Ze bestaan uit een glycerolmolecuul met drie vetzuurketens. Je lichaam gebruikt ze als energiebron, maar chronisch verhoogde nuchtere waarden — boven 1,7 mmol/L — verhogen het risico op hart- en vaatziekten.

Wanneer is je triglyceridengehalte te hoog?

Een nuchtere triglyceridenwaarde boven 1,7 mmol/L geldt als verhoogd. Boven 5,6 mmol/L is direct medisch advies nodig. Waarden daartussenin vragen doorgaans om leefstijlaanpassingen — minder suiker, minder alcohol, meer beweging — in overleg met je huisarts.

Kan acupunctuur mijn cholesterol echt verlagen?

Dierstudies suggereren dat elektro-acupunctuur op acupunt ST40 de lipidenstofwisseling kan beïnvloeden. Overtuigend bewijs uit grote klinische trials bij mensen ontbreekt echter. Acupunctuur wordt daarom beschouwd als mogelijke aanvulling op bewezen behandelingen, niet als vervanging van dieet, beweging of medicatie.

Wat is het verschil tussen klassieke acupunctuur en elektro-acupunctuur?

Bij klassieke acupunctuur worden dunne naalden op specifieke acupunten geplaatst. Bij elektro-acupunctuur wordt via diezelfde naald een zwakke wisselstroom toegediend. Die elektrische prikkel versterkt de lokale zenuwstimulatie en is de variant die in lipidenstudies het meest wordt onderzocht.

Welke leefstijlveranderingen helpen het meest bij verhoogde triglyceriden?

Het beperken van suikers, geraffineerde koolhydraten en alcohol heeft het grootste effect, aangevuld met regelmatige lichaamsbeweging. Gewichtsverlies van 5 tot 10% van het lichaamsgewicht kan triglyceridenwaarden al merkbaar verlagen. Overleg met je huisarts of diëtist voor een aanpak die bij jouw situatie past.

Is acupunctuur veilig naast cholesterolmedicatie?

Er zijn geen grootschalige studies naar interacties tussen elektro-acupunctuur en statines of andere cholesterolmedicatie. Bespreek het altijd vooraf met je arts of apotheker, vooral als je bloedverdunners gebruikt. Acupunctuur bij een gekwalificeerde behandelaar geeft in het algemeen weinig bijwerkingen, maar is geen vervanging voor voorgeschreven medicatie.

Footnotes

1. Sun R, Cheng Z, Li D. Effects of Lizhong Tongmai acupuncture on TMAO, CD36 expression, and cholesterol deposition in atherosclerotic mice. Zhongguo zhen jiu (Chinese acupuncture & moxibustion). 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38373762/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

2. Zhang L, Sun H, Yin J. Association between triglyceride glucose-body mass index and depression among US adults: A cross-sectional study. Public Health. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39531790/ ↩

3. Han YZ, Du BX, Zhu XY. Lipid metabolism disorder in diabetic kidney disease. Frontiers in Endocrinology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38742197/ ↩

4. Zheng G, Zhao Y, Li Z. GLSP and GLSP-derived triterpenes attenuate atherosclerosis and aortic calcification by stimulating ABCA1/G1-mediated macrophage cholesterol efflux and inactivating RUNX2-mediated VSMC osteogenesis. Theranostics. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36923537/ ↩

Bronnen

1. Han YZ, Du BX, Zhu XY — Lipid metabolism disorder in diabetic kidney disease · Frontiers in Endocrinology · 2024
2. Sun R, Cheng Z, Li D — Effects of Lizhong Tongmai acupuncture on TMAO, CD36 expression, and cholesterol deposition in atherosclerotic mice · Zhongguo zhen jiu (Chinese acupuncture & moxibustion) · 2024
3. Zhang L, Sun H, Yin J — Association between triglyceride glucose-body mass index and depression among US adults: A cross-sectional study · Public Health · 2024
4. Zheng G, Zhao Y, Li Z — GLSP and GLSP-derived triterpenes attenuate atherosclerosis and aortic calcification by stimulating ABCA1/G1-mediated macrophage cholesterol efflux and inactivating RUNX2-mediated VSMC osteogenesis · Theranostics · 2023