Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Rosacea huidverzorging: welke behandelingen werken en welke triggers vermijd je?

Rosacea huidverzorging: welke behandelingen werken en welke triggers vermijd je?

Welke huidverzorging is veilig bij rosacea? Ontdek de 4 subtypes, bewezen behandelingen, triggers die je moet kennen en wanneer je naar de huisarts gaat.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 22 april 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

Rosacea is een chronische huidaandoening waarbij de huid op het gezicht aanhoudend rood kleurt, kleine bloedvaatjes zichtbaar worden en soms puistjes verschijnen. Een definitieve genezing bestaat niet, maar met triggervermijding, de juiste huidverzorging en — waar nodig — medische behandeling houden de meeste mensen de klachten goed onder controle.12

Welke vormen van rosacea zijn er?

Rosacea kent vier erkende subtypes die los van elkaar of in combinatie kunnen voorkomen.3 Eerder beschouwde men ze als opeenvolgende stadia; recent onderzoek maakt duidelijk dat elk subtype zijn eigen kenmerken en behandelaanpak heeft.2

SubtypeKenmerkenBehandelfocus
Erythematotelangiëctatisch (ETR)Roodheid, blozen, zichtbare bloedvaatjesTriggervermijding, laser/IPL
Papulopustuleus (PPR)Roodheid met puistjes en bobbelsLokale middelen, eventueel antibiotica
Fymateuse rosaceaHuidverdikking, vaak op de neusMedicatie; bij ernstige gevallen chirurgie
Oculaire rosaceaBranderig, tranend of stekend gevoel in de ogenOoglidverzorging; oogarts bij ernstige klachten

Een correcte diagnose door een huisarts of dermatoloog is essentieel. Veel huidaandoeningen — zoals acne of seborroïsch eczeem — lijken sterk op rosacea maar vragen een andere behandeling.

Wat veroorzaakt rosacea en welke triggers moet je vermijden?

De precieze oorzaak van rosacea is nog niet volledig opgehelderd. Onderzoek suggereert dat genetische aanleg, een overactief aangeboren immuunsysteem en neurogene ontsteking in de huid samenwerken.45 De huid reageert overgevoelig op uitlokkende factoren — de zogeheten triggers.

Veelvoorkomende triggers zijn:

  • UV-straling en direct zonlicht
  • Hitte (sauna, warme douche, warm weer)
  • Pittig eten en alcohol — met name rode wijn
  • Stress en sterke emoties
  • Irriterende of parfumrijke huidverzorgingsproducten
  • Bepaalde medicijnen (overleg altijd met je arts of apotheker)

Het bijhouden van een triggerdagboek — een week of twee lang noteren wat je eet, doet en ervaart op momenten dat de huid oplaait — helpt om persoonlijke patronen te ontdekken.

Hoe behandelt een arts rosacea?

De behandeling hangt af van het subtype en de ernst van de klachten.3 Hieronder een overzicht per subtype.

Roodheid en zichtbare bloedvaatjes (ETR)

Triggervermijding is het vertrekpunt. Zichtbare bloedvaatjes worden behandeld met een KTP-laser of IPL (Intense Pulsed Light) door een dermatoloog. Deze behandelingen zijn effectief, maar doorgaans niet permanent — herhalingsbehandelingen kunnen nodig zijn.3

Roodheid met puistjes (papulopustuleus)

Het meest onderzochte lokale middel is azelaïnezuur (15–20%), dat zowel ontstekingsremmende als antimicrobiële eigenschappen heeft.6 Ook metronidazolgel is goed onderbouwd als lokale behandeling.7 Bij ernstigere gevallen voegt de arts orale antibiotica toe, zoals lage-dosis doxycycline. Langdurig antibioticagebruik is niet wenselijk vanwege resistentierisico — de behandelduur stel je vast in overleg met je arts.3

Huidverdikking op de neus (fymateuse rosacea)

Deze zeldzame vorm treft vaker mannen. Bij milde klachten zet de arts medicamenteuze behandeling in. Ernstige verdikking van de neus (rhinophyma) kan chirurgisch behandeld worden, maar dit is uitsluitend een optie als andere behandelingen onvoldoende resultaat geven.2

Oogklachten (oculaire rosacea)

Rosacea kan ook de ogen aantasten: een branderig gevoel, tranende of stekende ogen en de continue sensatie dat er iets in het oog zit zijn typische symptomen.8 Dagelijks zacht reinigen van de oogleden met milde, niet-irriterende producten vormt de basis van de behandeling. Onbehandelde oculaire rosacea kan het gezichtsvermogen aantasten — raadpleeg bij ernstige of aanhoudende klachten een oogarts.8

Welke huidverzorging is veilig bij rosacea?

Het basisprincipe is eenvoud. Kies voor producten die zijn geformuleerd voor gevoelige huid, zonder alcohol, parfum of agressieve exfolianten.27

Praktische richtlijnen:

  • Reinigen: lauwwarm water en een milde, geurvrije reiniger — geen scrubs of elektrische reinigingsborstel
  • Hydrateren: een neutrale, parfumvrije moisturizer versterkt de huidbarrière en vermindert branderigheid7
  • Zon: gebruik dagelijks een minerale zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger — UV is een van de sterkste rosacea-triggers
  • Make-up: kies producten op minerale basis zonder irriterende bestanddelen (zie FAQ)

Vermijd producten met menthol, eucalyptus, witch hazel (hamamelis), hoge concentraties retinol of fruitzuren — deze kunnen de rosacea-huid irriteren.2

Helpt zinkoxide bij rosacea?

Zinkoxide heeft milde ontstekingsremmende eigenschappen en wordt al lang gebruikt in huidverzorging.7 In minerale zonnebrandcrèmes zorgt het voor fysieke UV-bescherming; in zinkzalf kan het de huid kalmeren. Zinkzalf — in Nederland verkrijgbaar als apotheekproduct in combinatie met vaseline — bevat geen onnodige chemische toevoegingen en is betaalbaar.

Het wetenschappelijk bewijs voor zinkoxide als zelfstandige behandeling van rosacea is beperkt. Gebruik het als ondersteunend middel naast een door een arts vastgesteld behandelplan, niet als vervanging ervan.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Vermoed je rosacea, of heb je al langere tijd last van aanhoudende roodheid, puistjes of oogklachten? Ga dan naar je huisarts. Die stelt de diagnose, bepaalt het subtype en bespreekt een passend behandelplan. Bij twijfel of complexe klachten volgt doorverwijzing naar een dermatoloog of oogarts. Thuisarts.nl biedt betrouwbare, door artsen gecontroleerde informatie over rosacea en vertelt wanneer je een arts moet raadplegen.

Veelgestelde vragen

Kan ik minerale make-up gebruiken bij rosacea?

Ja, minerale make-up wordt over het algemeen beter verdragen door de rosacea-huid dan conventionele make-up, omdat de formules doorgaans vrij zijn van parfum, conserveringsmiddelen en irriterende kleurstoffen. Let op: bismuth oxychloride, dat in sommige minerale producten voorkomt, kan bij gevoelige huid toch irritatie veroorzaken. Test nieuwe producten altijd eerst op een klein stukje huid voordat je ze in het gezicht gebruikt.

Verergert make-up rosacea?

Niet alle make-up verergert rosacea, maar producten met alcohol, parfum, synthetische kleurstoffen of chemische zonnefilters kunnen de huid irriteren. Vloeibare foundations met veel conserveringsmiddelen zijn vaker een probleem dan poederproducten op minerale basis. Verwijder make-up altijd grondig maar voorzichtig — agressief wrijven triggert roodheid.

Hoe herken ik rosacea — gaat het om puistjes, roodheid of jeuk?

Rosacea uit zich afhankelijk van het subtype. Het meest voorkomende type kenmerkt zich door aanhoudende roodheid en zichtbare kleine bloedvaatjes op wangen en neus. Bij het papulopustuleuze subtype komen daar puistjes en bobbels bij, wat op acne kan lijken. Branderigheid en soms jeuk zijn bijkomende klachten, maar de intensiteit verschilt sterk per persoon.2 Laat een arts de diagnose bevestigen.

Welke dagelijkse huidverzorging werkt het beste bij rosacea?

Houd het eenvoudig: een milde geurvrije reiniger, een neutrale parfumvrije moisturizer en dagelijks een minerale zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger vormen een solide basis. Vermijd scrubs, alcoholhoudende tonics en producten met parfum of menthol. Minder producten betekent minder kans op een trigger.

Helpt zinkzalf bij rosacea?

Zinkzalf kan de huid kalmeren dankzij de milde ontstekingsremmende eigenschappen van zinkoxide.7 Sommige mensen met rosacea ervaren verlichting van roodheid en branderigheid. Het wetenschappelijk bewijs voor zinkzalf als primaire rosacea-behandeling is echter beperkt — gebruik het als aanvullend middel naast een door een arts vastgesteld behandelplan.

Wat is het verschil tussen rosacea en acne?

Rosacea en acne kunnen er vergelijkbaar uitzien, maar zijn fundamenteel anders. Acne ontstaat door verstopte poriën en kan over het hele lichaam voorkomen. Rosacea gaat gepaard met aanhoudende roodheid, zichtbare bloedvaatjes en een branderig gevoel, en is bijna altijd beperkt tot het gezicht.1 Producten die bij acne werken — zoals sterke retinoïden of benzoylperoxide — kunnen rosacea verergeren, wat een juiste diagnose cruciaal maakt.

Kan rosacea ook de ogen aantasten?

Ja, bij oculaire rosacea zijn de ogen betrokken. Typische klachten zijn een branderig of stekend gevoel, tranende ogen en het idee dat er iets in het oog zit.8 Oculaire rosacea wordt soms over het hoofd gezien omdat patiënten de oogklachten niet aan hun huidaandoening koppelen. Raadpleeg een oogarts als je oogklachten hebt in combinatie met rosacea — onbehandeld kan het de gezichtsscherpte beïnvloeden.

Footnotes

  1. Geng RSQ, Bourkas AN, Mufti A. Rosacea: Pathogenesis and Therapeutic Correlates. Journal of Cutaneous Medicine and Surgery. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38450615/ ↩ ↩2

  2. Frazier W, Zemtsov RK, Ge Y. Rosacea: Common Questions and Answers. American Family Physician. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38905551/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  3. Sharma A, Kroumpouzos G, Kassir M. Rosacea management: A comprehensive review. Journal of Cosmetic Dermatology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35104917/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  4. Yang F, Wang L, Song D. Signaling pathways and targeted therapy for rosacea. Frontiers in Immunology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39351216/ ↩

  5. Ivanic MG, Oulee A, Norden A. Neurogenic Rosacea Treatment: A Literature Review. Journal of Drugs in Dermatology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37276164/ ↩

  6. Searle T, Ali FR, Al-Niaimi F. The versatility of azelaic acid in dermatology. The Journal of Dermatological Treatment. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32730109/ ↩

  7. Paiva-Santos AC, Gonçalves T, Peixoto D. Rosacea Topical Treatment and Care: From Traditional to New Drug Delivery Systems. Molecular Pharmaceutics. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37478169/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  8. Mohamed-Noriega K, Loya-Garcia D, Vera-Duarte GR. Ocular Rosacea: An Updated Review. Cornea. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39808113/ ↩ ↩2 ↩3

Bronnen

  1. Geng RSQ, Bourkas AN, Mufti A — Rosacea: Pathogenesis and Therapeutic Correlates · Journal of Cutaneous Medicine and Surgery · 2024
  2. Sharma A, Kroumpouzos G, Kassir M — Rosacea management: A comprehensive review · Journal of Cosmetic Dermatology · 2022
  3. Yang F, Wang L, Song D — Signaling pathways and targeted therapy for rosacea · Frontiers in Immunology · 2024
  4. Searle T, Ali FR, Al-Niaimi F — The versatility of azelaic acid in dermatology · The Journal of Dermatological Treatment · 2022
  5. Mohamed-Noriega K, Loya-Garcia D, Vera-Duarte GR — Ocular Rosacea: An Updated Review · Cornea · 2025
  6. Frazier W, Zemtsov RK, Ge Y — Rosacea: Common Questions and Answers · American Family Physician · 2024
  7. Ivanic MG, Oulee A, Norden A — Neurogenic Rosacea Treatment: A Literature Review · Journal of Drugs in Dermatology · 2023
  8. Paiva-Santos AC, Gonçalves T, Peixoto D — Rosacea Topical Treatment and Care: From Traditional to New Drug Delivery Systems · Molecular Pharmaceutics · 2023
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over levensstijl

De meest ongezonde gewoontes: wat de wetenschap écht zegt

Levensstijl

De meest ongezonde gewoontes: wat de wetenschap écht zegt

Welke ongezonde gewoontes schaden je gezondheid het meest? Van snacken zonder honger tot chronische stress — dit zegt actueel wetenschappelijk onderzoek.

Biergist tegen acne: wat zegt het onderzoek en welke alternatieven werken beter?

Biergist tegen acne: wat zegt het onderzoek en welke alternatieven werken beter?

Werkt biergist tegen acne? Ontdek wat de wetenschap zegt over werkzame stoffen, veilige dosering en bewezen acnebehandelingen die wél effect hebben.

Pepermuntolie bij PDS: werkt het echt — en 14 andere bewezen alternatieven

Pepermuntolie bij PDS: werkt het echt — en 14 andere bewezen alternatieven

Pepermuntolie in maagsapresistente capsules verlicht PDS-krampen aantoonbaar. Welke 14 andere middelen werken — en hoe combineer je ze slim?

Koud douchen: wat werkt echt en wat is overdreven?

Koud douchen: wat werkt echt en wat is overdreven?

Koud douchen helpt bij spierherstel en alertheid — maar werkt het ook bij gewichtsverlies of immuunfunctie? Meta-analyses uit 2023–2025 geven antwoord.

10 kleine gewoontes die je gezondheid direct verbeteren

10 kleine gewoontes die je gezondheid direct verbeteren

10 kleine aanpassingen met grote impact op je gezondheid: van kaliumrijk voedsel en beweging tot slaap en minder alcohol. Wetenschappelijk onderbouwd.

27 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. JANNIE
    Beste Jack, kan minerale natuurlijke make-up bij rosacea? Normale make-up irriteert namelijk. Groetjes JANNIE
    Roos
    Juist minerale make up is geschikt voor de rosaceahuid. Let daarbij op de INCI lijst. Het is het beste als deze zo kort mogelijk is. Het product mag ook geen bismuth oxychloride bevatten. Dit zit er heel vaak in. Dit veroorzaakt puistjes en ontstekingen bij rosacea patienten. Ook kun je silliconen beter vermijden. (Niet te verwarren met sillica). Ook hier reageren rosacea patienten vaak op. Silliconen herken je aan de benaming, ze eindigen op -xane of -cone.
  2. Roos
    Ik ben aan het googlen gegaan en heb gelezen dat de mijten bij honden met een lotion behandeld worden wat een zeer goed resultaat laat zien. De ingredientenlijst van het goedje heb ik bekeken en daaruit blijkt dat reinigen en verzorgen met neem de mijten kan bestrijden. Googlen op neem in combinatie met huidverzorging gaf mij als resultaat himalaya neem producten. Ik heb deze producten online besteld en ga daarmee aan de slag zodra het binnenkomt. Daarnaast gebruik ik de zinkzalf van Urtekram en ben ik aan de groene smoothies gegaan en eet ik zo veel mogelijk zuivel, suiker en glutenvrij. Dat valt me zwaar want ik mis mijn boterham met kaas enorm. Ook slik ik voedingssupplementen. Resultaat is er nog niet, de huid heeft een maand minimaal nodig om te herstellen. Als aanvullende creme heb ik van Lavera de calendula gekocht. Ondanks dat het parfum bevat reageerde mijn huid erg goed op het proefmonster. Als jullie het waarderen kan ik het resultaat hier posten. Het scheelt enorm in de portemonee omdat alle producten gewoon hier verkocht worden en goed verkrijgbaar zijn tegen een gunstige prijs.
  3. Mark
    Dag Jack, Ik lees dat je demodex met succes gebruikt. Ik heb op hun website gekeken en daar staat dat je er in maximaal 120 dagen van de rosacea af moet zijn omdat dan alle mijten gedood zijn. Heb jij het al zo lang gebruikt en ben je inderdaad voorgoed van de rosacea af? Dat zou toch fantastisch zijn! Ik heb ook ontstoken ogen en dat spul smeer je niet in je ogen neem ik aan, dus dan zouden de mijten zich toch weer gaan vermeerderen via m'n ogen en oogleden? Laatste vraag: waar heb je het gekocht? Bedankt alvast!
    Robert Jan Hendriksauteur
    Hallo Mark, Ik moet zeggen dat ik veel sneller resultaat had dan 120 dagen. Ik gebruik zz creme al jaren en in het begin twee keer per dag en nu in de onderhoudsfase 1x per dag. Rosacea is bij mij enorm afgenomen, met name de acne gerelateerde klachten. Nadeel is dat de huid wat droger wordt. Maar kun je heel goed tegengaan met een zalf op basis van olie als vochtinbrenger. Ik gebruik vita-oil van rosaceacare. Ontstekingen via de oogleden komt zeker ook voor en zou door de demodex kunnen komen. Maar daar smeer je zeker geen zz creme op, alleen op de wangen, voorhoofd en neus. Ik koop een pot altijd bij demodexsolutions.com (moet je wel een creditcard hebben). Ik doe met 1 pot bijna een half jaar. Laat je oogleden even onderzoeken door een specialist, je hebt namelijk ook reinigers specifiek voor je oogleden. Succes!
    Sabine
    Bedankt voor de goede en overzichtelijke informatie over Rosacea, die kon ik tot nu toe nergens anders vinden. Zelf heb ik ook last van Rosacea, in mijn gezicht en ook in mijn linkeroog, maar gelukkig niet heel erg. Last van allergie (incl met vochtblaasjes) heb ik daarnaast in het verleden gehad en ook daarbij hielp een (droge) zinkzalf die ik door de apotheek liet maken veel beter dan de dure antibioticazalven die ik afgelopen jaren van verschillende huidartsen kreeg. Ook met eenvoudig zwavelpoeder tegen geïrriteerde huid heb ik goede ervaring, maar het best middel in mijn geval is en blijft; minder stress te ontwikkelen. Gezond eten is ook veel waard en daarbij horen voor mij toch ook mileu- en diervriendlijke producten en dat zeker niet alleen vanwege zorgen voor mijn eigen gezondheid.
  4. Amber
    Beste Jack, Ik ben 31 jaar en heb sinds een tijdje last van rosacea (rode, branderige bultjes rondom de wangen en kin). Onlags kreeg ik van de huisarts metronidazol gel voor 6 weken. Ik ben al ruim 6 weken aan het smeren, zonder resultaat. Nu heb ik (dr. e.j. Swaab) zinkzalf gehaald en wil het proberen om te zien of het gaat werken bij mij. Verder reageert mijn huid heel slecht op zonnebrandcremes, niet handig als je rosacea hebt en je huid juist goed wilt beschermen voor de zon. Mijn vraag aan jou is of ik deze zinkzalf ook overdag als zonnebrand kan gebruiken op mijn gezicht? Alvast bednakt! Amber
    Team OptimaleGezondheid
    Hallo Amber, Zinkzalf kun je prima gebruiken om je huid overdag tegen de zon te beschermen. Succes, Jack
  5. Shirley Groeneveld
    Sinds een week gediagnostiseerd met Rosacea. Ik ben aan het googelen geslagen. Ik wil graag minerale make up gaan proberen. Nu zit ik te twijfelen tussen moonminerals en minerallisima. De eerste verkoop een pot foundation van 30gram voor 14.95 ingrediënten: Mica, Zinc Oxide, Titanium Dioxide, Iron Oxides, Ultramarine Blue. De tweede vraagt dit voor een pot van 10gr. Ingredienten: mica (CI77019), titanium dioxide (CI77891), ijzeroxides (CI77491, CI77492), ultramarine blauw (CI77007). op basis waarvan zou ik moeten kiezen? Moonminerals is beduidend goedkoper en bevat wel zinc oxide. Kan iemand me advies geven op basis van het gebruik? Alvast bedankt!
    Roos
    Allereerst kijken naar welke kleur goed past Shirley. Mineralissima heb ik goede ervaringen mee. Moonminerals ken ik persoonlijk niet. Ikzelf gebruik sinds kort het merk Pavez. Daar kun je ook een sampleset kopen om het te testen. De kosten van een sample krijg je weer terug zodra je een full size product koopt. Dat heeft mineralissima niet. Bij mineralissima hebben ze mooiere bronzers en blushers, pavez heeft een voor mij mooiere kleur en ook fijne natuurlijke producten en creme's. Ook betaal je hier geen verzendkosten en bij mineralissima en moonminerals wel. Ik zou van deze merken samples bestellen en het testen om zo tot de perfecte kleur te komen. Succes, groetjes Roos
    Setareh
    Beste Jack, Ik moet vanwege rosacea zonnebrandcreme gebruiken. Ik gebruik Eucerin SPF 50 getint (advies van huidtherapeut) . Meestal krijg ik puistjes van de zonnecreme. Kent u misschien een zonnebrandcreme die geschikt voor rosacea huid is? Alvast bedankt Setareh
  6. Lydia
    Al geruime tijd last van rosacea met af en ook hardnekkige bultjes en roodheid. Een half jaar geleden ben ik begonnen met de Soolantra-creme die de huidmijt bestrijd die in grotere hoeveelheden op de huid voorkomt bij mensen met rosacea. Daarnaast gebruik ik de producten van Paula's choice die online te bestellen zijn voor de rosaceahuid. De Soolantra-creme is pas dit jaar op de markt gekomen en de resultaten zijn uiteindelijk beter dan met metronidazol. Bij mij blijven de oneffenheden weg. Wel blijft de af en toe optredende flushing door heet gekruid eten, alcohol, warme omgeving enz. Ik vind het een aanrader. Is enkel op recept te krijgen.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor deze aanvulling, en voor het delen van jouw ervaringen, Lydia.
  7. Sarah
    Hallo, Wat mij heel erg geholpen heeft is Rosehip oil en bijpassende cleanser van het merk Alqvimia. Dat heeft mijn huid tot rust gebracht en ik ben er heel erg tevreden mee. Ik gebruik het al vier jaar. Daarnaast let ik erg op mijn voeding (zo veel mogelijk biologisch, weinig suiker, weinig e- nummers, veel groenten en fruit, etc) en gebruik ik een hoge zonnefactor. Groet, Sarah
    Team OptimaleGezondheid
    Dankjewel voor het delen van jouw ervaringen, Sarah!
  8. Monique van den Berg
    Ik heb erge last van Rosacea. Het is niet alleen mijn gezicht maar ook mijn hals en borst. Sinds een jaartje gebruik ik de repair creme en de minerale make up van Creative Cosmetics. Hier ben ik zeer tevreden over. Mijn huid is zichtbaar verbeterd. Ik had een hele vochtarme huid en door de repair creme voelt mijn huid weer veel soepeler aan. De minerale make up zorgt dat de roodheid mooi wordt gecamoufleerd en dat de huid wordt verzorgd. Ik heb geen last meer van een jeukende geïrriteerde huid. Helemaal van de Rosacea afkomen zal wel niet lukken maar dank zij de make up kan ik weer met opgeheven hoofd over straat. Ook drink ik sinds kort waterkefir. Heeft hier iemand ervaring mee of dit goed is tegen Rosacea? Vriendelijke groet, Monique