Herpotherm (HotKiss) bij koortsblaasjes: werkt warmtetherapie echt?

De Herpotherm, ook verkocht als HotKiss, verhit een beginnende koortslip vier seconden lang tot 51–52 °C. Volgens de fabrikant remt dat het blaasje af als je het apparaat bij de eerste tinteling gebruikt. Onafhankelijk, gecontroleerd onderzoek naar het apparaat is schaars. Antivirale middelen blijven de best onderbouwde behandeling.¹²

Wat is een koortslip en waarom komt hij steeds terug?

Een koortslip ontstaat door het herpes-simplexvirus type 1 (HSV-1). Na de eerste besmetting blijft het virus de rest van je leven in een zenuwknoop in je gezicht. Daar is het meestal stil, maar het kan weer actief worden door stress, vermoeidheid, zonlicht, koorts of een verzwakte weerstand.¹³

Een uitbraak verloopt meestal in vaste stappen. Eerst voel je tintelen, jeuk of branden. Daarna komen er blaasjes, die openbarsten en indrogen tot een korstje. Zonder behandeling geneest een koortslip bij gezonde mensen meestal vanzelf binnen één à twee weken.² Meer over de eerste signalen lees je in een beginnende koortslip herkennen. Voor praktische adviezen kun je ook terecht op Thuisarts.nl.

Hoe werkt de Herpotherm volgens de fabrikant?

Het apparaat heeft een klein verguld plaatje dat even opwarmt tot 51–52 °C. Volgens de fabrikant beschadigt die korte, gerichte warmte eiwitten die het virus nodig heeft om zich te vermenigvuldigen. Ook zou de warmte de afweer in de huid op gang brengen.

Dat klinkt logisch, maar zo’n werking is in de wetenschappelijke literatuur niet goed aangetoond. In recente overzichtsstudies en richtlijnen over de behandeling van een koortslip zijn antivirale middelen de eerste keus. Warmtetherapie wordt daar niet genoemd als standaardbehandeling.⁴⁵ Zie de Herpotherm daarom als een optie die je kunt proberen, en niet als een bewezen behandeling.

Belangrijk: de Herpotherm geneest herpes niet. Het virus blijft levenslang in je zenuwstelsel. Je behandelt hooguit één uitbraak.³

Wanneer en hoe gebruik je de Herpotherm?

Als je het apparaat wilt proberen, is het moment het belangrijkste. De fabrikant raadt aan om te behandelen zodra je de eerste tinteling voelt, voordat er een blaasje te zien is. Hetzelfde geldt voor antivirale crèmes: die werken ook het best als je er vroeg mee begint.⁴

Zo gebruik je het volgens de gebruiksaanwijzing:

1. Voel je tintelen, jeuk of branden rond je lip? Pak het apparaat er dan direct bij.
2. Zet het verwarmingsplaatje precies op de plek waar je het voelt.
3. Druk op de knop. Het plaatje warmt op en verwarmt de plek ongeveer vier seconden.
4. Komen de klachten terug? Dan kun je de behandeling volgens de bijsluiter herhalen.

Let op de hygiëne: gebruik het apparaat alleen bij jezelf. Het virus verspreidt zich via contact met een actieve koortslip, ook via voorwerpen. Maak het plaatje na elk gebruik schoon met een desinfectiedoekje.

Herpotherm of antivirale crème: wat kies je?

Ook antivirale crèmes doen niet heel veel: ze maken een uitbraak gemiddeld iets korter, vooral als je er vroeg mee begint.¹⁴ Tabletten werken beter. Je huisarts schrijft ze voor bij heftige uitbraken, of als je er heel vaak last van hebt.⁵

De Herpotherm kan een optie zijn als je geen medicijnen wilt gebruiken of als je het eerst zonder wilt proberen. Je weet dan alleen niet goed hoeveel het apparaat toevoegt aan wat een koortslip uit zichzelf al doet.

Is warmtetherapie veilig en wie moet oppassen?

Op gezonde, gesloten huid is een warmteprikkel van een paar seconden meestal goed te verdragen. Wel zijn er situaties waarin je het apparaat beter niet gebruikt of eerst je huisarts belt:

• Verminderd gevoel in de huid, bijvoorbeeld door diabetes of een zenuwaandoening. Je merkt dan niet goed of iets te heet is, waardoor je kunt verbranden.
• Open wondjes, kapotte huid of slijmvliezen. Gebruik het apparaat niet in je mond, op je neusslijmvlies of in de buurt van je ogen.
• Een blaasje bij of op je oog. Herpes aan het oog kan je zicht beschadigen. Bel dezelfde dag je huisarts.²
• Eczeem met plotseling veel blaasjes, of een koortslip die zich snel uitbreidt. Daar is snel medische hulp voor nodig.¹
• Een verzwakte afweer, bijvoorbeeld door chemotherapie of afweerremmende medicijnen. Een uitbraak kan dan ernstiger verlopen.³
• Zwangerschap en jonge kinderen: er zijn geen gegevens over gebruik in deze groepen. Overleg met je huisarts of verloskundige.

Geneest een koortslip na twee weken nog niet, of heb je koorts en voel je je erg ziek? Neem dan contact op met je huisarts.

Werkt de Herpotherm ook bij genitale herpes?

Daar is geen gepubliceerd onderzoek naar, en het apparaat is er niet voor bedoeld. Genitale herpes wordt vaak veroorzaakt door HSV-2 en soms door HSV-1.³ De huid en slijmvliezen in het genitale gebied zijn veel gevoeliger dan de huid rond je mond, waardoor de kans op verbranding groter is. Gebruik het apparaat daar dus niet. Heb je klachten die op genitale herpes lijken? Ga dan naar je huisarts of kijk op Thuisarts.nl.

Veelgestelde vragen

Werkt de Herpotherm ook bij schaafwonden van fietsers en skeeleraars?

Nee. Het apparaat is alleen bedoeld voor beginnende koortslipjes op gesloten huid. Een schaafwond is een open wond: als je die verhit, kun je extra weefselschade krijgen en kan de wond langzamer genezen. Spoel een schaafwond met lauw water en dek hem af. Bij een grote, diepe of vuile wond ga je naar de huisarts.

Wanneer is het beste moment om de Herpotherm te gebruiken?

Zodra je de eerste tinteling, jeuk of het branderige gevoel rond je lip merkt, nog voordat er een blaasje zichtbaar is. Volgens de fabrikant werkt het apparaat dan het best. Ook bij antivirale crèmes maakt een vroege start het meeste verschil.

Heeft het nog zin als het blaasje er al zit?

De fabrikant zegt dat het de klachten dan nog kan verminderen, maar onafhankelijk onderzoek daarnaar ontbreekt. Gebruik het apparaat nooit op een opengesprongen blaasje of een wondje. Een koortslip geneest meestal vanzelf binnen één à twee weken.

Kan ik de Herpotherm delen met mijn partner of huisgenoot?

Nee. Het herpesvirus verspreidt zich via direct contact en via voorwerpen die een actieve koortslip hebben aangeraakt. Gebruik het apparaat alleen bij jezelf en maak het na elk gebruik schoon.

Kan ik me branden aan de Herpotherm?

Op gezonde huid met normaal gevoel is de kans klein, omdat de warmte maar een paar seconden duurt. Het risico is groter als je minder gevoel in je huid hebt, bijvoorbeeld door diabetes of een zenuwaandoening, of als je het op kapotte huid gebruikt. Volg altijd de bijsluiter en stop bij pijn.

Helpt de Herpotherm als ik vaak een koortslip heb?

Het apparaat is bedoeld om één uitbraak te behandelen en voorkomt nieuwe uitbraken niet. Heb je heel vaak of heftig last? Bespreek dan met je huisarts of antivirale tabletten iets voor je zijn, eventueel als onderhoudsbehandeling.

Heeft de Herpotherm bijwerkingen?

De meest genoemde bijwerking is een kort, onaangenaam warm of prikkend gevoel tijdens de behandeling. Bij verkeerd gebruik, zoals op een open wond of bij verminderd gevoel, kun je je huid beschadigen. Twijfel je of het apparaat geschikt is voor jou? Vraag het je huisarts of apotheek.