Zovirax bij een koortslip: werkt aciclovir-crème écht?

Zovirax-crème bevat aciclovir, een antiviraal middel dat de vermenigvuldiging van het herpes-simplexvirus (HSV-1) remt.¹ Het effect op een koortslip is echt, maar bescheiden: de crème kan de uitbraak iets verkorten, vooral als je bij de eerste tinteling begint. Genezen doet Zovirax niet. Het virus blijft sluimerend in je zenuwcellen aanwezig en kan later terugkomen.¹

Hoe werkt aciclovir in Zovirax?

Aciclovir is een nucleoside-analoog: het lijkt op een bouwsteen die het herpesvirus nodig heeft om zijn DNA te kopiëren. Een enzym van het virus zelf zet aciclovir om in de actieve vorm. Die wordt in het virale DNA ingebouwd en legt het kopiëren stil.¹

Omdat die eerste stap vooral in geïnfecteerde cellen plaatsvindt, laat het middel gezonde cellen grotendeels met rust.¹ Aciclovir remt alleen virus dat zich actief vermenigvuldigt. Het sluimerende virus in je zenuwcellen bereikt het niet, en daarom kan een koortslip terugkomen.¹

Hoe goed werkt Zovirax bij een koortslip?

Minder goed dan veel mensen verwachten. Een koortslip geneest ook zonder behandeling vanzelf, meestal binnen één tot twee weken. Volgens Thuisarts helpt een crème tegen het virus maar weinig. Je kunt dat nalezen op Thuisarts.nl.

Wat betekent dat voor jou?

• Vroeg beginnen telt het zwaarst. Het virus vermenigvuldigt zich vooral in de eerste fase, en alleen dan heeft aciclovir iets om te remmen.¹
• Verwacht geen wonder. De crème kan de uitbraak iets verkorten, maar laat hem niet van de ene op de andere dag verdwijnen.
• Het merk maakt niet uit. Generieke aciclovir-crème bevat dezelfde werkzame stof als Zovirax.

Wanneer en hoe gebruik je Zovirax?

Begin zodra je de kenmerkende tinteling, jeuk of branderigheid voelt, liefst vóórdat er een blaasje zichtbaar is. Het gebruik volgens de bijsluiter:

• Breng de crème 5 keer per dag dun aan, ongeveer elke 4 uur, behalve ‘s nachts.
• Ga hier 5 dagen mee door.
• Is de koortslip dan nog niet genezen? Dan mag je doorgaan tot maximaal 10 dagen.
• Was je handen vóór en na het aanbrengen, zodat je het virus niet verspreidt naar je ogen of naar anderen.
• Smeer de crème alleen op de lip en de huid eromheen, niet in je mond, neus of ogen.

Zovirax is zonder recept verkrijgbaar bij drogist en apotheek. Zijn de blaasjes al doorgebroken? Dan mag je nog beginnen, maar het effect is in die fase waarschijnlijk kleiner.

Wat zijn de voor- en nadelen van Zovirax-crème?

Zijn er alternatieven voor Zovirax?

Er zijn meerdere opties, van andere antivirale middelen tot supplementen. Het bewijs verschilt sterk per middel.²

Heb je heel vaak een koortslip of een verzwakt immuunsysteem? Bij verminderde afweer verlopen herpesinfecties vaker ernstig en langdurig.³ Bespreek dan met je huisarts of een behandeling met tabletten, zoals valaciclovir, zinvol is.

Wanneer ga je met een koortslip naar de huisarts?

Meestal is dat niet nodig. Neem wél contact op met je huisarts als:

• je klachten krijgt aan je oog, zoals roodheid, pijn of slechter zien;
• je een verzwakt immuunsysteem hebt, bijvoorbeeld door chemotherapie, afweerremmende medicijnen of hiv;³
• de koortslip na twee weken niet genezen is of zich sterk uitbreidt;
• je er koorts bij krijgt of je erg ziek voelt;
• je eczeem hebt en de blaasjes zich over de huid verspreiden.

Let op bij baby’s. Voor pasgeborenen kan het herpesvirus gevaarlijk zijn. Kus een baby niet zolang je een koortslip hebt en was je handen voordat je de baby aanraakt. Bel bij twijfel direct de huisarts.

Veelgestelde vragen over Zovirax en koortslip

Werkt Cymex beter dan Zovirax?

Daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. Cymex is een Britse crème met onder meer ureum en het ontsmettende cetrimide. De crème verzacht de huid, maar remt het herpesvirus niet. Zovirax bevat aciclovir, dat het virus wel direct remt.¹ Dat Cymex bij jou beter lijkt te werken kan kloppen: een koortslip geneest vanzelf en het effect van aciclovir-crème is bescheiden.

Kan ik Zovirax gebruiken als de koortslip al zichtbaar is?

Ja, dat mag. Het effect is dan waarschijnlijk kleiner, omdat aciclovir vooral werkt zolang het virus zich nog actief vermenigvuldigt.¹ Houd het schema van 5 keer per dag aan en was je handen na het smeren.

Hoe lang duurt een koortslip met Zovirax?

Een koortslip geneest meestal binnen één tot twee weken, met of zonder crème. Zovirax kan dat iets verkorten als je vroeg begint, maar het verschil is klein. Is de plek na twee weken niet genezen? Laat er dan een huisarts naar kijken.

Mag ik Zovirax gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding?

Overleg dit eerst met je verloskundige, huisarts of apotheker. Van een crème komt weinig aciclovir in je bloed, maar een zorgverlener kan beoordelen wat in jouw situatie verstandig is. Krijg je rond de bevalling een koortslip, meld dat dan altijd, vanwege het risico voor je pasgeboren baby.

Kan het virus resistent worden tegen aciclovir?

Dat kan, maar het is zeldzaam. Bij mensen met een gezonde afweer ligt het aandeel resistente virussen onder de 1 procent.¹ Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem komt resistentie duidelijk vaker voor. Een arts kan dan een ander antiviraal middel voorschrijven.¹

Helpt lysine tegen een koortslip?

Misschien, maar het bewijs is beperkt en onderzoeken spreken elkaar tegen.² Lysine vervangt geen antivirale behandeling. Gebruik je medicijnen of heb je een nieraandoening? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.

Is een koortslip besmettelijk terwijl ik Zovirax smeer?

Ja. Ga ervan uit dat je besmettelijk blijft tot de plek helemaal genezen is, ook als je smeert. Zoen niet, deel geen bestek, bekers of handdoeken en raak de koortslip zo min mogelijk aan.