Likdoorn of eksteroog: wat kun je zelf doen en wanneer naar de huisarts?

Een likdoorn (eksteroog of medisch clavus) is een pijnlijke huidverdikking die ontstaat door herhaalde druk of wrijving — meestal door schoenen die niet goed passen.¹ Neem de drukbron weg en de likdoorn verdwijnt in de regel vanzelf. Bij diabetes, koorts of een slechte doorbloeding: ga direct naar de huisarts.²

Wat is een likdoorn (eksteroog) en hoe ontstaat hij?

Een likdoorn is een geconcentreerde ophoping van verhoornde huidcellen (hyperkeratose) met een harde centrale kern — de pit.¹ Je lichaam maakt deze verdikking aan als bescherming tegen herhaaldelijke druk of wrijving op dezelfde plek. Ironisch genoeg drukt die verharde kern zelf op de onderliggende zenuwuiteinden, waardoor elke stap pijn kan doen.²

De termen likdoorn en eksteroog zijn synoniemen — ze verwijzen naar precies dezelfde aandoening.

Meest voorkomende oorzaken:

• Schoenen die te strak, te nauw of te los zitten
• Hakken hoger dan 3 cm
• Schoenen zonder sokken dragen
• Standsafwijkingen zoals een hamerteen of klauwtenen
• Beroepen of hobby’s met herhaalde druk op handen of vingers

Likdoorns komen het vaakst voor op de voeten, maar kunnen ook op vingers en handen ontstaan — overal waar langdurige wrijving optreedt.¹

Hoe herken je een likdoorn — en wat is het verschil met eelt of een wrat?

Een eksteroog lijkt op gewoon eelt, maar is goed te onderscheiden als je weet waar je op moet letten.³

Een wrat (verruca plantaris) toont kleine zwarte puntjes in het centrum — tromboseerde bloedvaatjes — en doorbreekt het huidlijnenpatroon. Bij een likdoorn ontbreekt het normale huidlijnenpatroon in de kern, maar zonder die zwarte puntjes.³ Twijfel je? Laat het beoordelen door een huisarts of medisch pedicure, want de behandeling verschilt.

Wat kun je zelf doen tegen een eksteroog?

Oorzaak wegnemen: het begin van alles

De meest effectieve aanpak is ook de simpelste: zorg voor goed passend schoeisel.² Laat je voeten opmeten bij een vakspecialist — niet alleen de lengte, maar ook de breedte en wreefhoogte. Kies schoenen van zacht materiaal met voldoende ruimte en hakken van maximaal 3 cm. Verdwijnt de druk, dan verdwijnt de likdoorn in de meeste gevallen vanzelf.

Likdoornpleisters, ringen en zooltjes

Likdoornpleisters en -ringetjes (verkrijgbaar bij de drogist) verlichten de druk op de pijnlijke plek. Sommige pleisters bevatten salicylzuur, dat de verharde huid langzaam afbreekt.⁴ Ze lossen de likdoorn niet op, maar geven verlichting terwijl je het schoeisel aanpast.

Let op: Salicylzuurproducten zijn niet geschikt voor mensen met diabetes of een verstoorde bloedcirculatie. Gebruik ze dan alleen na overleg met een arts of pedicure.⁴

Zachter maken en voorzichtig vijlen

Een voetbad maakt de huid zachter, waarna je de bovenste laag voorzichtig kunt weghalen met een puimsteen of eeltvijl.⁴ Snij nooit dieper dan de bovenste laag — de pit laat je beter verwijderen door een pedicure of huisarts. Er kunnen kleine bloedvaatjes in zitten, wat bij zelfbehandeling het infectierisico vergroot.

Wat je beter kunt laten:

• Zelf met een mesje in de pit snijden
• Salicylzuurzalf op beschadigde of ontstoken huid aanbrengen
• Zelfbehandeling bij diabetes, doorbloedingsstoornissen of een geïnfecteerde likdoorn

Wanneer moet je met een likdoorn naar de huisarts?

Ga direct naar de huisarts als je een of meer van deze signalen herkent:²⁴

• Koorts of algeheel ziektegevoel — dit wijst mogelijk op een infectie en vereist directe aandacht
• Roodheid, warmte, zwelling of vochtig wondvocht rondom de likdoorn
• Diabetes of slechte bloedcirculatie — zelfs een kleine wond kan leiden tot een ernstige, moeilijk genezende zweer
• Reuma of andere gewrichtsaandoeningen waarbij standsafwijkingen van de voet een rol spelen
• Likdoorn die steeds terugkeert ondanks goed passend schoeisel

Heb je al een afspraak bij de huisarts staan? Goed. Wacht niet af bij koorts of als je je beroerd voelt — dat kan wijzen op een infectie die zich verspreidt.

Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Is een operatie bij een eksteroog soms nodig?

Als conservatieve behandeling onvoldoende helpt en de likdoorn steeds terugkeert, kan een chirurgische ingreep worden overwogen.⁵ Dit is vooral relevant bij een onderliggende structurele afwijking, zoals een hamerteen of botuitsteeksel. Daarbij wordt de afwijking gecorrigeerd zodat de overmatige druk permanent wegvalt.

Onderzoek naar chirurgische excisie van hardnekkige plantaire likdoorns laat goede kortetermijnresultaten zien, maar de bewijskwaliteit is nog beperkt en uitkomsten op lange termijn variëren.⁵ Bespreek de opties altijd met een podotherapeut of orthopedisch chirurg.

Veelgestelde vragen

Werkt een likdoornpleister echt, of is dat weggegooid geld?

Een likdoornpleister verlicht de pijn door de druk op de huid te verminderen. Pleisters met salicylzuur helpen ook de verharde huid langzaam af te breken.⁴ Ze lossen het onderliggende probleem niet op — daarvoor moet je de oorzaak aanpakken, meestal slecht passend schoeisel. Bij diabetes of een slechte doorbloeding zijn salicylzuurpleisters niet geschikt zonder overleg met een arts of pedicure.

Kan ik koorts krijgen van een likdoorn?

Ja, koorts bij een likdoorn is een ernstig signaal dat niet genegeerd mag worden. Het wijst op een mogelijke infectie die zich kan verspreiden — extra gevaarlijk bij diabetes of een slechte doorbloeding.² Ga bij koorts of algeheel ziektegevoel in combinatie met een likdoorn direct naar de huisarts en wacht niet af.

Kan reuma de oorzaak zijn van mijn eksteroog?

Ja, dat is goed mogelijk. Reumatoïde artritis en andere gewrichtsaandoeningen kunnen standsafwijkingen van de voet veroorzaken, zoals hamertenen of een afwijkende voetafzet, waardoor extra druk op bepaalde plekken ontstaat.¹ Bespreek dit met je reumatoloog of huisarts, zodat ook de onderliggende oorzaak wordt aangepakt en niet alleen het eksteroog zelf.

Ik voel me beroerd door mijn likdoorn — is dat normaal?

Nee, een ongecompliceerde likdoorn veroorzaakt lokale pijn maar geen algeheel ziektegevoel. Als je je moe, beroerd of ziek voelt, kan dat wijzen op een infectie die zich verspreidt.² Zoek dan snel medische hulp — wacht niet af of het vanzelf overgaat.

Wat is het verschil tussen een likdoorn en een eksteroog?

Likdoorn en eksteroog zijn twee namen voor precies hetzelfde: een verharde huidverdikking met een harde centrale kern, medisch aangeduid als clavus.¹ De termen worden volledig door elkaar gebruikt en zijn synoniemen. In het dagelijks spraakgebruik kom je beide woorden tegen, maar ze verwijzen naar dezelfde aandoening.

Hoe weet ik zeker of ik een likdoorn heb en geen wrat?

Een wrat (verruca plantaris) heeft kleine zwarte puntjes in het centrum — tromboseerde bloedvaatjes — en doorbreekt het normale huidlijnenpatroon. Een likdoorn heeft een heldere harde kern zonder die zwarte puntjes.³ Als je twijfelt, laat het beoordelen door een huisarts of pedicure, want de behandeling verschilt aanzienlijk.

Moet ik met een likdoorn naar de huisarts of kan ik zelf behandelen?

In de meeste gevallen kun je een likdoorn zelf behandelen door de drukbron weg te nemen en eventueel de huid zacht te maken met een voetbad.⁴ Ga wél naar de huisarts bij koorts, roodheid, zwelling, diabetes, slechte doorbloeding of een likdoorn die steeds terugkeert ondanks goed passend schoeisel.²