Sudocreme bij herpes: wat het wél en niet doet voor je huid

Sudocreme bestrijdt het herpesvirus niet — daarvoor bestaan antivirale middelen zoals aciclovir.¹ De crème vormt wel een beschermende barrière op beschadigde huid, waardoor bacteriële bijinfecties minder kans krijgen en blaasjes rustiger kunnen genezen.² Bij milde koortslips kan dat voldoende ondersteuning bieden; bij genitale herpes of hevige klachten is medische behandeling de eerste keuze.³

Wat is het herpesvirus en hoe verspreidt het zich?

Het herpesvirus bestaat in twee hoofdvormen: HSV-1 veroorzaakt meestal koortslips, HSV-2 is vaker verantwoordelijk voor genitale herpes.⁴ Wereldwijd draagt naar schatting 67% van de mensen onder vijftig het HSV-1-virus — het behoort daarmee tot de meest voorkomende infecties.⁵

Eenmaal besmet blijft het virus levenslang aanwezig in zenuwcellen. Bij verminderde weerstand, stress of ziekte kan het opnieuw actief worden.⁴ Verspreiding gebeurt via direct huidcontact, ook wanneer er geen zichtbare blaasjes zijn — dit heet asymptomatische virusuitscheiding.⁵ Door orale seks kan HSV-1 genitale herpes veroorzaken, en omgekeerd.

Hoe herken je een herpesuitbraak?

Een uitbraak verloopt in een herkenbaar patroon:⁴

• Prodromale fase — tintelingen, jeuk of een brandend gevoel
• Rode plekjes — kleine, geïrriteerde huidgebieden
• Blaasjesvorming — gevulde blaasjes die pijnlijk aanvoelen
• Korstvorming — blaasjes barsten open en vormen een korst
• Herstel — de korst droogt in en de huid herstelt, meestal binnen 7–10 dagen

Hoe eerder je begint met behandeling — zowel huidverzorging als eventuele antivirale middelen — hoe korter de uitbraak doorgaans duurt.¹

Helpt sudocreme tegen het herpesvirus?

Nee. Sudocreme bevat geen antivirale stoffen en kan het herpesvirus niet doden of remmen. De crème werkt puur symptomatisch: het vormt een fysieke barrière op beschadigde huid.²

De werkzame bestanddelen en hun rol:

Bestanddeel	Concentratie	Werking
Zinkoxide	15,25%	Ontstekingsremmend, barrièrevormend
Lanoline	4%	Verzachtend, beschermlaagje
Benzylalcohol	0,39%	Licht desinfecterend
Benzylcinnamaat	0,15%	Antibacterieel
Benzylbenzoaat	1,01%	Antibacterieel

Zinkoxide heeft in dermatologisch onderzoek lichte ontstekingsremmende en wondhelende eigenschappen laten zien.² Sudocreme is hypoallergeen en ontwikkeld voor gebruik bij baby’s, waardoor de kans op huidirritatie klein is. Het vervangt echter geen medische behandeling bij een actieve herpesuitbraak.

Hoe breng je sudocreme aan bij herpes?

Breng een dunne laag aan op de aangetaste huid zodra de eerste symptomen verschijnen. Herhaal na elke reiniging van het gebied.

Praktische tips:

• Reinig de huid voorzichtig vóór het aanbrengen
• Gebruik een wattenstaafje om besmetting van de pot te voorkomen
• Combineer eventueel met een antiviraal middel op advies van de huisarts
• Stop bij een sterke huidreactie en raadpleeg een arts

Wanneer zijn antivirale middelen de betere keuze?

Antivirale middelen zoals aciclovir en valaciclovir zijn de standaardbehandeling bij herpesuitbraken — niet een laatste redmiddel.¹ Ze verkorten de duur van een uitbraak, verminderen klachten en verlagen de kans op overdracht.³ Bij genitale herpes, frequente uitbraken of een eerste uitbraak schrijft de huisarts ze doorgaans voor.

Bij frequent terugkerende uitbraken kan dagelijkse suppressietherapie het aantal episodes per jaar sterk verminderen.¹ Bij immuungecompromitteerde patiënten — bijvoorbeeld tijdens chemotherapie — is tijdige antivirale behandeling extra belangrijk vanwege het risico op ernstigere infecties.⁶

Raadpleeg Thuisarts.nl voor informatie over wanneer je naar de huisarts moet bij herpesklachten.

In zeldzame gevallen ontstaat resistentie tegen aciclovir, vooral bij immuungecompromitteerde patiënten. Alternatieve antivirale middelen zoals foscarnet zijn dan beschikbaar.⁷

Sudocreme of zinkzalf: wat is het verschil?

Kenmerk	Sudocreme	Pure zinkzalf
Zinkgehalte	15,25% zinkoxide	Variabel (5–40%)
Extra bestanddelen	Lanoline, benzylverbindingen	Doorgaans geen
Verwijdering	Eenvoudig met babydoekje	Vereist olie
Textuur	Lichte crème	Dikke pasta
Verkrijgbaarheid	Vrij verkrijgbaar	Vrij verkrijgbaar

Beide producten bieden barrièrebescherming en bevatten zinkoxide. Sudocreme heeft door de toegevoegde benzylverbindingen een licht aanvullend antibacterieel effect.²

Herpes in het oog: direct naar de dokter

Herpeskeratitis — een infectie van het hoornvlies door HSV-1 — kan zonder snelle behandeling blijvende schade aan het gezichtsvermogen veroorzaken.⁸ Bij roodheid, pijn of wazig zien in combinatie met een herpesuitbraak: ga direct naar een arts of oogarts.

Gebruik in dat geval geen sudocreme in of nabij het oog. Antivirale oogdruppels of oogzalf zijn de enige effectieve behandeling.⁸

Veelgestelde vragen

Werkt sudocreme echt tegen het herpesvirus?

Nee, sudocreme is geen antiviraal middel en bestrijdt het herpesvirus niet. De crème vormt een beschermende barrière op beschadigde huid, waardoor bacteriële bijinfecties minder kans krijgen. Voor antivirale werking heb je middelen als aciclovir of valaciclovir nodig.

Kan ik sudocreme gebruiken op genitale herpes?

Sudocreme is hypoallergeen en kan op gevoelige huidgebieden worden aangebracht. De crème beschermt de huid, maar bestrijdt het virus niet. Bij genitale herpes is het verstandig een huisarts te raadplegen voor antivirale behandeling.

Wanneer moet ik naar de huisarts voor een herpesuitbraak?

Ga naar de huisarts bij een eerste uitbraak van genitale herpes, bij herpesklachten rondom het oog, bij uitbraken die langer dan twee weken aanhouden, bij hevige pijn, of als je zwanger bent. Antivirale middelen zijn het effectiefst wanneer je ze vroeg start.

Hoe lang duurt een herpesuitbraak gemiddeld?

Een onbehandelde herpesuitbraak duurt gemiddeld 7 tot 10 dagen, van eerste symptomen tot volledige genezing. Met antivirale middelen kan deze periode worden verkort. Sudocreme ondersteunt de huid gedurende het herstelproces, maar er is geen bewijs dat het de genezing versnelt.

Is herpes besmettelijk zonder zichtbare blaasjes?

Ja, het herpesvirus kan worden overgedragen via asymptomatische virusuitscheiding — ook als er geen blaasjes of klachten zijn. Dit maakt verspreiding moeilijk volledig te voorkomen en verklaart waarom het virus zo wijdverspreid is.

Wat is het verschil tussen HSV-1 en HSV-2?

HSV-1 veroorzaakt vooral koortslips, HSV-2 vooral genitale herpes. Door orale seks kunnen beide varianten op beide locaties voorkomen. Antistoffen tegen HSV-1 bieden enige, maar geen volledige bescherming tegen HSV-2.

Kunnen antivirale middelen herpesuitbraken voorkomen?

Ja, dagelijkse suppressietherapie met valaciclovir of aciclovir kan het aantal uitbraken per jaar sterk verminderen en de kans op overdracht naar een partner verlagen. Dit wordt vooral aanbevolen bij mensen met frequente uitbraken of bij stellen van wie één partner drager is.

Is sudocreme veilig tijdens de zwangerschap?

Er is onvoldoende specifiek onderzoek naar sudocreme tijdens de zwangerschap. Raadpleeg altijd een arts of verloskundige voordat je een nieuw huidproduct gebruikt tijdens de zwangerschap, zeker bij genitale klachten. Antivirale behandeling bij herpes tijdens de zwangerschap valt onder medisch toezicht.

Footnotes

1. Birkmann A, Saunders R. Overview on the management of herpes simplex virus infections: Current therapies and future directions. Antiviral Research. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40154924/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

2. Chang JY, Balch C, Puccio J. A Narrative Review of Alternative Symptomatic Treatments for Herpes Simplex Virus. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37376614/ ↩ ↩² ↩³ ↩⁴

3. Batteiger TA, Rietmeijer CA. Herpes Simplex Virus: A Practical Guide to Diagnosis, Management, and Patient Counseling for the Primary Care Clinician. The Medical Clinics of North America. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38331482/ ↩ ↩²

4. Omarova S, Cannon A, Weiss W. Genital Herpes Simplex Virus — An Updated Review. Advances in Pediatrics. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35985707/ ↩ ↩² ↩³

5. Van Wagoner N, Qushair F, Johnston C. Genital Herpes Infection: Progress and Problems. Infectious Disease Clinics of North America. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37105647/ ↩ ↩²

6. Tayyar R, Ho D. Herpes Simplex Virus and Varicella Zoster Virus Infections in Cancer Patients. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36851652/ ↩

7. Schalkwijk HH, Snoeck R, Andrei G. Acyclovir resistance in herpes simplex viruses: Prevalence and therapeutic alternatives. Biochemical Pharmacology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36309081/ ↩

8. Nguyen P, Jacobs B, Mohanram A. Tug of war: innate immunity and herpes simplex keratitis. Frontiers in Immunology. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40948780/ ↩ ↩²

Bronnen

1. Omarova S, Cannon A, Weiss W — Genital Herpes Simplex Virus — An Updated Review · Advances in Pediatrics · 2022
2. Van Wagoner N, Qushair F, Johnston C — Genital Herpes Infection: Progress and Problems · Infectious Disease Clinics of North America · 2023
3. Chang JY, Balch C, Puccio J — A Narrative Review of Alternative Symptomatic Treatments for Herpes Simplex Virus · Viruses · 2023
4. Birkmann A, Saunders R — Overview on the management of herpes simplex virus infections: Current therapies and future directions · Antiviral Research · 2025
5. Batteiger TA, Rietmeijer CA — Herpes Simplex Virus: A Practical Guide to Diagnosis, Management, and Patient Counseling for the Primary Care Clinician · The Medical Clinics of North America · 2024
6. Schalkwijk HH, Snoeck R, Andrei G — Acyclovir resistance in herpes simplex viruses: Prevalence and therapeutic alternatives · Biochemical Pharmacology · 2022
7. Tayyar R, Ho D — Herpes Simplex Virus and Varicella Zoster Virus Infections in Cancer Patients · Viruses · 2023
8. Nguyen P, Jacobs B, Mohanram A — Tug of war: innate immunity and herpes simplex keratitis · Frontiers in Immunology · 2025