Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
Valaciclovir bij herpes: werking, kuurlengte en bijwerkingen

Valaciclovir bij herpes: werking, kuurlengte en bijwerkingen

Wat doet valaciclovir bij herpes? Lees over de werking, kuurlengte, bijwerkingen en besmettelijkheid — met antwoorden op veelgestelde vragen.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 22 april 2026 · 5 min leestijd · Ons redactieproces

Valaciclovir is een receptplichtig antiviraal middel dat de groei van het herpesvirus remt.1 Artsen schrijven het voor bij koortslip, genitale herpes, gordelroos en aangezichtsverlamming (Bell’s palsy). Bij dagelijks gebruik verlaagt het ook de kans dat je het virus overdraagt op een partner — al blijft aanvullende bescherming noodzakelijk.

Wat doet valaciclovir precies?

Valaciclovir is een zogeheten prodrug: in het lichaam wordt het omgezet naar aciclovir. Aciclovir blokkeert een enzym (viraal DNA-polymerase) dat het herpesvirus nodig heeft om zich te vermenigvuldigen. Het remt daarmee de virale groei — maar elimineert het virus niet volledig. Het herpesvirus blijft latent aanwezig in de zenuwknopen en kan later opnieuw actief worden.1

Omdat het virus niet volledig uit het lichaam verdwijnt, zijn ondersteunende maatregelen ook belangrijk: voldoende slaap, stressreductie en een goed functionerend immuunsysteem helpen om uitbraken minder frequent te maken.

Voor welke infecties schrijven artsen valaciclovir voor?

Valaciclovir wordt bij verschillende herpesvirusinfecties ingezet:

IndicatieVirusstamTypische kuurlengte
Koortslip (herpes labialis)HSV-11–2 dagen (hoge dosis)
Genitale herpes, eerste uitbraakHSV-210 dagen
Genitale herpes, terugkerende uitbraakHSV-23–5 dagen
Gordelroos (herpes zoster)VZV7 dagen
Bell’s palsy (aangezichtsverlamming)HSV-17–10 dagen2
Suppressietherapie (dagelijks)HSV-1/2Op aanwijzing arts

De dosis en kuurlengte verschillen per indicatie en per patiënt. Raadpleeg je arts of apotheker, of zie Thuisarts.nl voor meer informatie.

Hoe gebruik je valaciclovir?

Valaciclovir is uitsluitend als tablet verkrijgbaar en kan zowel met als zonder eten worden ingenomen. Een veelgemaakte fout is vroegtijdig stoppen zodra de klachten afnemen: de infectie is dan nog niet volledig onder controle, wat de kans op terugkeer vergroot.

Ben je een dosis vergeten? Neem die dan alsnog in, tenzij de volgende dosis al binnen 8 uur verwacht wordt. Sla in dat geval de gemiste dosis over en ga door met het normale schema.

Drink voldoende water — minimaal 1,5 liter per dag. Valaciclovir wordt via de nieren uitgescheiden, en goede hydratatie helpt de nierfunctie te ontzien. Bij verminderde nierfunctie past de arts de dosering aan.3

Verlaagt valaciclovir de kans op besmetting?

Dagelijkse suppressietherapie vermindert de zogeheten virale shedding — het onopgemerkt uitscheiden van het virus — significant. Onderzoek suggereert dat dit het risico op overdracht naar een niet-geïnfecteerde partner verlaagt.1

Voor aanstaande moeders met een bekende herpesinfectie kan valaciclovir in de laatste weken van de zwangerschap neonatale overdracht helpen voorkomen. Dit is echter geen garantie en moet altijd in overleg met een verloskundige of gynaecoloog worden besloten.1

Condooms blijven aanvullend aanbevolen, ook bij gebruik van valaciclovir.

Bijwerkingen: wat kun je verwachten?

De meeste mensen verdragen valaciclovir goed. Mogelijke bijwerkingen zijn:

  • Hoofdpijn en duizeligheid — de meest gerapporteerde bijwerkingen3
  • Misselijkheid, buikpijn of diarree — doorgaans mild en tijdelijk
  • Huidreacties (uitslag, jeuk) — zeldzaam; verdwijnen na het stoppen van de kuur
  • Fotosensitiviteit — de huid kan bij zon of uv-licht sneller irriteren; mijd de zonnebank en draag beschermende kleding
  • Pijn bij het plassen — meld dit aan je arts; het kan ook op een andere infectie duiden
  • Neurologische bijwerkingen (verwardheid, agitatie, slaapproblemen) — zeldzaam, maar vaker gerapporteerd bij patiënten met verminderde nierfunctie; neem bij deze klachten direct contact op met een arts3

Allergische reactie: zwelling van het gezicht, de lippen of de keel, of moeite met ademen vereist onmiddellijke medische hulp — stop dan direct met het middel.

Immuungecompromitteerde patiënten (na orgaantransplantatie of bij chemotherapie) kunnen valaciclovir in aangepaste dosering krijgen, maar lopen meer kans op ernstige bijwerkingen. Raadpleeg hiervoor altijd een specialist.3

Veelgestelde vragen

Mijn kuur duurt maar 5 dagen, maar ik lees dat het 10 dagen moet zijn — klopt dat?

De kuurlengte hangt af van de indicatie en de dosering. De eerste uitbraak van genitale herpes wordt doorgaans 10 dagen behandeld, maar bij een terugkerende uitbraak of hogere dagelijkse dosering kan een kuur van 3 tot 5 dagen even effectief zijn. Jouw arts heeft de duur afgestemd op jouw situatie — volg altijd het voorgeschreven schema volledig af.

Ik moet 2 tabletten per dag nemen — kan dat de reden zijn dat mijn kuur korter is?

Ja, dat is aannemelijk. Bij hogere dagelijkse doses wordt een vergelijkbaar antiviraal effect bereikt in minder tijd. Maak de kuur altijd volledig af, ook als de klachten eerder verdwijnen, om terugkeer van de infectie te voorkomen.

Is het verstandig om een tweede kuur te vragen als de klachten terugkomen?

Als klachten terugkeren na het afronden van de kuur, is het zinvol om dit met je arts te bespreken. Afhankelijk van de frequentie van uitbraken kan de arts een nieuwe episodische kuur of dagelijkse suppressietherapie overwegen. Start nooit op eigen initiatief een tweede kuur zonder overleg.

Is HSV-2 van invloed na een orgaantransplantatie?

Bij patiënten na een orgaantransplantatie is het immuunsysteem bewust onderdrukt, waardoor herpesinfecties heviger kunnen verlopen en moeilijker te beheersen zijn. Antivirale suppressietherapie maakt in veel gevallen dan ook deel uit van het post-transplantatieprotocol. Bespreek dit altijd met je transplantatiespecialist.

Kan ik valaciclovir zonder recept kopen?

Nee, valaciclovir is uitsluitend op recept verkrijgbaar via de huisarts of specialist. Informatie over het middel kun je wel vrijblijvend inwinnen bij de apotheek of via Thuisarts.nl.

Kun je immuun worden voor valaciclovir?

Het lichaam zelf wordt niet immuun voor valaciclovir, maar het virus kan resistentie ontwikkelen via mutaties, waardoor het middel minder goed werkt. Dit is zeldzaam bij verder gezonde mensen, maar vaker gerapporteerd bij langdurig gebruik bij immuungecompromitteerde patiënten. Bespreek bij aanhoudend verminderd effect mogelijke alternatieven met je arts.

Wat is het verschil tussen valaciclovir en aciclovir, en wanneer is overstappen zinvol?

Valaciclovir is de prodrug van aciclovir: na inname wordt het omgezet naar aciclovir, maar met 3 tot 5 keer hogere biologische beschikbaarheid. Daardoor zijn minder tabletten per dag nodig voor hetzelfde effect. Een eventuele overstap beslist de arts op basis van tolerantie, bijwerkingenprofiel en praktische overwegingen — er is geen reden om op eigen initiatief te wisselen.

Als ik de herpesplek afdek, ben ik dan niet meer besmettelijk tijdens seks?

Afdekken verlaagt direct huidcontact, maar beschermt niet volledig. Het virus kan ook worden uitgescheiden door de omliggende huid zonder zichtbare wond — dit heet asymptomatische virale shedding. Je bent dus nog steeds besmettelijk. Gebruik condooms en bespreek met je arts of dagelijkse suppressietherapie zinvol is.

Footnotes

  1. Omarova S, Cannon A, Weiss W. Genital Herpes Simplex Virus — An Updated Review. Advances in Pediatrics. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35985707/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. Dalrymple SN, Row JH, Gazewood J. Bell Palsy: Rapid Evidence Review. American Family Physician. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37054419/ ↩

  3. Tayyar R, Ho D. Herpes Simplex Virus and Varicella Zoster Virus Infections in Cancer Patients. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36851652/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4

Bronnen

  1. Omarova S, Cannon A, Weiss W — Genital Herpes Simplex Virus — An Updated Review · Advances in Pediatrics · 2022
  2. Tayyar R, Ho D — Herpes Simplex Virus and Varicella Zoster Virus Infections in Cancer Patients · Viruses · 2023
  3. Dalrymple SN, Row JH, Gazewood J — Bell Palsy: Rapid Evidence Review · American Family Physician · 2023
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis + wekelijkse tips

Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels

Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.

Download gratis

Lees ook

Meer over aandoeningen

Bloeddruk 140/90, 150/100 of 160/100: Wat Betekent Het en Wat Doe Je Nu?

Aandoeningen

Bloeddruk 140/90, 150/100 of 160/100: Wat Betekent Het en Wat Doe Je Nu?

Bloeddruk 140/90, 150/100 of 160/100 — hoe erg is het? Ontdek wat elke waarde betekent, wanneer je naar de huisarts moet en wat je zelf kunt doen.

Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?

Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?

Verlaagt vitamine D je bloeddruk? Wat de D-Health-studie en andere recente onderzoeken zeggen over suppletie, tekort en cardiovasculaire gezondheid.

Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?

Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?

D-mannose en veenbessenextract zijn het best onderbouwd bij blaasontsteking. Appelciderazijn heeft geen bewijs. Leer wanneer je direct naar de dokter moet.

Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?

Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?

Cholesterol verlagen zonder medicijnen: plantsterolen, havermout en beweging zijn het best onderbouwd. Ontdek wat werkt en wanneer je een huisarts nodig hebt.

Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?

Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?

Spanningshoofdpijn, migraine of cluster? Ontdek welke niet-medicamenteuze aanpak echt werkt per type en wanneer je naar de dokter gaat.

36 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. a.montana.
    Ik denk dat ik allergisch ben voor Aciclovir want na het innemen van de medicijnen is mijn gezicht enorm opgezwollen, mijn ogen waren ook heel dik en ik kon ze bijna niet openkrijgen. Ik krijg nog steeds jeukende bultjes erbij op mijn nek links en op mijn rechterschouderblad. Het jeukt verschrikkelijk en ik krap alles kapot. De zalf hel[t ook al niet. Ik hoop dat ik morgen (woensdag) mijn pakket ontvang, want het duurt nu al twee weken en het einde is nog n iet in zicht. Ook bultjes die ik open krab op handen, onderarmen en benen. Verder niet. Ik word hier gewk van. Je kunt beter pijn hebben dan jeuk. Slapen doe ik ook bijna niet. Steeds smeren met gel., dag en nacht om de drie uur.
    Robert Jan Hendriksauteur
    Dat is heel goed mogelijk. Als ik uw heftige symptomen lees lijkt dat erg op een allergische reactie. Het is belangrijk om direct contact op te nemen met uw arts voor wellicht een ander (anti viraal) middel. Ik heb nog niet eerder gelezen dat er dusdanige klachten kunnen optreden door het herpes simplex virus alleen. Vandaar dat het beste wat u nu kunt doen is contact op nemen met uw arts om te kijken naar andere behandelmogelijkheden. Bij een (normale) herpes uitbraak is de fitheid van het immuunsysteem erg belangrijk. Ik heb al een aantal artikelen op de blog met tips hier over gewijd. Ook in het programma zal hier dieper op in gegaan worden. Hou me op de hoogte! Succes, Jack https://www.optimalegezondheid.com/herpes/
  2. Liz Schumann
    Helaas herpes virus 2 opgelopen. Partner nergens geen last van ! Krijgt wel bloed en urine uitslag over een paar dagen. Is herpes virus 2 van invloed op een transplantatie. Binnenkort ga ik een nier doneren. Ben enorm ongerust dat dit invloed heeft.
    Robert Jan Hendriksauteur
    Volgens het onderzoek ''http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145294/'' is het zeker mogelijk dat er sprake is van een besmetting bij een transplantatie. Belangrijk is om dit met uw arts te overleggen, er zijn een aantal medicijnen beschikbaar om de kans op besmetting te reduceren. Succes!
  3. Jan Bezemer
    Ik heb 17-5 j.l.een levertransplantatie gehad. Hoewel ik nooit geen herpes heb gehad, moet ik toch dit middel slikken. Weet u misschien waarom? J.Bezemer.
    Robert Jan Hendriksauteur
    Beste Jan, Het kan zijn dat je lichaam nu meer gevoelig is en dat ze daarom het medicijn geven. Als ik u was zou ik even langs de huisarts gaan en vragen waarom de arts voor de beslissing gekozen heeft. Groetjes,
  4. jose
    Ik heb werkelijk al jaren last van een koortslip, zeker 5 a 6 maal per jaar en soms vaker. Deze zijn dan ook werkelijk zeer heftig. Ik houd ook nog van de zon en dat is voor een koortslip een vijand. Sinds maart dit jaar neem ik twee llysine 1000 mg tabletten per dag en ik heb voor het eerst in mijn leven tijdens de vakantie (met veel zon) GEEN koortslip gehad. Wel heb ik tijdens de vakantie de dosering verhoogd naar 4 tabletten per dag. Ik denk nu ..... is het toeval of helpt llysine werkelijk, ik denk toch echt het laatste, ik wil niet meer zonder llysine en heb een voorraad ingeslagen voor de rest van dit jaar, zodat ik alle jaargetijden kan testen of ik geen koortslip krijg. Aan het eind van dit jaar zal ik een melding doen. Veel succes allen die dit ook gaan proberen.
  5. Obibobo
    Kan je dit zonder recept krijgen?
    Robert Jan Hendriksauteur
    Nee, dit middel is alleen op recept verkrijgbaar. Fijne dag, Jack
    Richard
    Ja lysine kun je gewoon bij de drogist kopen......in verschillende doseringen
  6. Pat
    Hallo, Ik heb al jaren Herpes 2 en heb het redelijk onder controle maar door ziekte weer een uitbraak. Gek genoeg op mijn arm, niet in mijn schaamstreek. Met Valaciclovir kon ik er meestal snel van af komen, nu lijkt het langer te duren. Ik slik al drie dagen twee per dag maar de bultje op mn arm is er nog. Mijn vraag 1: is het zo dat je immuun kan worden voor een medicijn? Is het misschien verstandig om over te stappen naar bv Aciclovir...is er een verschil tussen de verschillende meds? Vraag 2:Als ik het plekje op mijn arm afdek, ben ik dan nog besmettelijk als ik gemeenschap heb? Aangezien ik al dagen pillen slik. Al vast bedankt voor je reactie.
    Team OptimaleGezondheid
    In principe ben je altijd besmettelijk als je gemeenschap hebt. En daarbij maakt het niet uit waar je een herpesuitbraak hebt. Ok, de kans is kleiner, maar toch...
    Kristel
    Sinds ik de virusremmers neem, ondervind ik ook dat de uitbraken heviger en frequenter worden. Het lijkt idd dat het virus er immuum voor wordt...
  7. Layla
    Goeiendag Is het ook mogelijk om dit middel een tijdje elke dag te slikken? Om het virus te onderdrukken voor momenten wanneer je wat zwakker bent zoals ongesteldheid.
    Annet
    Dag Layla, Lysine is echt een aanrader om elke dag te slikken, en bij beginnende koorstlip kun je dit verdubbelen. Kruidvat heeft dit in assor Mvg annet
  8. Maarten van den Berg
    Hoi Layla, Ik heb in het verleden geen waterpokken gehad. Maar afgelopen week heb ik er dan toch aan moeten geloven. Valaciclovir voorgeschreven gekregen en zeer tevreden over de werking daarvan!!
  9. christine
    Is dat medicijn ook voor de herpes in het oog? en komt het ook snel weer in het oog? en hoelang kan je er last van hebben?
  10. tine
    Ik heb last van hartkloppingen en felle buikpijn, sinds 3 dagen 1 tablet per dag. Is dit normaal?
    Team OptimaleGezondheid
    Even terug naar je behandelend arts, Tine
  11. Toon
    Ik heb valaciclor voor 2 dagen gekregen voor de koortslip 2 dagen van 2000 Mg Zou dit voldoende zijn, wij gaan meestal 3 weken naar een vrij zonnig gebied
    Team OptimaleGezondheid
    Normaal gesproken wel, maar dat verschilt per situatie. Dit is meer een vraag voor je behandelend arts, Toon.
  12. Petra
    Heb voor de eerste keer te maken met herpes... Waarschijnlijk opgelopen omdat mijn vriend met een koortsblaasje in zijn mond zit.. nu heb ik van de huisarts valaciclovir 500mg gekregen .. heb reeds 5 pilletjes genomen nu mijn derde dag .. ik heb de indruk dat er nog meer zwellingen en wondjes zijn bijgekomen... De pijn is ondraaglijk.. kan niet normaal gaan, kan niet normaal gaan zitten en plassen is een marteling... Wie herkent zich in deze situatie? Helpen mijn pillen niet? Deze namiddag naar de gynaecoloog.. hopelijk kan ze mij asap uit deze bangelijk situatie helpen... Heb van de apotheker zalf gekregen dat ze gebruiken voor baby's maar dit helpt niet...
    Ria
    Hai Petra. Hoe is het afgelopen? Ik zit momenteel in dezelfde situatie.. Ben erg benieuwd hoe het met je gaat.
  13. Amiga
    Ik heb type 1 genitaal. Vorig jaar sep besmet geraakt door orale seks met een drager die nergens last van had. Wrang. Maar goed; nu voor 2e x uitbraak. Op zelfde plek: perineum. Lijkt totnutoe minder heftig iig. Ik smeer lidocaine/vaseline zalf en zinkzalf. Ik lees hierboven over llystine. Kun je me vertelle wat is de aanbevolen dosis is? Alvast heel erg bedankt voor het antwoord.
    Team OptimaleGezondheid
    Lees hier maar eens verder, Amiga: https://www.optimalegezondheid.com/arginine-en-het-herpes-uitbraken-feit-of-fabel/
  14. Hennie vd heide
    fijn dat ik dit mocht lezen , ik zit al 3 maanden met deze ellende van pijn, het begon met een dik oog en het breide zich uit over de linker helft van mijn hoofdhuid tot over mijn oog ik heb de pijn en branderig gevoel nu meer dan 3 maanden het is echt erg ,en slaap heel slecht
    Robert Jan Hendriksauteur
    Hoi Hennie, Fijn dat je er wat aan hebt. Ik hoop dat de huisarts je kan helpen! Groeten Robert Jan
  15. M.P.C. Geven
    Geachte Ik zou heel graag van de na twee jaar van deze verschrikkelijke gordelroospijn af willen komen, het is niet te harden, dag en nacht die pijn, alles en alles gedaan maar niets helpt. Pijnbestrijding, lidocaïne spruiten en verder alles wat maar enigszins zou kunnen helpen, verder lidocaïne zalf, niets helpt, maar dan ook niets. Kunt U mij helpen, de pijn een beetje te verlichten, dan houd ik me aan bevolen. Gegroet, Rinus.
  16. Anoniem
    Goedeavond, Ondanks dat ik dagelijks valaciclovir gebruik. Heb ik nu voor het eerst weer een uitbraak. Hoe kan dit? Ik wilde eerst niet aan de medicijen, maar aangezien ik maandelijks een m uitbraak had Toch maar aan de medicijnen. Ik gebruik het nu al 4 mnd en nu weer een uitbraak. Kan het zijn dat het middel niet meer helpt? Ik heb er spygisch ook veel last van. En maak mezelf helemaal bang.
    Robert Jan Hendriksauteur
    Dat is inderdaad vervelend. Bij herhaaldelijk terugkerende uitbraken wordt het gebruik van valaciclovir langdurig voorgeschreven. Valaciclovir remt de groei van sommige virussen zoals herpes genitalis, gordelroos en een koortslip. Helaas kan valaciclovir kan het virus zelf niet doden en blijven er daardoor altijd virussen in het lichaam aanwezig, die opnieuw klachten kunnen geven. Het is mij niet bekend of de werking van valaciclovir op den duur niet meer zou werken. Wel is bekend dat een virus andere kenmerken kan krijgen. Wat je zou kunnen doen is je arts vragen of er eventueel andere antivirus middelen beschikbaar zijn. Bedenk hierbij wel of de bijwerkingen van een ander type medicijn de moeite zijn om over te stappen. Klik hier voor meer informatie. Wat je ook kunt doen is even kijken bij mijn blog over wat je zelf nog kunt doen om je fitheid van je immuunsysteem op peil te houden om een uitbraak te voorkomen. https://www.optimalegezondheid.com/herpes/ Houd je ons op de hoogte hoe het met je gaat?
  17. S.
    Is het mogelijk dat je na een kuur valaciclovir binnen een maand weer een uitbraak krijgt?
    Robert Jan Hendriksauteur
    Dag S, Herpes uitbraken met de behandeling van Valaciclovir zouden in princiepe niet moeten terugkomen, wanneer tijdens de kuur klachten eerder verdwijnen en met de kuur vroegtijdig wordt gestopt dan kunnen overgebleven virussen actief worden en klachten sneller terug komen. Meestal wordt een kuur Valaciclovir voor 1-10 dagen voorgeschreven. De lengte van de kuur hangt ook af van de ernst van de infectie. Bij herpes (genitalis) is het gebruikelijk dat Valaciclovir meerdere maanden tot jaren gebruikt wordt om uitbraken te voorkomen. Handig om even bij je arts aan te geven dat de klachten sneller zijn teruggekeerd, mogelijk kan je arts de kuur hierop aanpassen. Heel veel sterkte S! Groetjes, Robert Jan
  18. Ad
    Ik gebruik nu valaciclovis aurobindo 500 mg Al 3 maanden. Dit krijg ik voorgeschreven door de oogarts voor een terugkerende herpes in een van mijn ogen. Al 3 jaar druppelen en zalven. De laatste tijd heb ik pijn bij het plassen en kan ik mijn urine slecht ophouden. Ik moet ook vaak plassen. Ik heb mijn urine laten controleren en alles is goed. Kan dit een bijwerking zijn?
    Robert Jan Hendriksauteur
    Dag Ad, je zou even kunnen kijken bij de bijsluiter van valaciclovis aurobindo 500 mg meestal worden hierbij de bijwerken van vermeld. Ook kan het zijn dat je allergisch bent voor 1 van de ingrediënten van het geneesmiddel. Je kunt voor een natuurlijke behandeling denken aan colloïdaal zilver Dit werkt antiviraal en kan in de ogen gedruppeld worden. Ook kan je denken aan het natuurlijke middel althaea officinalis van dr. vogel. Probeer naast de juiste oogtherapie ook je immuunsysteem te ondersteunen. Dit is erg belangrijk om herpes uitbraken onder controle te houden. Kijk voor meer informatie bij deel 1 voor het versterken van je immuunsysteem. Laat je ons weten hoe het met je zal gaan? Groetjes Robert Jan