• Té veel stress verhoogt de kans op Diabetes

Té veel stress verhoogt de kans op Diabetes

2014-08-25T15:03:08+00:00augustus 25th, 2014|Diabetes Algemeen|0 Reacties

Laatste update: door

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

Té veel stress verhoogt de kans op Diabetes

diabetesWe kennen allemaal wel iemand die in meer of mindere mate last heeft van diabetes. In de meeste gevallen is dit diabetes type 2, maar ook diabetes type 1 komt steeds meer voor. De oorzaken van diabetes zijn nog niet allemaal bekend. Wel weten we dat er een sterk verband is tussen stress en het krijgen van diabetes.

Stress zorgt voor een hoger risico. Hoe dit allemaal in elkaar steekt, lees je in dit artikel.

Maar eerst even een korte samenvatting wat stress precies is:

Wat is stress?

We kennen allemaal momenten van stress. Is op zich helemaal niet ernstig, mits je na een stressvolle gebeurtenis of periode maar weer de tijd neemt, en kunt nemen, om te ontspannen en zodoende je lichaam de gelegenheid te geven om weer normaal te kunnen functioneren. Bij stress in je lichaam gebeurt er heel veel.

Je lichaam stelt zich namelijk in op een zogenaamde ‘vluchten of vechten’ stand. De oermens had hier regelmatig mee te maken, bijvoorbeeld als deze oog in oog stonden met een gevaarlijk roofdier. Maar tegenwoordig liggen de oorzaken van stress even anders: Werkdruk, hoge verwachtingen, overlijden van dierbaren etc.

Maar wat gebeurt er dan in je lichaam?

Je lichaam stelt zich in om actie te ondernemen. Je bloedtoevoer wordt anders geregeld waardoor bepaalde onderdelen van je lichaam meer bloed aangevoerd krijgen, dus meer energie krijgen.

Je hartslag zal gaan stijgen en je bloeddruk gaat dus omhoog, en daarbij worden bepaalde lichaamsfuncties in de ‘stand-by-modus’ geplaatst. Denk hierbij aan je spijsvertering en je immuunsysteem. Op dat moment niet van belang. Dat zien we later wel weer.

Deze besparing in energie stelt je lichaam in staat om meer energie te leveren aan andere, voor dat moment belangrijkere, lichaamsfuncties: Je spieren om snel weg te rennen of om te gaan vechten, je hersenen om snel beslissingen te kunnen nemen, je zintuigen om snel in te kunnen spelen op de nieuwe situatie. Ook gaat je pijngrens naar beneden. Op deze manier ben je in staat om alerter te reageren.

Op zich een hele gezonde reactie, mits er weer een moment van rust is, een moment van ontspanning, om je lichaam weer de tijd te geven om de normale lichaamsfuncties weer te activeren. Helaas, in de tegenwoordige samenleving, staan veel mensen nagenoeg continu in de ‘stress-modus’. Dan is het niet de vraag OF het lichaam gaat haperen, maar WANNEER het lichaam gaat haperen.

Stress heeft dus veel gevolgen voor je gezondheid. Het risico op bepaalde aandoeningen wordt hiermee fors groter. In dit artikel gaan we nu verder met de relatie tussen stress en diabetes, want het uit onderzoek is inmiddels duidelijk geworden dat stress het risico op diabetes fors verhoogd.

De relatie stress en diabetes

Er is in een periode van 18 jaar een grootschalig onderzoek gedaan naar de relatie tussen stress en het verhoogde risico op diabetes type 2. Het was al bekend dat depressies een verhoogde kans op diabetes geven, maar of stress ditzelfde effect had was nog niet duidelijk.

In een Engels onderzoek  werden bijna 10.000 mensen gedurende 18 jaar gevolgd. Regelmatig moesten ze vragenlijsten invullen over hun levensstijl en de hoeveelheid stress die ze tegenkwamen. Daarnaast werd natuurlijk bijgehouden of er zich een vorm van diabetes ontwikkeld had. Ook andere risicofactoren zoals roken en bewegen werden in kaart gebracht.

De conclusies van dit langlopende onderzoek zijn in 2012 gepubliceerd (1). Het bleek dat mensen met veel stress in hun leven, ruim 30% meer kans hadden op het ontwikkelen van diabetes type 2. Ook werd er gekeken naar andere gevolgen van de stress. Deze zorgde er ook voor dat de gevolgde personen met veel stress meer rookten, minder sporten en minder energie hadden.

De eerste conclusie was dus dat stress wel degelijk invloed heeft op het ontwikkelen van diabetes type 2. Maar als ze ook de algemene gezondheid en het voedingspatroon in de conclusie betrokken, bleek dat stress met name indirect een verhoogde kans op diabetes type 2 geeft.

Gevolgen van stress die van belang zijn voor diabetes

Ok, direct of indirect, de gevolgen van stress zijn duidelijk. Laten we even op een rijtje zetten welke gevolgen stress kan hebben voor het lichaam, gevolgen die een verhoogd risico op diabetes type 2 geven:

Eetgewoontes

Als je continu onder grote druk staat, dus veel stress te verwerken krijgt, heeft dit in veel gevallen direct gevolgen voor je eetgewoontes. Om de stress ‘de baas te blijven’, duiken veel mensen de koelkast in, of plannen een aanval op de snackautomaat in de hal. Deze slechte eetgewoontes hebben veel gevolgen voor je spijsvertering en je algemene gezondheid.

Maar deze slechte eetgewoontes zullen in ieder geval zorgen voor gewichtstoename, zeker als er geen sprake is van een vorm van bewegen of sporten. Zoals we allemaal weten is een overgewicht één van de oorzaken van het ontwikkelen van diabetes type 2.

Insuline-resistentie

Op het moment van stress, worden er allemaal soorten hormonen in je lichaam losgelaten om het hele proces in gang te zetten. Maar deze hormonen zorgen er ook voor dat het lastiger wordt om insuline aan te maken in het lichaam. Insuline is nodig om de ingenomen glucose te verwerken en uit je bloed te verwijderen. Als dit te vaak gebeurt, zal er insuline-resistentie ontstaan. Je lichaam reageert dan niet meer op de signalen waarna er een piek in je bloedsuiker zal ontstaan.

Hogere bloedsuikerspiegel

Door het eerder beschreven gevolg van de stress, worden bepaalde lichaamsfuncties in de stand-by stand geplaatst. Om dit te realiseren wordt onder andere het hormoon cortisol aangemaakt. Dit hormoon zorgt er onder andere voor dat de hartslag wordt verhoogd, de ademhaling sneller wordt en de bloeddruk wordt verhoogd.

Ook zal er meer glucose aan het bloed toegevoegd worden, om deze te kunnen gebruiken voor de meest belangrijke lichaamsfuncties, onder andere de spieren. Maar als je deze spieren op dat moment helemaal niet gebruikt (stress achter je bureau of in de auto) dan wordt deze glucose niet gebruikt. Het directe gevolg in een té hoge bloedsuikerspiegel.

Verzwakking van het immuunsysteem

Zoals we eerder al zagen, zal de stressreactie van je lichaam het immuunsysteem voor het grootste deel uitschakelen. Als dit te vaak gebeurt, zal je immuunsysteem gaan haperen, en we weten allemaal dat een slecht functionerend immuunsysteem de kans geeft aan allerlei aandoeningen om zich te gaan ontwikkelen. Je lichaam is dan niet meer in staat om adequaat te reageren.

Andersom is ook waar: Diabetes zorgt voor stress

Stress is niet alleen een risicofactor voor het ontstaan van diabetes type 2, maar het hebben van diabetes  zorgt ook weer voor stress. Een visieuze cirkel wat beslist doorbroken moet worden om een normaal leven te kunnen leiden.

Op het moment dat je te horen krijgt dat er sprake is van diabetes type 2, gaat er veel veranderen in je leven. Afhankelijk van de ernst van de situatie, moet je je dagelijkse routine aanpassen voor het innemen van medicatie, insuline prikken, insulinepomp bijvullen, letten op wat je eet en vooral de stress vermijden om een verhoging van de bloedsuikerspiegel te voorkomen. Maar dit alles veroorzaakt juist stress, en door deze stress wordt het steeds moeilijker om de diabetes te beheersen.

Hoe kun je stress beheersen?

Natuurlijk kun je nooit alle stressmomenten vermijden. Soms heb je de stress ook gewoon nodig om beter te kunnen presteren. Denk maar eens aan een examen of een sollicitatiegesprek. Op deze momenten van gezonde stress ben je in staat om beter na te denken en sneller te reageren.

Maar als de stress een constante factor in je leven is, wordt het tijd om hier eens heel kritisch naar te kijken. Niet alleen om te voorkomen dat je een hoger risico krijgt op diabetes type 2, maar voor je algemene gezondheid. Stress is namelijk ook een belangrijke trigger voor allerlei andere aandoeningen, direct of indirect.

Een tijdje terug heb ik een mini-cursus Omgaan met stress geschreven, naar aanleiding van de vele vragen die ik hier over kreeg.

De stress cursus kun je hier vinden: mini-cursus stress 

Tot slot

Uit het eerder genoemde onderzoek is duidelijk gebleken dat er een verband bestaat tussen stress en een verhoogd risico op het ontwikkelen van diabetes type 2. Dit onderzoek heeft 18 jaar geduurd onder bijna 10.000 mensen. We mogen er dus vanuit gaan dat dit een betrouwbaar onderzoek is. Daarbij komt het feit dat de gevolgen van stress ook nog eens op een logische manier te koppelen zijn aan de oorzaken van diabetes type 2.

Stress beheersen is dus van levensbelang, en niet alleen voor het vermijden van diabetes type 2!

Als je meer wilt weten over diabetes in het algemeen, en type 2 in het bijzonder, lees dan ook even de volgende artikelen:

 

[/vc_column_text][vc_toggle title="Onderzoek:" open="false"]http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3551824/pdf/1471-2458-12-1109.pdf[/vc_toggle][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width="1/1"][/vc_column][/vc_row]

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: