Is Viagra (sildenafil) veilig? Werking, bijwerkingen en bewezen alternatieven

Viagra (sildenafil) is voor de meeste gezonde mannen veilig als het op recept wordt gebruikt. Het middel remt het enzym PDE-5, waardoor de bloedtoevoer naar de penis verbetert bij seksuele prikkeling. Maar sildenafil is geen wondermiddel en kent serieuze contra-indicaties — vooral de combinatie met nitraten kan levensbedreigend zijn.

Wat is een erectiestoornis precies?

Een erectiestoornis is het aanhoudende onvermogen om een erectie te krijgen of te behouden die voldoende is voor seksuele activiteit. Het komt vaker voor dan veel mannen denken: naar schatting circa 5% van de mannen onder 40 jaar heeft ermee te maken, oplopend tot rond 40–50% bij zestigers en zo’n 70% boven de 70 ¹.

Bij seksuele prikkeling ontspannen de bloedvaten in de penis en stroomt bloed in de twee sponsachtige kamers (corpora cavernosa). De druk die ontstaat, veroorzaakt een erectie. Als dit mechanisme structureel faalt — bij meer dan de helft van de pogingen — is een bezoek aan je huisarts zinvol.

Achterliggende oorzaken zijn vaak vasculair (hart- en vaatziekten), metabool (diabetes), hormonaal of psychologisch. Juist omdat erectieproblemen een vroeg signaal kunnen zijn van hart- en vaatziekten, is medische evaluatie belangrijk ².

Hoe werkt Viagra (sildenafil)?

Viagra is de merknaam voor sildenafil, een fosfodiësterase-5-remmer (PDE-5-remmer). Tijdens seksuele prikkeling maakt het lichaam stikstofmonoxide (NO) aan, wat leidt tot een verhoogde productie van cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP). Dit signaalstof ontspant de gladde spiercellen in de bloedvatwand van de penis, zodat bloed kan instromen.

PDE-5 is het enzym dat cGMP afbreekt en daarmee de erectie beëindigt. Sildenafil blokkeert PDE-5, waardoor cGMP langer actief blijft en de erectie beter behouden wordt ¹.

De pil bereikt zijn maximale bloedconcentratie binnen 30–60 minuten. De werking duurt gemiddeld vier uur. Belangrijk: je hebt seksuele prikkeling nodig — sildenafil veroorzaakt geen spontane erectie. In Nederland is het middel uitsluitend op recept verkrijgbaar.

Heeft sildenafil ook andere medische toepassingen?

Sildenafil is al jaren goedgekeurd voor de behandeling van pulmonale arteriële hypertensie (PAH) — verhoogde bloeddruk in de longslagader. Onderzoek toont aan dat sildenafil via de PDE-5-route de druk in de longslagader kan verlagen ³. Een uitgebreide review uit 2023 beschrijft daarnaast veelbelovende aanwijzingen voor effecten bij hartfalen, nierbescherming en neurobescherming ¹.

Een grote observationele studie uit 2025 vond dat gebruikers van sildenafil of tadalafil een lagere kans hadden op overlijden, hart- en vaatziekten en dementie vergeleken met niet-gebruikers ². Dit zijn voorlopige bevindingen — gerandomiseerde trials zijn nog nodig om causaliteit vast te stellen.

Is sildenafil veilig voor je hart en bloedvaten?

Voor de meeste gezonde mannen is sildenafil veilig bij gebruik conform recept. Het kan de bloeddruk tijdelijk en mild verlagen, wat doorgaans geen problemen geeft.

Een gerandomiseerde trial uit 2024 — het OxHARP-onderzoek — vond geen significante nadelige cardiovasculaire effecten bij patiënten met cerebrale kleine-vatenziekte ⁴. Onderzoek uit 2023 wijst erop dat sildenafil de arteriële stijfheid kan verminderen, een erkende maat voor vaatschade ⁵.

Let echter op de volgende situaties waarin sildenafil gevaarlijk of verboden is:

• Nitraten (nitroglycerinepleister, isosorbidedinitraat, ook amylnitriet/poppers): de combinatie kan een levensgevaarlijke bloeddrukdaling veroorzaken. Dit is een absolute contra-indicatie.
• Alfablokkers (bij prostaatklachten of hoge bloeddruk): kunnen samen met sildenafil de bloeddruk te sterk verlagen — overleg altijd met je arts.
• Recente beroerte of hartaanval: gebruik sildenafil niet zonder expliciet medisch akkoord.
• Ernstige lever- of nierfunctiestoornissen: dosisaanpassing of vermijding kan nodig zijn.

Wanneer mag je Viagra absoluut niet gebruiken?

Gebruik sildenafil niet als één of meer van het volgende op jou van toepassing is:

• Je gebruikt nitraten, inclusief recreatieve middelen zoals poppers.
• Je arts heeft gezegd dat seksuele activiteit te belastend is voor je hart.
• Je hebt eerder priapisme (een aanhoudende, pijnlijke erectie) gehad, of je hebt de ziekte van Peyronie.
• Je hebt ooit niet-arteriële ischemische optische neuropathie (NAION) gehad — een zeldzame oogaandoening die tot blijvend gezichtsverlies kan leiden.

Raadpleeg bij twijfel altijd je huisarts of apotheker. Thuisarts.nl biedt betrouwbare, op NHG-richtlijnen gebaseerde informatie over erectieproblemen.

Welke bijwerkingen heeft Viagra?

Bijwerking	Hoe vaak	Wat te doen
Hoofdpijn	Vaak	Paracetamol, voldoende water
Blozen of roodheid in het gezicht	Vaak	Verdwijnt vanzelf
Verstopte of loopneus	Vaak	Verdwijnt vanzelf
Lichte bloeddrukdaling	Vaak	Rustig opstaan, niet autorijden
Maagklachten of brandend maagzuur	Soms	Niet innemen vlak voor een vetrijke maaltijd
Duizeligheid	Soms	Vermijd autorijden of werken op hoogte
Priapisme (erectie langer dan 4 uur)	Zelden	Direct naar spoedeisende hulp
Gehoor- of gezichtsverlies	Zeer zelden	Stop gebruik, bel direct een arts

Priapisme klinkt misschien als geen probleem, maar een onbehandelde langdurige erectie kan de penis permanent beschadigen. Bij een aanhoudende erectie van meer dan vier uur is spoedeisende hulp direct noodzakelijk.

Helpen leefstijlveranderingen bij erectieproblemen?

Bij lichte tot matige erectieproblemen kunnen leefstijlaanpassingen aanzienlijke verbetering geven — vooral als overgewicht, roken, alcoholgebruik of psychologische factoren een rol spelen.

Aanpassing	Mechanisme	Praktisch
Regelmatige lichaamsbeweging	Betere doorbloeding en endotheelfunctie	Minimaal 150 min/week matig intensief
Gewichtsverlies	Minder hormonale verstoring, minder vaatbelasting	Mediterraan dieet als vertrekpunt
Stoppen met roken	Herstel van vaatwandfunctie (endotheel)	Nicotinevervangingstherapie of huisartsondersteuning
Alcoholmatiging	Minder testosteronremming	Maximaal 1–2 eenheden per dag
Betere slaap	Lagere cortisolspiegel, betere testosteronaanmaak	Regelmatig slaapritme, goede slaaphygiëne
Prestatieangst aanpakken	Doorbreken van de angstcyclus	Seksuologische of relatietherapie

Welke supplementen zijn onderzocht voor erectieproblemen?

De markt biedt talloze producten die worden aangeprezen als “natuurlijke Viagra.” De wetenschappelijke onderbouwing is meestal mager. Hieronder een eerlijk overzicht van de best onderzochte opties:

Supplement	Bewijs	Let op
L-arginine	Beperkte RCT’s; mogelijk mild voordeel	Mogelijke interactie met nitraten — niet combineren
Rode ginseng (Panax ginseng)	Kleine studies; inconsistente resultaten	Kwaliteitsverschillen per merk
Zink	Relevant bij aantoonbaar tekort	Geen effect bij normale zinkwaarden
Yohimbine	Enkele positieve studies; bijwerkingen niet zeldzaam	Kan bloeddruk en angst verhogen — niet zonder arts
DHEA	Mogelijk effect bij aangetoond tekort	Niet starten zonder bloedonderzoek

Geen van deze supplementen is door de EMA of FDA goedgekeurd als behandeling voor erectiestoornissen. Bespreek gebruik altijd met je arts of apotheker, zeker als je andere medicijnen slikt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat Viagra werkt?

Sildenafil is in de meeste gevallen binnen 30 tot 60 minuten actief na inname. Een vetrijke maaltijd kan de opname vertragen. De werking houdt gemiddeld vier uur aan, al verschilt dit per persoon.

Mag je Viagra gebruiken als je bloeddrukverlagende medicijnen slikt?

Dat hangt af van het type medicijn. De combinatie met nitraten is absoluut verboden — de bloeddruk kan gevaarlijk laag worden. Bij alfablokkers is extra voorzichtigheid geboden. Bespreek je volledige medicatielijst altijd met je arts of apotheker vóór je begint.

Kan ik Viagra zonder recept kopen in Nederland?

Nee. In Nederland is sildenafil uitsluitend op recept verkrijgbaar. Online aanbieders die het middel zonder recept leveren, opereren illegaal en leveren vaak vervalste of onveilige producten. Ga altijd via je huisarts of een erkende apotheek.

Is sildenafil hetzelfde als Viagra?

Ja. Viagra is de merknaam, sildenafil is de werkzame stof. Sinds het patent is verlopen, zijn er ook generieke varianten verkrijgbaar. Deze bevatten dezelfde werkzame stof en werken op dezelfde manier, maar zijn vaak goedkoper.

Kun je verslaafd raken aan Viagra?

Sildenafil is niet fysiek verslavend — er is geen sprake van lichamelijke afhankelijkheid of onthoudingsverschijnselen. Wel kan een psychologische afhankelijkheid ontstaan, waarbij je het gevoel hebt het middel nodig te hebben. Bespreek dit met je arts als je je hierin herkent.

Mag je alcohol drinken als je sildenafil gebruikt?

Matig alcoholgebruik (1–2 eenheden) is in de regel geen probleem, maar alcohol kan bijwerkingen zoals duizeligheid en bloeddrukdaling versterken. Bovendien kan overmatig alcoholgebruik op zichzelf erectieproblemen veroorzaken of verergeren.

Werkt Viagra ook bij vrouwen?

Sildenafil is alleen geregistreerd voor mannen met erectiestoornissen en voor patiënten met pulmonale arteriële hypertensie. Er is beperkt onderzoek naar het effect bij vrouwen met seksuele disfunctie, maar de resultaten zijn wisselend en het middel is hiervoor niet goedgekeurd.

Footnotes

1. Samidurai A, Xi L, Das A. Beyond Erectile Dysfunction: cGMP-Specific Phosphodiesterase 5 Inhibitors for Other Clinical Disorders. Annual Review of Pharmacology and Toxicology. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36206989/ ↩ ↩² ↩³

2. Jehle DVK, Sunesra R, Uddin H. Benefits of Tadalafil and Sildenafil on Mortality, Cardiovascular Disease, and Dementia. The American Journal of Medicine. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39532245/ ↩ ↩²

3. Liang X, Zhou J, Wang H. miR-30d Attenuates Pulmonary Arterial Hypertension via Targeting MTDH and PDE5A and Modulates the Beneficial Effect of Sildenafil. Advanced Science. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39206778/ ↩

4. Webb AJS, Birks JS, Feakins KA. Cerebrovascular Effects of Sildenafil in Small Vessel Disease: The OxHARP Trial. Circulation Research. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38832504/ ↩

5. Woolf B. Natural experiments with sildenafil and stiffness. BMJ (Clinical Research ed.). 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38128961/ ↩

Bronnen

1. Webb AJS, Birks JS, Feakins KA — Cerebrovascular Effects of Sildenafil in Small Vessel Disease: The OxHARP Trial · Circulation Research · 2024
2. Woolf B — Natural experiments with sildenafil and stiffness · BMJ (Clinical Research ed.) · 2023
3. Samidurai A, Xi L, Das A — Beyond Erectile Dysfunction: cGMP-Specific Phosphodiesterase 5 Inhibitors for Other Clinical Disorders · Annual Review of Pharmacology and Toxicology · 2023
4. Jehle DVK, Sunesra R, Uddin H — Benefits of Tadalafil and Sildenafil on Mortality, Cardiovascular Disease, and Dementia · The American Journal of Medicine · 2025
5. Liang X, Zhou J, Wang H — miR-30d Attenuates Pulmonary Arterial Hypertension via Targeting MTDH and PDE5A and Modulates the Beneficial Effect of Sildenafil · Advanced Science · 2024