• 3 redenen waarom een koolhydraatarm dieet onzin is

3 redenen waarom een koolhydraatarm dieet onzin is

2017-04-07T10:06:58+00:00augustus 1st, 2016|Koolhydraten|1 Reactie

Laatste update: door

3 redenen waarom een koolhydraatarm dieet onzin iskoolhydraatarm dieet ongezond

Het eerste wat mensen denken te moeten doen om af te vallen, is bezuinigen op koolhydraten. Het is waarschijnlijk ook het meest gehoorde voedingsadvies wereldwijd. Hoewel het klopt dat koolhydraatarme dieetprogramma's minder populair zijn dan ze ooit eens waren, is het geloof dat koolhydraten slecht zijn of dat ze dik maken nog altijd diep in ons genesteld.

Zo zie je bijvoorbeeld vaak dat iemand bij McDonalds gaat eten en dan alleen de hamburger verorbert terwijl hij het broodje laat liggen. En doet hij dat niet, voelt hij zich er achteraf vaak schuldig over...

Kortom, het gehele gedachtegoed dat koolhydraten vermeden moeten worden is een echte trend geworden, al dan niet verpakt in een koolhydraatarm dieet. De volgende uitspraken komen je vast ook bekend voor:

  • Koolhydraten zorgen voor een piek en de insulineproductie, waardoor je lijf extra vet opslaat
  • Koolhydraten en dan met name suiker en graanproducten, zorgen voor chronische ontstekingen in het lichaam
  • Anders dan vetten en eiwitten, zijn koolhydraten helemaal niet essentieel voor je gezondheid

Al deze bekende uitspraken zien er nog relatief logisch uit, maar dat is dan ook precies het probleem . Je lijf is een ontzettend complex systeem , met uitzondering van junkfood, kun je niet over bepaalde voedingsmiddelen zeggen dat ze per se goed of slecht zijn.

Natuurlijk is suiker slecht, evenals witte bloem of een snoepreep. Maar dat wil niet zeggen dat alle koolhydraatrijke voedingsmiddelen ongezond zijn. Immers, groenten en fruit zitten ook vol met koolhydraten.

Insuline en vetopslag

Verhogen koolhydraten je insulineproductie? Ja, dat doen ze inderdaad. Maar de vraag is of een verhoogde insulineproductie ook leidt tot een verhoogde vetopslag. Dit is namelijk helemaal niet het geval. Insuline zorgt er juist voor dat je verzadigd raakt na een maaltijd. Dus het eigenlijke doel is het tegenovergestelde van vetopslag. Door vet bij de maaltijd te eten, en natuurlijk meer te eten dan je nodig hebt, kun je wel vet opslaan.

Zorgen koolhydraten  voor chronische ontstekingen in je lijf? Junkfood doet dat natuurlijk wel. Immers, deze producten zitten vol met bewerkte suikers en geraffineerde graanproducten. Maar als we het over fruit, volkoren granen, of groenten hebben, dan is dat zeker niet het geval. Sterker nog, deze voedingsmiddelen werken chronische ontstekingen juist tegen.

Ook de uitspraak dat koolhydraten minder belangrijk zijn dan andere macronutriënten is volkomen onzin. Je lijf heeft namelijk juist een voorkeur voor glucose als brandstof, en glucose kan alleen effectief omgezet worden uit koolhydraten.

Nu zeg je misschien wel dat eiwit ook omgezet kan worden in koolhydraten indien dit nodig is, maar dit is een bijzonder ineffectief proces, waardoor je lichaam ook veel energie kwijtraakt. Er kan dus gesteld worden dat je lichaam er altijd voorkeur aan geeft om glucose uit koolhydraten te converteren, omdat deze al glucose-moleculen bestaan.

Is een koolhydraatarm dieet effectief?

Waarom helpen koolhydraatarme diëten dan mensen zo goed om af te vallen? De vraag is of dit eraan ligt dat je koolhydraten vermijdt of misschien toch vanwege een andere reden? Uiteindelijk moet je beseffen dat je alleen afvalt wanneer je minder calorieën consumeert dan die je verbrandt. Het maakt in principe ook niet uit of deze calorieën binnenkomen in de vorm van koolhydraten, eiwitten of vetten. Wel is er een verschil in hoe je lichaam hiermee omgaat.

Door minder koolhydraten in de vorm van bewerkte suikers en graanproducten te consumeren, zul je hoogstwaarschijnlijk afvallen. Deze producten leiden er namelijk toe dat je meer eet dan je nodig hebt, waardoor je vanzelf aankomt. Zodra je ze uit je dieet vermijdt, is het is ook logisch dat je sneller gewicht verliest.

Het probleem ligt hem echter niet in de koolhydraten zelf, want natuurlijke producten, zoals volkorengranen leiden helemaal niet tot gewichtstoename, maar zelfs tot gewichtsverlies.

Voor veel mensen werken koolhydraatarme diëten bijzonder goed. Hier bestaan echter meerdere redenen voor. Ten eerste consumeer je bij een koolhydraatarm dieet ook meer eiwit. Eiwit heeft in hongeronderdrukkend effect, waardoor je automatisch minder gaat eten. Hij is er dus niet zozeer aan gelegen dat je minder koolhydraten eet, maar eerder omdat je meer eiwitten eten.

Een andere redenen waarom mensen denken goed af te vallen met een koolhydraatarm dieet, is omdat ze in de beginfase altijd veel gewicht verliezen. Dit gewicht is echter geen vet, maar uitsluitend water. Zodra de glucosereserves in je lichaam namelijk uitgeput raken, wat na twee dagen al gebeurt op een koolhydraatarm dieet, laat je lichaam ook behoorlijk wat vocht los. Hierdoor zie je dus al een behoorlijk drastische verandering op de weegschaal, maar eigenlijk vet ben je nog helemaal niet kwijt.

Nieuw onderzoek heeft zelfs aangetoond dat vetarme diëten qua vetverbranding effectiever werken dan een koolhydraatarm dieet.

De meeste mensen die een koolhydraatarm dieet proberen, zijn vaak mensen die erg veel zitten overdag en over het algemeen geen actieve levensstijl erop nahouden. Sporters en andere actievelingen kiezen bijna nooit voor een koolhydraatarm dieet, simpelweg omdat dit niet in voldoende energie voorziet. Koolhydraten zorgen namelijk voor snelle energie, terwijl je lichaam eerst vetten en eiwitten moet omzetten in glucose of ketonen om hier energie uit te kunnen halen.

De nadelen van een koolhydraatarm dieet

Als je zelf al eens een koolhydraatarm dieet gevolgd in het verleden, heb je op korte termijn waarschijnlijk weinig nadelen hiervan ondervonden. Een veelvoorkomende klacht is wel een gevoel van futloosheid en uitputting de eerste paar weken. Op de lange termijn zijn de nadelen echter veel groter, laten we daarom eens een kijkje nemen naar wat er kan gebeuren als je langdurig koolhydraatarm eet:

  • Verlaagde productie van schildklierhormoon
  • Verhoogde productie van het stresshormoon cortisol
  • Een verminderde productie van testosteron
  • Slecht humeur en verslechterde mentale functie
  • Spieren worden aangetast
  • Slechter immuunsysteem

Kortom , door lange tijd koolhydraten te vermijden, gaat je stofwisseling achteruit, ervaart je lijf meer stress en raak je ook nog eens spieren kwijt. Het gevolg hiervan is natuurlijk dat je weinig energie hebt, constant moe bent en een slecht humeur hebt. Misschien voel je je na verloop van tijd ook echt ziek. En wat nog het ergste is, gezien dat het doel van het hele dieet is, zul je minder vet kwijt zijn dan je in eerste instantie had gedacht.

Verlaagde productie van het schildklierhormoon

Je schildklier speelt een grote rol bij elke functie in je lichaam. De schildklier produceert bepaalde hormonen die ook je stofwisseling aansturen. Wanneer er minder van deze hormonen worden geproduceerd, wordt ook je stofwisseling op een laag pitje gezet.

Het voornaamste schildklierhormoon wordt T3 genoemd. Het hormoon speelt bovendien ook een rol in de behering van glucose. Wanneer T3 niet voldoende wordt aangemaakt, voelen mensen zich over het algemeen vaak koud en futloos. Deze hormonenproductie is, zo heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond, bovendien ook gevoelig voor de hoeveelheid koolhydraten en calorieën die binnenkomen. Wanneer er namelijk niets genoeg binnenkomt, wordt de hormoonproductie  omlaag geschroefd.

Eet je dus niet voldoende koolhydraten, gaat de productie van je schildklierhormoon omlaag, en wordt je stofwisseling op een lager pitje gezet, waardoor je juist meer vet gaan opslaan in plaats van meer te verbranden.

Onderzoeken hebben ook aangetoond dat alleen een verlaagde koolhydratenconsumptie met dezelfde hoeveelheid calorieën ook tot een verlaagde productie van het schildklierhormoon leidt.

Schildklierhormonen zijn erg belangrijk als je wilt afvallen, maar hebben ook andere krachtige effecten op de gezondheid. Met name als je erg actief bent heb je gewoonweg voldoende koolhydraten nodig.

Een verhoogde productie van cortisol

Een ander verontrustend fenomeen dat optreedt wanneer je koolhydraatarm eet, is dat je cortisolproductie omhooggaat. Cortisol staat bekend als het stresshormonen, en is iets wat je het liefst in bedwang wilt houden. Onderzoek heeft  aangetoond dat een te lage consumptie van koolhydraten, dat wil zeggen gemiddeld minder dan 200 g per dag, ervoor zorgt dat je cortisolproductie omhooggaat en je testosteronproductie juist omlaag gaat. Met andere woorden, dit zorgt ervoor dat je spieren kwijtraakt en vet opslaat.

Testosteron is niet alleen gelinkt aan je libido, maar ook aan je prestaties. Dit geldt ook voor vrouwen. Wanneer de testosteronniveaus namelijk zakken, zorgt dit ervoor dat je minder krachtinspanningen kunt doen.

Zo zie je ook, dit is met name belangrijk voor mensen die erg actief zijn en veel sporten of veel krachttraining doen.

Een recent onderzoek heeft dit goed aangetoond. Er waren zes deelnemers die voor het begin van het dieet getest werden door middel van een fietstest. Alle zes deelnemers konden deze test voltooien. Na echter maar drie dagen een koolhydraatarm dieet gevolgd te hebben, konden nog maar twee van de zes deelnemers de test voltooien.

Ook werd er een controlegroep gebruikt die een koolhydraatrijk dieet volgde. Zoals verwacht, konden alle deelnemers in deze groep de test voor het dieet en tijdens het dieet voltooien.

Vrouwelijke hormonen op een koolhydraatarm dieet

Nu we weten dat weinig koolhydraten kunnen zorgen voor een disbalans in je hormoonhuishouding, is de volgende vraag natuurlijk, in hoeverre dit effect heeft op vrouwen. Vrouwen zijn over het algemeen namelijk gevoeliger voor de consumptie van koolhydraten dan mannen.

Hoewel je misschien zou denken dat de schildklier het voornaamste orgaan is dat hormonen produceert, is dit eigenlijk helemaal niet waar. De voornaamste hormoonproductie wordt beheerd door het centrale zenuwstelsel, oftewel de hersenen.

In onze hersenen zit ook de zogenaamde hypothalamus, die precies kan aanvoelen hoeveel calorieën en koolhydraten beschikbaar zijn. Wanneer vrouwen niet voldoende energie en niet voldoende koolhydraten consumeren, zorgt dit voor problemen met de hypothalamus.

Dit zorgt er uiteindelijk voor dat hormoonproductie overhoop ligt, wat kan resulteren in onder andere een onregelmatige menstruatie, meer honger en extra stressgevoelens.

Vooral voor vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn is dit natuurlijk een groot gevaar, omdat je lijf juist al deze dingen doet om te voorkomen dat je kind of je voortplantingsvermogen in gevaar raken.

De verhoogde productie van cortisol zorgt ook bij vrouwen voor grotere problemen, omdat het de hypothalamus wederom stimuleert om minder hormonen te produceren. Dit zorgt voor een slecht humeur, een slechte spijsvertering, een verzwakt immuunsysteem, een langzamere stofwisseling, weinig energie en natuurlijk een laag libido.

Verdere gevolgen hiervan zijn een verminderde vruchtbaarheid, meer lichaamsvet, hypoglykemie, chronische ontstekingen in je lichaam, depressie, en zelfs een verlaagde botdichtheid.

En dit zijn juist allemaal dingen die je denkt te voorkomen of te bestrijden met een koolhydraatarm dieet!

Tot slot...

De gevaren van een koolhydraatarm dieet bestaan uit een verlaagde productie van het schildklierhormoon, hormonale disbalans, verhoogde stresslevels en verminderde testosteronproductie, spierverlies, en vetopslag.

Hou er rekening mee dat dit de langetermijneffecten zijn van een te lage koolhydratenconsumptie, en je hier dus niet direct last van zult hebben. Toch is het een wijze beslissing om over te stappen op een vetarm dieet, voornamelijk omdat onderzoek heeft aangetoond dat een vetarm dieet net zo effectief als niet effectiever is in het verbranden van vet dan een koolhydraatarm dieet.

Hoewel het er wel even op leek, ondersteund de wetenschap de voordelen van een koolhydraatarm dieet niet. Bovendien hebben alle samenlevingen met de hoogste concentratie van 100-jarigen geleefd op een dieet dat met name bestaat uit natuurlijke bronnen van koolhydraten, een beetje eiwit en een beetje vet. Dit is waarschijnlijk een veel belangrijke feit om rekening mee te houden, dan studies op basis van kortdurende diëten. Immers, de lengte en natuurlijk de kwaliteit van je leven zijn uiteindelijk doorslaggevend in hoe gezond een bepaalde voedingswijze eigenlijk is.

Zolang je voor natuurlijke voedingsmiddelen kiest en voldoende groente en fruit eet, zit je vrijwel altijd goed. Succes!

Bronnen:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/behindtheheadlines/news/2015-08-14-low-fat-diet-better-than-low-carb-diet-for-getting-rid-of-body-fat/

http://aje.oxfordjournals.org/content/176/suppl_7/S44.full

https://examine.com/nutrition/really-low-fat-vs-somewhat-lower-carb/

Eén reactie

  1. Joke 3 augustus 2018 om 12:46 - Antwoorden

    Ik wilde juist aan dit dieet beginnen en heb hierover een boek je gekocht. Wie wil het van mij overnemen.

    Het is van Jasper Alblas. Het 7x7 afslank receptenboek en kostte euro 27.

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: