Tinnitus behandelen in 4 stappen: wat werkt echt (en wat niet)

Tinnitus behandel je het best met een combinatie van aanpakken. Er is geen pil die het geluid weghaalt. Wel helpen cognitieve gedragstherapie, een hoortoestel bij gehoorverlies en fysiotherapie bij klachten in nek of kaak duidelijk. Daarmee wordt de dagelijkse hinder bij veel mensen een stuk kleiner, ook als het suizen zelf blijft.¹²

Hoe vaak komt tinnitus voor en wanneer moet je actie ondernemen?

Bijna iedereen hoort wel eens tijdelijk een piep na een concert of ander hard geluid. Bij naar schatting 10 tot 15% van de volwassenen blijft het geluid langer dan drie maanden. Dan heet het chronische tinnitus. Een kleinere groep heeft er zoveel last van dat slaap, concentratie en stemming er structureel onder lijden.¹

Tinnitus kan invloed hebben op:

• Slaap: inslapen gaat moeilijker als het stil is in de kamer
• Concentratie en werk
• Stemming: angst, piekeren en somberheid
• Sociaal contact en ontspanning

Ouder worden, gehoorverlies, blootstelling aan lawaai en stress hangen samen met een grotere kans op tinnitus.³ Op Thuisarts.nl lees je wanneer je met oorsuizen naar de huisarts gaat.

Stap 1: Welk type tinnitus heb je?

De eerste stap is uitzoeken welk type tinnitus je hebt. Dat bepaalt welke behandeling de meeste kans maakt.²

Somatosensorische tinnitus ontstaat of verergert door prikkels uit nek, kaak of schouders. Een aanwijzing is dat het geluid verandert als je je kaak klemt, je hoofd draait of druk zet op je nek.⁴ Fysiotherapie gericht op de nek of het kaakgewricht kan bij deze groep de klachten verminderen.⁵

Pulsatieve tinnitus laat je altijd door een arts beoordelen. Soms zit er een vaatprobleem achter dat behandeling nodig heeft.³

Stap 2: Begrijp wat er in je hersenen gebeurt

Tinnitus zit niet alleen in je oor. Vaak begint het met beschadiging in het binnenoor, waarna de hersenen het ontbrekende signaal gaan compenseren. Netwerken voor aandacht en emotie raken daarbij betrokken, waardoor je het geluid steeds sterker opmerkt.²

Dat verklaart waarom stress, slaaptekort en piekeren het geluid harder lijken te maken. Ze zetten hetzelfde netwerk op scherp. Het goede nieuws is dat je hersenen ook kunnen leren het geluid minder belangrijk te vinden. Daarop zijn de meeste behandelingen gebaseerd.¹²

Heb je ook gehoorverlies? Dan is een hoortoestel vaak een goede eerste stap. Omgevingsgeluid wordt dan beter hoorbaar, waardoor de tinnitus minder op de voorgrond staat.¹²

Stap 3: Pak de psychologische kant actief aan

Tinnitus en emoties beïnvloeden elkaar. Het geluid veroorzaakt stress en angst, en stress maakt het geluid weer hinderlijker.² Daarom hoort de psychologische kant bij elke behandeling.

Cognitieve gedragstherapie (CGT) heeft de sterkste wetenschappelijke onderbouwing. CGT verandert het geluid niet, maar wel hoe je erop reageert. Mensen ervaren daardoor duidelijk minder hinder.¹²

Andere aanpakken die vaak worden ingezet:

• Tinnitus Retraining Therapy (TRT): uitleg en begeleiding, gecombineerd met geluidstherapie
• Geluidstherapie: zacht achtergrondgeluid dat de stilte opvult, bijvoorbeeld bij het slapen
• Behandeling van bijkomende klachten zoals slapeloosheid, angst of depressie²

Heb je zware psychische klachten door je tinnitus? Vraag je huisarts dan om een verwijzing naar een psycholoog of een audiologisch centrum met tinnitusbegeleiding.

Stap 4: Leefstijl en aanvullende behandelingen

Bescherm je gehoor. Lawaai is een belangrijke oorzaak van gehoorschade en tinnitus.³ Draag gehoorbescherming bij concerten, klussen en lawaaiige machines, zodat de schade niet verder toeneemt.

Verminder spanning in nek en kaak. Heb je somatosensorische tinnitus? Dan kunnen oefeningen voor nek en kaak, houdingsadvies en behandeling van tandenknarsen helpen.⁵⁴

Wat niet bewezen helpt:

• Medicijnen tegen tinnitus zelf: er is geen geneesmiddel dat het geluid betrouwbaar vermindert¹
• Ginkgo biloba en andere voedingssupplementen: geen overtuigend bewijs¹
• Etherische oliën en appelazijn: niet onderzocht in goede klinische studies, dus geen onderbouwing

Gebruik je medicijnen en wil je toch iets aanvullends proberen? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.

Veelgestelde vragen

Kan spanning in mijn nek mijn oorsuizen erger maken?

Ja, dat kan. Bij somatosensorische tinnitus beïnvloeden prikkels uit nek, kaak of schouders het geluid in je oren.⁴ Verandert het suizen als je je hoofd draait of je kaak klemt, dan is dat een aanwijzing. Fysiotherapie gericht op nek of kaak kan dan helpen.⁵

Ik heb al jaren last van oorsuizen. Heeft behandelen nog zin?

Ja. Ook na jaren kun je de hinder nog verminderen, zelfs als het geluid niet helemaal verdwijnt. Cognitieve gedragstherapie en een hoortoestel bij gehoorverlies helpen veel mensen met langdurige tinnitus.¹² Vraag je huisarts naar de mogelijkheden.

Gaat chronische tinnitus ooit nog weg?

Bij een deel van de mensen wordt het geluid in de loop van de tijd minder. Bij tinnitus die langer dan drie maanden bestaat, is volledig verdwijnen minder waarschijnlijk.¹ Wel kun je leren er zo mee om te gaan dat het je dagelijks leven nauwelijks nog belemmert.²

Welke behandeling heeft de sterkste wetenschappelijke onderbouwing?

Cognitieve gedragstherapie heeft de beste onderbouwing voor het verminderen van hinder.¹ Bij gehoorverlies is een hoortoestel zinvol, en bij nek- of kaakklachten fysiotherapie.²⁵ Een behandeling die voor iedereen werkt bestaat niet.

Welke medicijnen kunnen tinnitus veroorzaken?

Sommige geneesmiddelen kunnen het gehoor beschadigen of tinnitus als bijwerking hebben. Voorbeelden zijn hoge doses aspirine, bepaalde antibiotica (aminoglycosiden), sommige plaspillen en bepaalde middelen tegen kanker.³ Vermoed je dat een medicijn de oorzaak is? Bespreek dat met je arts of apotheker en stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie.

Wanneer moet ik naar de huisarts met tinnitus?

Ga naar de huisarts als het geluid plotseling ontstaat, aan één kant zit, meeklopt met je hartslag, of samengaat met gehoorverlies of duizeligheid.³ Ga bij plotseling gehoorverlies dezelfde dag. De huisarts kan je doorverwijzen naar een KNO-arts of audiologisch centrum.