Alcohol en psoriasis: hoe sterk is het verband en wat kun je doen?

Alcohol kan psoriasis verergeren, en bij mensen die veel drinken lijkt het ook de kans te vergroten dat de ziekte ontstaat. Alcohol stimuleert ontsteking, kan behandelingen minder goed laten werken en belast de lever. Dat laatste is extra riskant als je medicijnen zoals methotrexaat gebruikt. Hoe minder je drinkt, hoe beter het meestal is voor je huid.¹²

Wat is psoriasis precies?

Psoriasis is een chronische ontstekingsziekte waarbij het afweersysteem de huid overactief maakt. Huidcellen worden veel sneller aangemaakt dan normaal en stapelen zich op. Zo ontstaan rode, verdikte plekken met witte of zilverachtige schilfers, vaak op ellebogen, knieën, onderrug en hoofdhuid.¹

In westerse landen heeft naar schatting 2 à 3 procent van de volwassenen psoriasis. De ziekte verloopt in golven: periodes met veel klachten wisselen af met rustigere periodes. Genezen kan niet, maar met de juiste behandeling krijgen de meeste mensen hun klachten goed onder controle.¹ Betrouwbare uitleg voor patiënten vind je op Thuisarts.nl.

Hoe verergert alcohol psoriasis?

Alcohol wordt in onderzoek steeds weer genoemd als een van de leefstijlfactoren die psoriasis kunnen uitlokken of verergeren.² Daar zijn een paar verklaringen voor:

• Meer ontsteking. Psoriasis draait om ontsteking. Alcohol kan ontstekingsprocessen in het lichaam versterken, en daarmee ook de processen in de huid.²
• Behandeling werkt minder goed. Bij mensen die veel drinken reageert psoriasis volgens onderzoek vaak minder goed op behandeling, en zij houden zich ook vaker niet aan de voorgeschreven therapie.²
• Andere risicofactoren komen erbij. Veel drinken gaat vaak samen met roken, overgewicht en een minder gevarieerd eetpatroon. Ook die factoren hangen samen met ernstigere psoriasis.²³

Het verband is grotendeels gebaseerd op observationeel onderzoek. Dat bewijst geen oorzaak en gevolg, maar het patroon is consistent genoeg om minder drinken een zinnig advies te noemen.

Maakt het uit of je bier, wijn of sterkedrank drinkt?

In een groot Amerikaans onderzoek volgden onderzoekers ruim 82.000 verpleegkundigen 14 jaar lang. Vrouwen die meer alcohol dronken, kregen vaker psoriasis. Dat gold vooral voor gewoon bier (dus geen light bier). Bij wijn, light bier en sterkedrank vonden de onderzoekers geen duidelijk verband.⁴

De onderzoekers vermoeden dat iets anders in bier dan de alcohol een rol speelt, zoals de gluten uit gerst. Dat is nog niet bewezen. Het onderzoek ging bovendien alleen over vrouwen en over het ontstaan van psoriasis, niet over het verergeren ervan.⁴

Wijn is dus geen veilige keuze. In deze studie was alleen het verband met het ontstaan van psoriasis minder duidelijk. Voor het verergeren van bestaande psoriasis en voor je lever telt vooral hoeveel alcohol je in totaal drinkt.²³

Waarom is alcohol extra riskant voor je lever bij psoriasis?

Mensen met psoriasis hebben vaker leververvetting die niets met alcohol te maken heeft (niet-alcoholische leververvetting). In een groot Amerikaans bevolkingsonderzoek kwam dit duidelijk vaker voor bij mensen met psoriasis dan bij mensen zonder.⁵ Je lever staat bij psoriasis dus vaak al onder druk.

Daar komt de medicatie bij. Sommige systemische psoriasismiddelen, vooral methotrexaat, kunnen de lever beschadigen. Alcohol, overgewicht en leververvetting vergroten dat risico.¹³ Gebruik je methotrexaat of een ander middel dat de lever belast? Dan is het advies meestal om geen of zo weinig mogelijk alcohol te drinken. Vraag je dermatoloog of apotheker wat voor jouw medicijn geldt, en sla de controles van je leverwaarden niet over.

Psoriasis en te veel drinken: hoe ontstaat die vicieuze cirkel?

Mensen met psoriasis hebben vaker problemen met alcohol dan mensen zonder de ziekte.²³ Psoriasis is zichtbaar en kan zwaar wegen: schaamte, sociale situaties vermijden, minder zelfvertrouwen, somberheid. Alcohol lijkt dan even te helpen. Maar meer drinken kan leiden tot meer opvlammingen, een behandeling die minder aanslaat en daardoor nog meer stress.

Herken je dit? Dan ben je niet de enige, en het is geen kwestie van zwakte. Artsen kennen dit patroon. Bespreek het met je huisarts of dermatoloog. Zij kunnen je huid én je alcoholgebruik samen bekijken.

Wat kun je zelf doen als je psoriasis hebt?

• Drink minder, of stop. Vooral tijdens een opvlamming en als je systemische medicatie gebruikt.²
• Let op je gewicht. Bij overgewicht kan afvallen psoriasis verminderen en behandelingen beter laten werken.³⁶
• Eet gevarieerd. Een eetpatroon met veel groente, fruit, peulvruchten, volkoren producten, vis en olijfolie, zoals de mediterrane keuken, past goed bij psoriasis.⁶ Meer over gezond eten lees je bij het Voedingscentrum.
• Stop met roken. Roken en alcohol versterken elkaar als risicofactor.²
• Houd bij wat je triggers zijn. Noteer wanneer je huid opvlamt en bespreek dat met je dermatoloog.
• Zoek hulp als minderen niet lukt. Je huisarts is het eerste aanspreekpunt. Op Thuisarts.nl lees je hoe je kunt minderen en welke hulp er is.

Wanneer kun je beter naar je huisarts?

Ga naar je huisarts als je psoriasis ondanks behandeling niet verbetert, als je gewrichtspijn of stijve gewrichten krijgt, of als je merkt dat je meer drinkt dan je wilt. Drink je al lange tijd dagelijks veel? Stop dan niet ineens op eigen houtje, maar overleg eerst met je huisarts. Plotseling stoppen kan dan ontwenningsverschijnselen geven waarvoor medische begeleiding nodig is.

Veelgestelde vragen

Veroorzaakt alcohol psoriasis, of maakt het de ziekte alleen erger?

Allebei lijkt mogelijk. Groot onderzoek laat zien dat mensen die veel drinken vaker psoriasis krijgen, vooral als ze gewoon bier drinken.⁴ Heb je al psoriasis, dan hangt alcohol samen met meer ontsteking, ernstigere klachten en een behandeling die minder goed werkt.²

Ik drink elke dag veel bier en val na behandeling steeds terug. Hoe kom ik hiervan af?

Alcoholverslaving is een aandoening, geen gebrek aan wilskracht, en terugvallen hoort bij herstel. Ga terug naar je huisarts en vertel eerlijk dat het thuis niet lukt. Die kan je opnieuw verwijzen, nazorg regelen en bekijken of medicijnen je kunnen helpen om minder trek te hebben. Stop bij dagelijks zwaar drinken niet ineens zonder begeleiding, want dat kan ontwenningsverschijnselen geven.

Zijn er meer mensen met psoriasis die worstelen met alcohol?

Ja. Problematisch alcoholgebruik komt vaker voor bij mensen met psoriasis dan bij mensen zonder.²³ Vaak speelt de emotionele last van de ziekte mee. Artsen kennen dit patroon en je kunt het gewoon bespreken.

Mag ik nog wijn drinken als ik psoriasis heb?

In een groot onderzoek hing wijn niet duidelijk samen met het krijgen van psoriasis, terwijl gewoon bier dat wel deed.⁴ Dat betekent niet dat wijn goed is voor je huid: alcohol blijft ontsteking en je lever belasten. Gebruik je methotrexaat of een ander middel dat de lever belast, vraag dan eerst je arts of en hoeveel je mag drinken.

Kan ik alcohol drinken als ik methotrexaat gebruik?

Methotrexaat kan de lever beschadigen, en alcohol vergroot dat risico.¹³ Het advies is meestal om geen of zo weinig mogelijk te drinken. Je dermatoloog of apotheker vertelt je wat voor jou geldt, en laat je leverwaarden regelmatig controleren.

Welke behandelingen zijn er voor psoriasis?

Meestal begin je met zalven of crèmes, zoals corticosteroïden en vitamine D-achtige middelen. Helpen die niet genoeg, dan zijn lichttherapie, tabletten zoals methotrexaat of injecties met biologische medicijnen mogelijk.¹ Genezen kan niet, maar de meeste mensen krijgen hun klachten goed onder controle.

Helpt het om af te vallen als ik psoriasis heb?

Bij overgewicht kan afvallen de ernst van psoriasis verminderen en behandelingen beter laten werken.³⁶ Minder alcohol drinken helpt daar vaak ook bij, omdat alcohol veel calorieën bevat.