
Calendula zalf zelf maken: wat werkt er echt en hoe doe je het veilig?
Werkt calendula zalf echt bij droge huid en kleine wondjes? Lees wat het onderzoek zegt, hoe je de zalf zelf maakt en wanneer je beter oppast.
Calendula zalf kan helpen bij droge, geïrriteerde huid en kleine, oppervlakkige wondjes. De bloemen van Calendula officinalis (goudsbloem) bevatten triterpenoïden en flavonoïden die in onderzoek ontstekingsremmend werken en huidherstel ondersteunen.123 De zalf maak je thuis van gedroogde bloemen, een plantaardige olie en bijenwas. Zo weet je precies wat erin zit.
Wat zit er in calendula dat het effectief maakt?
Calendula officinalis heet in het Nederlands goudsbloem. De plant bevat veel verschillende bioactieve stoffen. Het meest onderzocht zijn de flavonoïden, de triterpenoïden en de vetzuren. Volgens een review uit 2024 hoort calendula bij de best gedocumenteerde medicinale planten uit het Middellandse Zeegebied.1
| Stofgroep | Mogelijke werking | Stand van het bewijs |
|---|---|---|
| Triterpenoïden (o.a. faradiol-esters) | Ontstekingsremming | Vooral laboratoriumonderzoek 2 |
| Flavonoïden (o.a. isorhamnetine) | Antioxidant, celbescherming | Goed beschreven in reviews 1 |
| Polysachariden | Wondgenezing, vochtbinding | Veelbelovend, beperkt klinisch 3 |
| Carotenoïden en vetzuren | Ondersteuning huidbarrière | Beschreven in cosmetisch onderzoek 4 |
In 2025 brachten onderzoekers in kaart hoe de plant de ontstekingsremmende triterpenoïden aanmaakt.2 Dat zegt nog niets over de werking van een zelfgemaakte zalf, maar het helpt wel om te begrijpen waar het effect vandaan kan komen.
Werkt calendula zalf echt bij huidirritaties en wonden?
Het sterkste bewijs voor calendula gaat over gebruik op de huid. Calendula-extracten lijken de vorming van nieuw huidweefsel (epithelisatie) te bevorderen en de huid beter vocht te laten vasthouden.34 In een experimentele, niet-klinische studie uit 2024 genazen wonden sneller als er calendula-extract aan een alginaat-wondgel was toegevoegd.5 Zulke resultaten kun je niet zomaar vertalen naar mensen.
Het best onderzochte klinische voorbeeld is radiodermatitis: huidontsteking door bestraling, vaak bij borstkanker. In een eerdere gerandomiseerde studie kreeg de calendula-groep minder ernstige huidreacties dan de groep met trolamine-crème. Latere studies vonden niet steeds een voordeel ten opzichte van een gewone vochtinbrengende crème.36 Calendula is hier dus veelbelovend, maar geen bewezen standaardbehandeling.
Bij alledaagse klachten als droge huid of een klein schaafwondje is het veiligheidsprofiel van calendula op de huid gunstig.34
Hoe maak je zelf calendula zalf?
Wat je nodig hebt:
- 30 g gedroogde (biologische) calendulabloemen
- 200 ml basisolie (olijfolie of zonnebloemolie)
- 20–25 g bijenwas, of candelillawas als veganistische variant
- Schone, gesteriliseerde glazen potjes
Stap 1: infusie-olie maken
Doe de goed gedroogde bloemen in een schone pot en giet de olie erover tot alles onder staat. Je kunt kiezen:
- Koude infusie: 4–6 weken op kamertemperatuur op een donkere plek laten trekken, af en toe schudden.
- Warme infusie: 3–5 uur zachtjes verwarmen au bain-marie, maximaal ongeveer 50 °C.
Zeef daarna de bloemen eruit door een schone doek en knijp ze goed uit.
Stap 2: zalf bereiden
Smelt de was op laag vuur in de infusie-olie. Wil je de zalf steviger, neem dan meer was. Wil je hem zachter, neem dan minder. Giet het mengsel in de potjes en laat ze zonder deksel afkoelen, zodat er geen condens in de pot komt.
Praktische tips
- Gebruik alleen volledig droge bloemen. Vocht in olie kan schimmel en bacteriegroei veroorzaken.
- Zet de bereidingsdatum op elk potje.
- Schep de zalf eruit met een schone spatel in plaats van met je vingers.
- Bewaar de zalf koel en donker. Gebruik hem bij voorkeur binnen 6–12 maanden. Gooi hem eerder weg als de geur, kleur of structuur verandert.
Voor welke klachten is calendula zalf het meest onderbouwd?
Dit zijn de toepassingen die in klinisch en laboratoriumonderzoek het best ondersteund worden:
- Droge of geïrriteerde huid: ondersteunt hydratatie en de huidbarrière 4
- Kleine, oppervlakkige schaafwondjes: kan de wondgenezing ondersteunen 35
- Luieruitslag: wordt in onderzoek goed verdragen als milde verzorging 3
- Huidreacties door bestraling: wisselende resultaten; gebruik dit alleen in overleg met je behandelteam 36
In laboratoriumonderzoek uit 2025 doodde calendula-extract huidmijtjes (Demodex folliculorum).7 Dat is een vroeg resultaat in een reageerbuis. Het zegt nog niet dat de zalf helpt bij klachten als rosacea.
Wanneer is voorzichtigheid geboden?
Allergie voor composieten
Calendula hoort bij de composietenfamilie, net als kamille, arnica en chrysant. Ben je allergisch voor een van deze planten? Doe dan eerst een test: smeer een beetje zalf op de binnenkant van je onderarm en wacht 24–48 uur. Krijg je roodheid, jeuk of zwelling, gebruik de zalf dan niet.
Diepe wonden, brandwonden en infecties
Zelfgemaakte zalf is niet steriel. Gebruik hem niet op diepe of vervuilde wonden, grote brandwonden of wonden die ontstoken lijken (rood, warm, kloppend, pus). Lees op Thuisarts.nl wanneer je met een wond naar de huisarts gaat.
Zwangerschap en borstvoeding
Calendula innemen (thee, tinctuur of capsules) wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. Er zijn aanwijzingen dat de plant de baarmoeder kan stimuleren, en goed veiligheidsonderzoek bij zwangeren ontbreekt.3 Een beetje zalf op de huid geldt als minder riskant. Overleg toch met je verloskundige of arts, ook als je borstvoeding geeft. Smeer de zalf dan niet op de tepel vlak voor het voeden.
Medicijngebruik
Voor gebruik op de huid zijn geen interacties met gangbare medicijnen beschreven, ook niet met bloeddrukverlagers. Over het innemen van calendula in combinatie met medicijnen is te weinig bekend.3 Twijfel je, vraag het dan aan je apotheek of huisarts.
Veelgestelde vragen
Mag je calendula zalf gebruiken als je medicijnen neemt voor hoge bloeddruk?
Ja, voor zover bekend kan dat. Bij gebruik op de huid zijn geen interacties met bloeddrukverlagers beschreven, en er komt via de huid maar weinig van de werkzame stoffen in je bloed. Wil je calendula innemen als thee of tinctuur, overleg dan eerst met je apotheek of huisarts, want daarover is te weinig onderzoek gedaan.
Is calendula hetzelfde als goudsbloem?
Ja. Calendula is de wetenschappelijke naam van de goudsbloem, Calendula officinalis. Verwar hem niet met het afrikaantje (Tagetes). Dat is een andere plant, die soms ook ‘marigold’ wordt genoemd.
Kun je calendula zalf gebruiken bij eczeem?
Sommige mensen gebruiken calendula zalf als verzorging bij een licht droge, geïrriteerde huid. Er is te weinig klinisch bewijs om calendula specifiek bij eczeem aan te raden. Omdat het een composiet is, kan het bij gevoelige huid juist een allergische reactie geven. Ga bij aanhoudend of ernstig eczeem naar je huisarts.
Hoe lang is zelfgemaakte calendula zalf houdbaar?
Als je volledig droge bloemen en schone potjes gebruikt en de zalf koel en donker bewaart, blijft hij meestal 6 tot 12 maanden goed. De olie wordt na verloop van tijd ranzig. Gooi de zalf weg als je een andere geur, verkleuring of schimmel ziet.
Mag je calendula gebruiken tijdens de zwangerschap?
Calendula innemen wordt afgeraden tijdens de zwangerschap, omdat de plant mogelijk de baarmoeder stimuleert. Een kleine hoeveelheid zalf op de huid geldt als minder riskant. Overleg toch altijd eerst met je verloskundige of arts.
Welke basisolie is het beste voor calendula-infusie?
Olijfolie en zonnebloemolie worden het meest gebruikt. Olijfolie blijft langer goed doordat de vetzuren minder snel oxideren. Zonnebloemolie voelt lichter aan en trekt sneller in. Met bijenwas maak je van allebei een stevige zalf.
Mag je calendula zalf op een open wond smeren?
Op een klein, schoon schaafwondje kan dat, nadat je de wond hebt schoongespoeld. Zelfgemaakte zalf is niet steriel. Gebruik hem dus niet op diepe, vervuilde of ontstoken wonden of op brandwonden. Ga naar de huisarts als een wond niet geneest of tekenen van infectie geeft.
Footnotes
-
Vella FM, Pignone D, Laratta B. The Mediterranean Species Calendula officinalis and Foeniculum vulgare as Valuable Source of Bioactive Compounds. Molecules. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39124999/ ↩ ↩2 ↩3
-
Golubova D, Salmon M, Su H. Biosynthesis and bioactivity of anti-inflammatory triterpenoids in Calendula officinalis. Nature Communications. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40721615/ ↩ ↩2 ↩3
-
Shahane K, Kshirsagar M, Tambe S. An Updated Review on the Multifaceted Therapeutic Potential of Calendula officinalis L. Pharmaceuticals (Basel). 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37111369/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10
-
Olivero-Verbel J, Quintero-Rincón P, Caballero-Gallardo K. Aromatic plants as cosmeceuticals: benefits and applications for skin health. Planta. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39500772/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Possa GOK, Chopek S, Pereira AV. Calendula glycolic extract enhances wound healing of alginate hydrogel. Acta cirurgica brasileira. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39630705/ ↩ ↩2
-
Kalekhan F, Kudva AK, Raghu SV. Traditionally Used Natural Products in Preventing Ionizing Radiation-Induced Dermatitis. Anti-cancer agents in medicinal chemistry. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33820524/ ↩ ↩2
-
Rokaya N, Chaichalotornkul S, Saiwichai T. The Efficacy of Calendula Officinalis Extract on the Mortality of Demodex Folliculorum. Kathmandu University medical journal (KUMJ). 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42318713/ ↩
Persoonlijk plan · gratis
Afvallen met keto? Begin met jouw plan
Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.
Start de keto-check- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Bronnen
- Vella FM, Pignone D, Laratta B — The Mediterranean Species Calendula officinalis and Foeniculum vulgare as Valuable Source of Bioactive Compounds · Molecules · 2024
- Golubova D, Salmon M, Su H — Biosynthesis and bioactivity of anti-inflammatory triterpenoids in Calendula officinalis · Nature Communications · 2025
- Shahane K, Kshirsagar M, Tambe S — An Updated Review on the Multifaceted Therapeutic Potential of Calendula officinalis L · Pharmaceuticals (Basel) · 2023
- Olivero-Verbel J, Quintero-Rincón P, Caballero-Gallardo K — Aromatic plants as cosmeceuticals: benefits and applications for skin health · Planta · 2024
- Kalekhan F, Kudva AK, Raghu SV — Traditionally Used Natural Products in Preventing Ionizing Radiation-Induced Dermatitis · Anti-cancer agents in medicinal chemistry · 2022
- Possa GOK, Chopek S, Pereira AV — Calendula glycolic extract enhances wound healing of alginate hydrogel · Acta cirurgica brasileira · 2024
- Rokaya N, Chaichalotornkul S, Saiwichai T — The Efficacy of Calendula Officinalis Extract on the Mortality of Demodex Folliculorum · Kathmandu University medical journal (KUMJ) · 2025
Gratis keto-check · 2 minuten
Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen
Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.
Ja, ik wil mijn keto-plan- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Lees ook
Meer over supplementen

Supplementen
Gistextract: wat is het, verschilt het van MSG en is het veilig?
Wat is gistextract, is het hetzelfde als MSG (E621) en is het veilig? Lees hoe het gemaakt wordt, waar het in zit en wie beter oplet.

Vitamine D bij psoriasis en auto-immuunziekten: wat zegt het onderzoek?
Helpt vitamine D bij psoriasis? Wat onderzoek zegt over je vitamine D-spiegel, suppletie, veilige dosering, zalven en lichttherapie.

Zink: wat doet het, hoeveel heb je nodig en wat zijn de beste bronnen?
Wat doet zink in je lichaam, hoeveel heb je per dag nodig en wanneer is een supplement zinvol? Onderbouwd overzicht van tekort, bronnen en veiligheid.

VSL#3 bij prikkelbare darm (PDS): helpt het echt?
Helpt VSL#3 tegen PDS-klachten? Wat het onderzoek zegt, hoe je het gebruikt, waar je op let bij aanschaf en of het mag tijdens de zwangerschap.

Vitamine B12-tekort: symptomen, oorzaken en behandeling
Moe, tintelende voeten of vergeetachtig? Lees welke klachten bij een B12-tekort passen, wie risico loopt en hoe je het laat testen en behandelen.
2 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Plaetevoet Louisa Mag je ook niet de zalf gebruiken als je medicijnen neemt voor hoge bloeddruk?Team OptimaleGezondheid Nee, dat werkt negatief voor je bloeddruk-medicatie, zoals in het artikel beschreven.