• De 17 gezondheidsvoordelen van zink

De 17 gezondheidsvoordelen van zink

2016-07-21T22:23:09+00:00juli 21st, 2016|Vitamines en Mineralen|4 Reacties

Laatste update: door

De 17 gezondheidsvoordelen van zinkDe 17 gezondheidsvoordelen van zink

Op deze site heb ik al heel veel geschreven over het belang van mineralen voor je lichaam. Mineralen die vaak onontbeerlijk zijn voor bepaalde lichaamsfuncties en processen. Eén van die mineralen is Zink. Het is niet voor niets dat dit artikel alléén maar over zink gaat, want het belang van zink voor het lichaam wordt heel vaak onderschat.

In dit artikel leg ik je uit waarom zink zo belangrijk is voor je lijf, wat er kan gebeuren als je te weinig binnenkrijgt, en wat de voordelen voor je gezondheid zijn als je voldoende zink binnenkrijgt. Lees snel verder!

Zink, één van de bouwstenen van je lichaam

Zink is een heel belangrijk mineraal. Niet alleen belangrijk in de natuur, maar juist ook belangrijk voor ons lichaam. Het speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol in de eiwitsynthese en is een belangrijke hulp voor het immuunsysteem.

De grootste hoeveelheden zink vind je onder andere de sterkste spieren van je lichaam. Daarnaast vind je hoge concentraties zink in de witte bloedlichaampjes, de rode bloedlichaampjes, het netvlies, de huid, de lever, de nieren, de botten en in de pancreas. Ook, bij mannen, kun je veel zink vinden in de prostaat en in het sperma.

Om even aan te geven hoe belangrijk het mineraal zink voor je lichaam is:

  • In het lichaam zijn ongeveer 300 verschillende enzymen afhankelijk van zink.
  • Er wordt aangenomen dat minimaal 3.000 eiwitten, van de 100.000 soorten eiwitten die in je lichaam aanwezig zijn, voor het grootste deel bestaan uit zink.

In een normale situatie, bevat het menselijk lichaam 2 tot 3 gram zink. Dit zink wordt gebruikt voor de vele lichaamsfuncties, maar moet natuurlijk wel regelmatig aangevuld worden. Als je te weinig zink binnenkrijgt, zal er in eerste instantie geen probleem zijn in verband met de aanwezige voorraad. Maar na verloop van tijd kun je last krijgen van vervelende symptomen. Zodra je last krijgt van één of meerdere symptomen, ben je eigenlijk al te laat! Maar goed, alles is oplosbaar, dus ook het zink kan weer aangevuld worden.

Hoeveel zink heb je dagelijks nodig?

Er staan op het internet heel veel tegenstrijdige berichten over de dagelijks aanbevolen hoeveelheid voor wat betreft het mineraal zink. Voor Nederland is dit wel redelijk duidelijk. Het voedingscentrum geeft hier duidelijk advies over. Maar als je de buitenlandse adviezen goed bekijkt zijn er nogal wat verschillen. Maar goed, we gaan maar even uit van de Nederlandse aanbevelingen.

De ADH Zink is heel sterk afhankelijk van het geslacht en met name van de leeftijd. Als het lichaam in een sterke groeifase zit, dan is er ook meer zink nodig. Zink is namelijk een belangrijk onderdeel in de meeste groeiprocessen. Het is daarom niet verwonderlijk dat pubers en kleine kinderen relatief gezien veel zink nodig hebben.

 

Categorie/leeftijdAanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid
Kinderen 
    6-11 maanden5 milligram
    1-2 jaar5 milligram
    2-5 jaar6 milligram
    6-9 jaar7 milligram
Mannen 
    9-13 jaar11 milligram
  14-18 jaar12 milligram
  19-50 jaar9 milligram
  50-70 jaar9 milligram
    > 70 jaar9 milligram
Vrouwen 
    9-13 jaar8 milligram
  14-18 jaar9 milligram
  19-50 jaar7 milligram
  50-70 jaar7 milligram
      > 70 jaar7 milligram
Zwangere vrouwen9 milligram
Vrouwen die borstvoeding geven11 milligram
 Bron: Voedingscentrum / Nordic Nutrition Recommendations

 

Een overdosis aan zink binnenkrijgen is vrijwel onmogelijk. Een overschot verlaat je lichaam weer via de natuurlijke weg. Theoretisch is het wel mogelijk dat je een tekort aan koper krijgt, tenminste als je voor lange tijd zink-tabletten inneemt met een hoge dosis. Daarnaast, en als gevolg van het gebrek aan koper, kun je last krijgen van diarree, hoofdpijn, maagpijn, verlies van eetlust, overgeven en misselijkheid.

Door het voedingscentrum is vastgesteld dat je maximaal 25 mg. per dag aan zink binnen mag krijgen. Kinderen van 1 tot 3 jaar oud moeten zich houden aan een maximum van 7 mg. per dag.

Voor mensen die vegetariër of veganist zijn, dan moet de dagelijks aanbevolen hoeveelheid zink met 50% worden verhoogd. Zink uit plantaardige bronnen wordt namelijk minder goed door het lichaam opgenomen dan zink uit dierlijke bronnen.

Mensen die heel veel alcohol drinken, lees: Alcoholisten, moeten ook oppassen, want alcohol kan de opname van zink in de weg staan. Ongeveer de helft van het ingenomen zink zal het lichaam via de urine weer verlaten, zonder opgenomen te zijn. Dit is één van de redenen waarom alcoholisten zoveel last hebben van kleinere en grotere kwaaltjes en aandoeningen.

De symptomen van een tekort aan het mineraal Zink

Aangezien zink een heel belangrijk onderdeel is van onnoemlijk veel processen in je lichaam, zijn er ook veel symptomen waaruit kan blijken dat er sprake is van een gebrek aan zink. Het is natuurlijk niet gezegd dat je last krijgt van alle symptomen, maar als je jezelf herkent in een aantal, dan kan dat wel een reden zijn om je voedingspatroon aan te passen, of om even een afspraak te maken met je huisarts.

Dit is een lijstje met de meest voorkomende symptomen van een tekort aan zink:

  • Witte vlekjes onder de vingernagels
  • Vermoeidheid
  • Haaruitval
  • Diarree
  • Gewichtsverlies
  • Ruwe huid
  • Bleke huid
  • Nachtblindheid
  • Depressieve gevoelens
  • Verlies van geur
  • Verlies van smaak
  • Verlies van eetlust
  • Vertraagde groei van de botten
  • Langzame en slechte genezing van wonden
  • Lage bloeddruk
  • Vertraging van het groeiproces

De belangrijkste bronnen van Zink

De beste bronnen van zink zijn bonen, vlees, noten, vis, zuivel en volkoren granen. Ook wordt er vaak zink toegevoegd aan sommige kant en klare voedingsmiddelen uit de supermarkt. Denk hierbij maar eens aan sommige soorten ontbijtgranen.

Als jij een gezond en gevarieerd voedingspatroon hebt, dan hoef je je waarschijnlijk helemaal geen zorgen te maken over een tekort aan zink in je lichaam. Gemiddeld krijg je dan 10 tot 15 milligram zink binnen, wat in alle gevallen meer dan voldoende is.

 

VoedingGewichtZink
Rauwe oesters85 gram14 milligram
Rundvlees, gebraden of gestoofd85 gram7 milligram
Bonen uit blik100 gram7 milligram
Gekookte krab85 gram6,5 milligram
Mager gehakt85 gram5 milligram
Gekookte kreeft85 gram3,5 milligram
Magere varkens lende, gekookt85 gram3 milligram
Wilde rijst, gekookt100 gram2,2 milligram
Groene erwten, gekookt100 gram1,2 milligram
Gewone yoghurt200 gram1,3 milligram
Pecannoten28 gram1,3 milligram
Geroosterde pinda’s28 gram0,9 milligram

 

Maar let er wel op dat er verschillende factoren zijn die de absorptie van zink kunnen verlagen. Je krijgt dan misschien wel voldoende binnen, maar je lichaam is niet in staat om het op te nemen. Een overdaad aan koper, calcium of foliumzuur kan de absorptie van zink in de weg staan. Daarnaast zijn er de zogenaamde Fytaten, welke je kunt vinden in peulvruchten, granen en volkorenbrood, kan de absorptie van zink verminderen.

Voor een optimale opname van het zink door je lichaam, kun je het beste zinkrijke voeding nemen, in combinatie met een glas rode wijn, glucose, lactose of soja-eiwitten.

De 17 gezondheidsvoordelen van Zink

zink gezond

Zink is een belangrijk mineraal voor je gezondheid. Een tekort aan zink, kan vele gezondheidsproblemen opleveren. Dat hebben we eerder al gezien. Hieronder de 17 belangrijkste voordelen voor de gezondheid als je voldoende zink in je voedingspatroon hebt:

Voordeel Zink 1: Gezondheid voor de huid

Er zijn verschillende studies geweest die hebben aangetoond dat het gebruik van Zink een effectieve remedie is in de strijd tegen jeugdpuistjes en acne. Hierbij moet wel toegegeven worden dat het gebruik van antibiotica nog steeds beschouwd wordt als één van de meest effectieve medicaties, maar hier kleven flink wat nadelen aan: Veel bijwerkingen, gevaar op resistentie en een mogelijke hormonale onbalans. Veel mensen geven daarom de voorkeur aan alternatieve behandelingen.

Eén van de functies van zink is het stimuleren van de witte bloedcellen. Witte bloedcellen staan centraal in het algemene genezingsproces en zijn in staat om je lichaam te beschermen tegen infecties. Ook speelt Zink een belangrijke rol bij de productie van Collageen, het bindweefsel wat onontbeerlijk is voor het herstel en vernieuwing van de huid. Dit is van belang bij bijvoorbeeld aften, zweren, brandwonden en herstel na een chirurgische ingreep.

Het is natuurlijk niet gezegd dat je maar een flinke hoeveelheid zink moet innemen om het probleem op te lossen. Bekijk het eerder van de andere kant: Een gebrek aan Zink zal herstel van de huid tegenwerken.

Voordeel Zink 2: Eczeem

Eczeem is een chronische aandoening van de huid, en in veel gevallen staat een gebrek aan Zink aan de basis van deze vervelende aandoening. Zink speelt namelijk een heel belangrijke rol bij het genezingsproces van chronische infecties. Zink helpt het lichaam bij het zelf herstellend vermogen van het lichaam. Het opnieuw in evenwicht brengen van het zinkgehalte in je bloed is dus van groot belang.

Voordeel Zink 3: Acne en jeugdpuistjes

Bij het eerste voordeel heb ik het al even aangekaart: Zink is van groot belang bij het vermijden en elimineren van acne en jeugdpuistjes. Zink is niet alleen belangrijk voor het herstellend vermogen van de huid, maar Zink controleert en regelt ook de hoeveelheid Testosteron in je lijf. Testosteron speelt een belangrijke bij het ontstaan van Acne. Daarnaast speelt Zink een belangrijke rol bij het regelen van de hoeveelheid huidvet. Een overproductie huidvet zal je talgklieren verstoppen waardoor ontstekingen ontstaan: Acne.

En, Zink is belangrijk voor het afweren van infecties. Dit is belangrijk voor acne, want de open wondjes trekken natuurlijk allerlei bacteriën aan. Zink stimuleert de witte bloedcellen in het bestrijden van deze bacteriën.

En als laatste voordeel van Zink met betrekking tot Acne, kunnen we vaststellen dat Zink een belangrijk element is bij het herstellen van de huid, een belangrijk punt bij mensen die last hebben van acne.

Voordeel Zink 4: Prostaatkanker

Zink is een belangrijk onderdeel van de behandeling van aandoeningen aan de prostaat. Een tekort aan zink zal eerder zorgen voor een prostaatvergroting, waardoor het risico op het krijgen van prostaatkanker hoger wordt.

Diverse onderzoeken hebben niet alleen aangetoond dat de kans op een prostaatvergroting veel kleiner is bij voldoende Zink in je lichaam, maar ook dat de groei van een eventuele tumor in de prostaat.

Als je last hebt van je prostaat, in wat voor stadium dan ook, is het verstandig om iedere dag 15 mg. zink in te nemen. Doe dit trouwens niet zelf, maar overleg dit even met je arts.

Voordeel Zink 5: Mentaal functioneren

Onderzoek heeft aangetoond dat zink een hele grote invloed heeft op het mentaal functioneren. In combinatie met Vitamine B6 zorgt zink voor een correcte werking van de neurotransmitters. Deze laatste zorgen voor de communicatie tussen de hersenen en het lichaam.

Maar ook in de zogenaamde Hippocampus, die ons denken en het geheugen controleert, zitten grote concentraties zink. Dit geeft wel duidelijk aan hoe belangrijk zink is voor je cognitieve functies.

Voordeel Zink 6: Smaak- en geurzintuigen

De smaakpapillen en de cellen die verantwoordelijk zijn voor het reukvermogen zijn ook afhankelijk van het mineraal zink. Zink is onontbeerlijk voor de groei, de ontwikkeling en het onderhoud van deze cellen. In een onderzoek is aangetoond dat je deze twee zintuigen efficiënter kunt laten werken door het zinkniveau in het lichaam te verhogen. Natuurlijk is dit niet het enige om je geur en smaak te verbeteren. Stoppen met roken zou een eerste stap moeten zijn. Daarna kun je je reuk en smaak optimaliseren door je zinkniveau te verhogen.

Voordeel Zink 7: Verkoudheid

Zink speelt een belangrijke rol in het verminderen van de duur en de ernst van milde ziektes zoals verkoudheid en griep. Tijdens een verkoudheid maakt je lichaam bijvoorbeeld Cytokines aan, die weer nieuwe ontstekingen kunnen veroorzaken. Het zink zal de hoeveelheid Cytokines beduidend verminderen, waardoor de ernst en de duur van de ziekte positief beïnvloed wordt.

Daarnaast, en dat heb ik al eerder aangegeven, zal zink de witte bloedlichaampjes stimuleren om allerlei infectie preventief te bestrijden.

Voordeel Zink 8: Gewichtsverlies

Als het gaat om afvallen, dan is zink nagenoeg onontbeerlijk. Zink wordt al heel lang direct in verband gebracht met het verminderen van de eetlust, waardoor het zogenaamde ‘overeten’ voorkomen kan worden. Zink heeft namelijk invloed op het hormoon Ghreline. Dit hormoon vertelt het lichaam als er weer iets gegeten moet worden, onafhankelijk of dit nodig is of niet…

Voordeel Zink 9: Zwangerschap

Zink is ook essentieel voor de vorming, de werking en het herstellen van DNA. Zink zorgt voor de snelle groei van de cellen en voor de bouw van de belangrijkste onderdelen van de cellen tijdens een zwangerschap. Er vindt zo vreselijk veel plaats tijdens een zwangerschap, dat zink een onontbeerlijk onderdeel is tijdens de groei van de kleine spruit.

Voordeel Zink 10: Menselijke voortplanting

Bij mannen speelt zink een belangrijke rol bij de vorming van sperma en bij de ontwikkeling van de seksuele organen. En bij vrouwen is zink van net zo veel belang: Met name tijdens de vruchtbare periode, de zwangerschap en zelfs tijdens de bevalling en het voeden met moedermelk.

Om even terug te komen op de mannen: Zink fungeert ook als een soort kalmerend middel voor de spermacellen zodat ze niet onnodig veel energie verbruiken op momenten dat het niet noodzakelijk is. Ook beschermt het zink het DNA van de mannen tegen breken. Op deze manier wordt de overdracht van genetisch materiaal zoveel mogelijk gegarandeerd.

Na de ejaculatie van de man heeft het zink geen invloed meer op de spermacellen, en zullen ze een gigantische uitbarsting van energie krijgen waardoor ze direct op hun doel af kunnen gaan.

Aan het einde van de reis, speelt zink nog een belangrijke rol bij de vorming van een enzym die het mogelijk maakt voor de spermacel om de eicel te penetreren waarna de uiteindelijke bevruchting plaats kan vinden.

Voordeel Zink 11: Enzymen

Zink is een essentieel onderdeel bij de vorming van enzymen die helpen bij het regelen van onder andere de celgroei, de eiwit synthese, de hormoonbalans, het DNA, het metabolisme en heel veel andere, vaak gerelateerde, lichaamsprocessen en functies.

Zonder zink, of bij een duidelijk gebrek aan zink, komen indirect al deze processen in gevaar, wat op de langere termijn grote gevolgen kan hebben.

Voordeel Zink 12: Antioxidanten

Zink is ook een antioxidant. Dat betekent dat het zink de, potentieel gevaarlijke, vrije radicalen opzoekt en onschadelijk kan maken. Vrije radicalen zijn bijproducten van het cel metabolisme, en in potentie verantwoordelijk voor een indrukwekkende lijst van ziektes en aandoeningen. Vrije radicalen zijn namelijk in staat om gewone cellen om te toveren naar kankercellen door het beschadigen van het DNA-materiaal wat in iedere cel aanwezig is. Antioxidanten kunnen we dus beschouwen als één van de belangrijkste verdedigingen tegen allerlei ziektes, waaronder kanker.

Natuurlijk zijn er veel meer antioxidanten, zoals bijvoorbeeld vitamine C. Maar zink mogen we zeker niet vergeten!

Voordeel Zink 13: Chronische vermoeidheid

Als je naar je huisarts gaat met klachten van chronische vermoeidheid, wordt je vaak naar huis gestuurd met ijzerpilletjes of met visolie. Met name deze laatste is erg interessant, want in visolie zit, naast veel goede vetzuren, ook een behoorlijke hoeveelheid zink. Zink is namelijk van groot belang voor de spierfuncties, en aangezien vermoeidheid van de spieren één van de belangrijkste oorzaken van chronische vermoeidheid is, is zink dé ideale aanvulling om je spieren te stimuleren, en dus om chronische vermoeidheid tegen te gaan.

Voordeel Zink 14: Haaruitval als gevolg van Alopecia

Alopecia is een auto immuunziekte wat zorgt voor ongewenst haaruitval. Deze haar-aandoening kan op vrijwel iedere leeftijd plaatsvinden, en wordt pas ontdekt als de kale plekken zichtbaar worden. De aandoening gaat namelijk niet gepaard met jeuken, eczeem of andere uiterlijke kenmerken, anders dan de kale plekken zelf.

Als je bij de arts komt met dit soort klachten, wordt er vaak aangeraden om een zink supplement te nemen. Zink is namelijk een belangrijk onderdeel van veel processen die in en rondom het haar plaatsvinden. In veel gevallen kan de haaraandoening met behulp van zink worden verminderd, of in ieder geval trager verlopen.

Studies hebben overigens wel aangetoond dat de zink, in combinatie met Alopecia, meer effect heeft bij kinderen dan bij volwassenen. Bij volwassenen is het overigens vaak onduidelijk of het gaat om Alopecia of om ‘gewone’ kaalheid als gevolg van ouderdom.

Voordeel Zink 15: Zwakke botten

Zink is ook van groot belang voor je botten. Botten kunnen zwak en broos worden als er een tekort aan zink in het lichaam is. Ook kan er natuurlijk sprake zijn van ouderdom. In het laatste geval is er geen ontkomen aan, maar je kunt het proces wel zo lang mogelijk uitstellen door onder andere zink aan je dieet toe te voegen. Zink is namelijk een belangrijk onderdeel van Hydroxyapatiet, een vorm van zout wat mede zorgt voor sterke botten.

Voordeel Zink 16: Nachtblindheid

Voor het verbeteren van het zicht, en dan met name het nachtzicht, is vitamine A onontbeerlijk. Vitamine A stimuleert namelijk bepaalde enzymen die zonder zink niet zouden kunnen functioneren. Dus alléén maar vitamine A innemen tegen nachtblindheid is niet voldoende. Zink is een essentieel onderdeel van dat proces.

Voordeel Zink 17: Diverse biologische functies

Naast alle eerder beschreven processen en functionaliteiten van het lichaam, speelt zink ook nog een belangrijke rol in heel veel andere biologische processen. Om er nog even een paar te noemen: De voortplanting, stress, immuunsysteem, smaak en geur, lichamelijke groei, eetlust en de spijsvertering.

Tot slot…

Je hebt kunnen lezen dat zink een onmisbaar mineraal is voor je lichaam. Maar voordat je nu direct naar de winkel rent om zink-supplementen te kopen, moet je eerst even verder lezen:

Als je gezond en gevarieerd eet, dan krijg je waarschijnlijk al voldoende zink binnen, ongeveer 11 – 15 milligram.

Dit is al voldoende voor de meeste gevallen.

Maar als je last hebt van een aantal symptomen uit het eerder genoemde lijstje, dan raad ik je aan om eerst contact op te nemen met je huisarts. Deze kan een correcte diagnose stellen, waarna je eventueel zinktabletten in de juiste dosis voorgeschreven krijgt.

Heb jij ervaring met een zinktekort? Wat waren jouw symptomen en hoe heb jij het opgelost?

Het wordt erg op prijs gesteld als je dit met ons wilt delen in een comment, onderaan deze pagina.

Bronnen

http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zink.aspx

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0946672X06000411

http://drhedberg.com/health-benefits-of-zinc/

 

4 Reacties

  1. kimberley pex 5 maart 2018 om 19:47 - Antwoorden

    Dag Robert Jan. Ik heb weer een vraag, met de ziekte van crohn die nu ,in het zoveelste ziekenhuis ,echt definitief bij mij is vastgesteld--eindelijk na 30 jaar, maar zelf wist ik het al; crohn of colitis-- door een goede arts in België, verdiep ik me al 25 jaar in gezondheid, voeding en supplementen, onderzoeken en lab resultaten(vooral in de V.S. want daar lopen ze mijlenver vooruit) Ik pluis nu alles uit wat betreft Zink. Van levensbelang, maar in grote dosissen dus gevaarlijk. Ik las de piepkleine lettertjes van heel veel multivitaminen en zink los als tablet. En ik kwam uit op een megadosis zink, als je het nog bij de normale voeding inneemt helemaal ! De vraag ; waarom wordt er door huisartsen en artsen in ziekenhuizen niet gekeken naar wat mensen innemen, als er bijv. iemand klaagt over knallende koppijn? of vreselijke buikpijn? Het is dat ikzelf alleen nog maar -bijna obsessief- zoek naar een manier om enig zins redelijk te leven.Buikpijn hoofdpijn slapeloosheid en vermoeidheid; CT scans en MRI scans op de eerste plaats. Maar daar kun je dus geen mineralen op zien, of overdoseringen van bijv. vitaminen op de organen. In mijn zoektochten kom ik dan uit op o.a. jouw sites, die me véél meer duidelijk maken dan dat een arts dat kan. Héél veel wordt over het hoofd gezien. En ik ken een aantal mensen die door zelf te gaan zoeken,doorzoeken en doorzoeken, zichzelf hebben kunnen verlossen van ziektes. Met behulp van dit soort sites. Nogmaals bedankt voor het delen van zoveel info,gr.kim.

  2. J.versteeg 6 december 2018 om 13:00 - Antwoorden

    Laat vooral veel b12 inj geven
    Dat moet waarschijnlijk vaker dan 1 keer per mnd
    Je moet zorgen de klachten voor te blijven

  3. Bee 11 december 2018 om 13:06 - Antwoorden

    Hallo Robert,
    Bedankt voor de informatie in het interessante artikel!
    Ik ben 27 jaar en heb de afgelopen twee en half jaar geworsteld met een burn-out, gevolgd door een depressie, waarna ik weer terug viel in de burn-out en als toetje kreeg ik er paniek- en angstaanvallen bij. Deze had ik tot een paar maanden geleden nog nooit gehad, en ik moet zeggen: wat een belemmering voor een normaal leven!
    In een kruidenhuis werd mij zink aangeraden. (Zincum Valerianum werkt echter nog beter, wel het vermelden waard omdat ik hier op internet bijna niets over kan vinden!)
    Sinds een maand neem ik nu drie maal daags een dosis en de angst-, paniek- en stressklachten worden hierdoor compleet onderdrukt. Als ik een dosis vergeet, komt er een vreemde paniek opzetten, gecombineerd met hypochondrie, wat gemiddeld zo’n uur aanhoudt. Oftewel: ik zweer bij het gebruik van zink!
    Groet, Bee

  4. Kdeb 28 januari 2019 om 22:52 - Antwoorden

    Ik gebruik al meer dan 20 jr een goede multi vitamine en daarnaast extra zink en selenium en vit c
    Ik kan alleen maar meedelen

    Nooit moe
    Verkouden lang geleden
    6 uur slaap voldoende
    Geen grijs haar, niet kaal,
    Leeftijd 56/ zie er veel jonger uit, geen lees bril
    Heb het nooit koud of ook nooit in de zomer te warm

    Kan allemaal toeval zijn maar toch

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: