Naar hoofdinhoud
Optimale Gezondheid logo Optimale Gezondheid
De hik: oorzaken, hoe lang duurt het en wanneer naar de dokter?

De hik: oorzaken, wat helpt écht en wanneer naar de dokter?

Hoe lang duurt de hik en wat helpt er écht tegen? Lees over oorzaken, thuismiddelen met wetenschappelijke basis en wanneer je naar de huisarts moet.

Door Robert Jan Hendriks · · bijgewerkt 25 september 2026 · 6 min leestijd · Ons redactieproces

De hik (singultus) verdwijnt bijna altijd vanzelf binnen een paar minuten — je hoeft er dus meestal niets aan te doen. Pas als de hik langer dan 48 uur aanhoudt, is het verstandig je huisarts te raadplegen.12 Hieronder lees je hoe de hik ontstaat, wat er écht tegen helpt en wanneer het medisch serieus wordt.

Hoe ontstaat de hik precies?

Het middenrif — de koepelvormige spier onder je longen — stuurt je ademhaling aan. Bij de hik trekt deze spier plotseling en onvrijwillig samen. Tegelijkertijd sluit de stemspleet (het deel van het strottenhoofd waar de stembanden zitten), en dat geeft het kenmerkende hikgeluid.1

De exacte oorzaak van die plotselinge spasmen is niet volledig opgehelderd. Onderzoekers vermoeden dat prikkeling van de nervus phrenicus (de zenuw die het middenrif aanstuurt) of de nervus vagus een reflexboog activeert die normaal gesproken geen duidelijke biologische functie heeft.2 Kleine maagklachten — een te volle maag of terugvloeiend maagzuur — zijn de meest voorkomende triggers.

Wat veroorzaakt de hik het vaakst?

De meest voorkomende directe triggers:

  • Te snel of te veel eten — de maag zet snel uit en prikkelt het middenrif
  • Koolzuurhoudende dranken — kooldioxide strekt het maagoppervlak en irriteert het middenrif2
  • Heet of pittig voedsel — prikkelt de nervus phrenicus
  • Alcohol — ontspant de onderste slokdarmsfincter, wat terugvloed bevordert
  • Plotselinge temperatuurwisseling in de keel, zoals ijskoude dranken

Sommige medicijnen kunnen de hik ook uitlokken, waaronder opioïden, benzodiazepinen, corticosteroïden en barbituraten.13

Bij hardnekkige of chronische hik (langer dan 48 uur) spelen vaker dieper liggende oorzaken een rol: gastro-oesofageale refluxziekte (GERD), aandoeningen van het centrale zenuwstelsel, of prikkeling van de nervus vagus door infecties of ontstekingen in de buikholte.43

Wanneer wordt de hik medisch serieus?

Artsen onderscheiden drie categorieën:14

CategorieDuurAanpak
VoorbijgaandKorter dan 48 uurGeen behandeling nodig
Hardnekkig (persistent)48 uur – 1 maandRaadpleeg je huisarts
Onhandelbaar (intractable)Langer dan 1 maandMedisch onderzoek noodzakelijk

Langdurige hik treft mannen vaker dan vrouwen.1 Mogelijke complicaties bij chronische hik zijn gewichtsverlies, slaapproblemen, vermoeidheid en communicatieproblemen.

Een kwalitatief onderzoek uit 2025 toont dat chronische hik een grote impact heeft op de kwaliteit van leven — inclusief een verhoogd risico op klinische depressie.5

Wat helpt écht tegen de hik?

Eerlijk gezegd: goed bewezen methoden zijn er nauwelijks. De meeste populaire trucs zijn gebaseerd op traditie of anekdotisch bewijs, niet op klinische trials.1 Iemand laten schrikken — wellicht het bekendste advies — is wetenschappelijk niet aangetoond effectief.

Methoden met een redelijke fysiologische basis:

  • Adem inhouden (15–20 seconden) — verhoogt het CO₂-gehalte in het bloed, wat de spasmen kan doorbreken
  • Krachtig en langdurig inademen — een techniek waarbij je langzaam en diep inademt tegen weerstand (bijvoorbeeld door een dun rietje) en de adem vasthoudt. Een klein onderzoek uit 2024 suggereert dat dit de hikreflex effectief kan doorbreken, waarschijnlijk doordat het middenrif continu geactiveerd wordt.6
  • Koud water in kleine slokjes drinken — kan de nervus vagus prikkelen
  • Knieën optrekken naar de borst — vergroot de buikdruk en kan het middenrif ontspannen

Veel lezers zweren bij hun eigen persoonlijke truc — een glas water ondersteboven drinken, suiker op de tong, drie keer slikken zonder adem te halen. Dat zoveel verschillende methoden circuleren is logisch: de hik kan door uiteenlopende triggers ontstaan, en niet elke aanpak pakt dezelfde trigger aan.2 Als iets bij jou werkt, is dat prima — maar wees je ervan bewust dat het ook toeval kan zijn, omdat de hik vaak vanzelf stopt.

Medicijnen bij chronische hik

Bij langdurige of onbehandelbare hik zijn medicijnen soms een optie. Baclofen, metoclopramide en gabapentine worden het vaakst voorgeschreven, maar de wetenschappelijke onderbouwing is beperkt — er zijn geen grote gerandomiseerde trials.47 Bespreek dit altijd met een arts.

Wanneer moet je naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als:

  • De hik langer dan 48 uur aanhoudt
  • De hik steeds terugkeert in herhaalde aanvallen
  • Je er niet van kunt slapen of eten
  • De hik samengaat met andere klachten zoals pijn, kortademigheid of neurologische symptomen

De huisarts kan onderzoek doen naar een onderliggende oorzaak. Bij verdenking op een dieper liggend probleem kan aanvullend onderzoek nodig zijn: bloedonderzoek, beeldvorming (röntgen, CT of MRI), een endoscopie of een ECG.14

Meer informatie voor Nederlandse patiënten vind je op Thuisarts.nl.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de hik normaal?

Bij de meeste mensen duurt de hik enkele minuten tot een paar uur en verdwijnt vanzelf. Duurt hij langer dan 48 uur, dan spreekt men van een hardnekkige hik en is een huisartsbezoek verstandig. Een duur van meer dan een maand — de onbehandelbare hik — vereist medisch onderzoek naar een onderliggende oorzaak.1

Werkt iemand laten schrikken echt tegen de hik?

Nee, wetenschappelijk bewijs hiervoor ontbreekt.1 Het idee is dat een schrikreactie de ademhaling onderbreekt en zo de middenrifspasmen stopt, maar dit is niet klinisch aangetoond. Methoden zoals adem inhouden of kleine slokjes koud water drinken hebben een iets steviger fysiologisch fundament.

Heeft iedereen een eigen truc tegen de hik — en werkt die echt?

Veel mensen hebben een persoonlijke methode die ‘altijd werkt’: een glas water ondersteboven drinken, suiker op de tong, drie keer slikken zonder adem te halen. Dat zoveel verschillende trucs circuleren is logisch, want de hik kan door uiteenlopende triggers ontstaan.2 Bovendien stopt de hik vaak vanzelf, waardoor het moeilijk is te bepalen of de truc het verschil maakte of dat het toeval was.

Werken thuismiddelen tegen de hik minder goed als je ouder wordt?

Er is geen direct bewijs dat leeftijd thuismiddelen minder effectief maakt. Wel gebruiken oudere mensen vaker medicijnen die de hik kunnen uitlokken, zoals opioïden en corticosteroïden, en komen aandoeningen als GERD vaker voor.1 Daardoor kan de hik hardnekkiger zijn en minder snel op eenvoudige trucs reageren.

Kan de hik gevaarlijk zijn?

In de meeste gevallen is de hik volstrekt onschuldig. Chronische hik — weken tot maanden — kan echter ernstige gevolgen hebben: gewichtsverlies, slaaptekort, vermoeidheid en een verhoogd risico op depressie.5 In zeldzame gevallen is de hik een symptoom van een onderliggende aandoening van het zenuwstelsel of een andere orgaanziekte.3

Welke thuismiddelen hebben de beste wetenschappelijke basis?

Geen enkel thuismiddel is in grote klinische trials bewezen effectief.1 De meest plausibele opties — adem inhouden, krachtig inademen tegen weerstand, kleine slokjes koud water — werken via CO₂-verhoging of vagusstimulatie.6 Probeer wat bij jou werkt, maar verwacht geen garantie.

Wanneer moet ik echt naar de dokter met de hik?

Ga naar de huisarts als de hik langer dan 48 uur aanhoudt, steeds terugkeert, je slaap of eetpatroon verstoort, of samengaat met andere klachten zoals pijn of duizeligheid.14 De hik kan dan een signaal zijn van een onderliggende aandoening die behandeling vereist.

Footnotes

  1. Cole JA, Plewa MC. Singultus. StatPearls. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30855813/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12

  2. Seifi A, Fox MR. ‘What puts the “Hic” into Hiccups?’. BMJ Open Gastroenterology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35760460/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  3. Moonen V, Raaf M, Depierreux F. Hiccups, not always unremarkable. Revue médicale de Liège. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35258864/ ↩ ↩2 ↩3

  4. Canonica S, Eze R, Carlen F. Chronic hiccups: diagnosis and treatment. Revue Médicale Suisse. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38756037/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  5. Zugaj MR, Busch C, Züger A. Experience of illness with chronic singultus: a qualitative interview study. Orphanet Journal of Rare Diseases. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40121512/ ↩ ↩2

  6. Stacey SK, Bassett MS. Hiccup Relief Using Active Prolonged Inspiration. Cureus. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38410321/ ↩ ↩2

  7. Jatoi A. Evaluating and palliating hiccups. BMJ Supportive & Palliative Care. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35443973/ ↩

Persoonlijk plan · gratis

Afvallen met keto? Begin met jouw plan

Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.

Start de keto-check
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Bronnen

  1. Cole JA, Plewa MC — Singultus · StatPearls · 2025
  2. Seifi A, Fox MR — 'What puts the "Hic" into Hiccups?' · BMJ Open Gastroenterology · 2022
  3. Canonica S, Eze R, Carlen F — Chronic hiccups: diagnosis and treatment · Revue Médicale Suisse · 2024
  4. Stacey SK, Bassett MS — Hiccup Relief Using Active Prolonged Inspiration · Cureus · 2024
  5. Jatoi A — Evaluating and palliating hiccups · BMJ Supportive & Palliative Care · 2022
  6. Moonen V, Raaf M, Depierreux F — Hiccups, not always unremarkable · Revue médicale de Liège · 2022
  7. Zugaj MR, Busch C, Züger A — Experience of illness with chronic singultus: a qualitative interview study · Orphanet Journal of Rare Diseases · 2025
Robert Jan Hendriks

Geschreven door

Robert Jan Hendriks

Oprichter van Optimale Gezondheid (sinds 2010)

Gratis keto-check · 2 minuten

Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen

Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.

Ja, ik wil mijn keto-plan
  • 100% gratis
  • Klaar in 2 minuten
  • Direct je persoonlijke plan

Lees ook

Meer over aandoeningen

5 zeldzame vormen van eczeem: symptomen en wanneer naar de arts

Aandoeningen

5 zeldzame vormen van eczeem: symptomen en wanneer naar de arts

Ortho-ergisch, craquelé, hypostatisch, acrovesiculeus of tylotisch eczeem: hoe herken je ze, wat helpt en wanneer moet je naar de huisarts?

Roken en fibromyalgie: hoe groot is het verband en wat kun je doen?

Roken en fibromyalgie: hoe groot is het verband en wat kun je doen?

Vergroot roken de kans op fibromyalgie? En waarom voelt stoppen soms juist zwaarder? Wat onderzoek zegt en hoe je het aanpakt.

Wat is gevaarlijker: hoge of lage bloeddruk?

Wat is gevaarlijker: hoge of lage bloeddruk?

Hoge of lage bloeddruk: wat is gevaarlijker? Hoge bloeddruk beschadigt ongemerkt je organen, lage geeft sneller klachten. Lees de risico's en wat je doet.

Sporten met fibromyalgie: welke beweging helpt écht?

Sporten met fibromyalgie: welke beweging helpt écht?

Welke sport helpt bij fibromyalgie en hoeveel is genoeg? Lees wat onderzoek zegt over wandelen, zwemmen, krachttraining en het voorkomen van terugslag.

Koffie en cholesterol: filterkoffie of ongefilterd — dat is het verschil

Koffie en cholesterol: filterkoffie, espresso of cafetière, dit is het verschil

Verhoogt koffie je cholesterol? Lees waarom filterkoffie nauwelijks effect heeft, wat cafestol doet en hoe espresso, Nespresso en cafetière verschillen.

39 reacties

Archief van lezersreacties sinds 2011.

  1. Paul
    Ik weet nog wel een manier om de hik te stoppen die werkt en simpel is. Vraag iemand die de hik heeft maar eens wat hij gisteren heeft gegeten en de dag daarvoor en de dag daarvoor. Het gaat niet om het eten, maar iemand moet nadenken en daarmee verandert zijn ademhaling of spierspanning en stopt het hikken. Het werkt vrijwel zeker. Probeer het maar uit. Groeten Paul
    Team OptimaleGezondheid
    Bedankt voor deze aanvulling, Paul!
    Maureen
    Het heeft geholpen Paul super bedankt
    steven
    danku Paul, dat was een goede tip!
    Jette
    Geweldig, dit werkt! Mijn dochter van 9 heeft heel geregeld een pijnlijke hik en niks hielp. Dank voor de super tip!
    Aboe imran
    Ik had 6 dagen achter elkaar de hik. Maar de tip van Paul heeft gewerkt super Paul 31 december 2016 om 01:42 -
  2. Nico van Hooff
    IK heb al een week de hik,ik gebruik buscopan maar het help niet Is er een ander middel bij voorbaat voor dank
  3. Dennis
    Die tip over het avond eten.. wauw na 3 uur is de hik weg en kom ik er achter dat ik niet weet wat ik 4 dagen geleden gegeten heb haha Dankje wel
    Team OptimaleGezondheid
    Geen dank, Dennis!
  4. Naomi B
    Af en toe heb ik last van 1 enkele hik, pijnlijk en kan dan even niet bewegen. Dit gebeurd een paar keer per dag voor de laatste 2 jaar. Ben nog niet naar de dokter gegaan daarvoor maar ik hoop dat ik hier misschien te weten kom wat het is en wat ik ertegen kan doen.
  5. Alfred Wams
    Zelf heb ik altijd twee dagen regelmatig opvallend hard de hik. Vreemd dat dit dan twee dagen duurt. Wetenschappers zeggen dat de hik reflex nodig is voor het ongeboren kind, om de ademhalingsspieren in goede conditie te brengen. In ieder geval weet ik sinds een aantal jaren ook wat het beste helpt en de acute aanvallen zal doen smoren. Voordat iemand dan begint over het laten schrikken... Laat meteen de beide armen zo slap als mogelijk is langs het lichaam hangen. Doe werkelijk uw best om er een zo groot mogelijk succes van te maken. Gewoon niets met de armen doen is natuurlijk niet genoeg. Ze moeten er echt volkomen krachteloos bijhangen. Bungelen dus. Bij mij helpt het alleen tegen de hik van het moment maar misschien dat een ander, door soortgelijke therapie, ook resultaat boekt bij het voorkomen ervan.
  6. Yvonne
    Als ik de hik heb doe ik het volgende: rechtop staan, kijk naar boven richting het plafond. Zorg dat je hoofd bijna in je nek ligt en dat je lichaam iets overstrekt naar achteren. Je merkt dat je niet meer kunt slikken (en dus ook niet kunt hikken ;-) ). Als je zo een minuutje of iets langer blijft staan ben ík in ieder geval van mijn hik af. Hoop dat het bij een ander ook werkt.
    Team OptimaleGezondheid
    Bedankt voor deze aanvullende oplossing, Yvonne. Zijn er meer lezers die deze manier gebruiken? En, werkt het bij jullie ook?
    Karamba
    WOW ik had een irritant langdurige hik die zeker een half uur duurde. Adem inhouden, rustig in en uitademen en op de kop drinken geprobeerd. Met jouw tip (die ik niet eerder heb gehoord) is de hik met 20 seconden verdwenen, dank je wel!!! Super!!!
  7. Jimbo
    als iemand de hik heeft vraag ik meestal of ze niet vergeten zijn mijn 100 euro terug te betalen, vak de schrik zijn ze meestal de hik kwijt, probeer het maar...
  8. Jozef Vossen
    Remedie tegen de hik. Neem een glas water en zet het glas tegen de bovenlip Buig nu je romp naar voren zover als mogelijk en drink nu enkele slokjes De hik is nu verdwenen
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor deze tip, Jozef!
    davy
    Deze tip werkte echt, bij mij althans . Ik hing alleen niet naar voren maar nam minislokjes van en glas water en zorgde dat ik contant water aan het slikken was. Binnen 2 minuten is de hik weg
  9. sezar
    wat ook goed helpt is je lippen in positie brengen alsof je uit een rietje zuigt (dus een kleine opening) en daardoor flink inademen, de lippen sluiten, adem voor 5 seconden dicht houden, vervolgens een zelfde opening maken met de lippen en daardoor flink uitblazen. herhaal dit ongeveer 5 minuten lang en denk na over wat je gister/eergister/de dag daarvoor hebt gegeten.
  10. Rob
    Na 2 dagen en nachten constant hikken werd ik wel een beetje radeloos. Alle tips die ik kon vinden uitgeprobeerd, het werkte niet voor mij. Wat bij mij feilloos werkt is: 1. Haring. Niet een klein stukje maar een flinke hap. De hik stopt direkt . 2. Yoghurt. Neem een klein potje Activia (125 gr), uit de koelkast. Ga op een prettige stoel zitten, lepel het potje zo snel mogelijk leeg, ook als er een hik aankomt. Als het leeg is rustig achteroverleunen en rustig ademen. Let wel, deze 2 manieren werkten bij mij, misschien niet bij iedereen. Het is voor mij al een hele geruststelling als je midden in de nacht iets in huis hebt wat de hik kan stoppen.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor het delen van jouw persoonlijke oplossingen en ervaringen, Rob! Zijn er meer lezers met soortgelijke oplossingen tegen de hik?
  11. Nathalie
    Het klinkt misschien stom... maar tot nu toe heeft het iedere keer geholpen! Als ik de hik heb, pak ik een glas water en een rietje. Vervolgens drink ik het water rustig op via het rietje terwijl ik mijn oren dichthoud. En weg is de hik...
    Team OptimaleGezondheid
    Wow, wat een mooie oplossing, en fijn dat het werkt! Dank voor deze extra tip, Nathalie!
    Mary
    Hallo Nathalie, hartelijk dank voor je tip, en nu hopen dat mijn stembanden snel herstellen.
  12. Lotte
    De enige echte oplossing tegen de hik is continu slikken, of inschatten wanneer de volgende hik gaat komen en proberen om precies op dat moment te slikken. Hiervoor hoef je niks extra's in huis te hebben en je bent binnen enkele minuten van je hik af!
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor deze aanvulling, Lotte!
  13. marga
    De boven voet masseren (achter de tenen0 = drukpunt voor het midden rif. Bij beide voeten + de rest van de voeten even masseren; liefdevolle aandacht. groet marga
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor deze extra aanvulling, Marga
  14. Marleen
    Een rijmpje uit mijn kinderjaren langzaam opzeggen zonder adem te halen : "ik en hik gingen samen over zee, hik bleef daar en ik kwam weer ". En het hielp ! (toen toch ….)
    Team OptimaleGezondheid
    LOL .... Ik kende deze nog niet, maar ga het een volgende keer zeker proberen!
  15. Johannes
    Ik krijg de hik als ik op een bepaald punt op mijn gezicht ga wrijven. Nog nooit gehoord dat een ander daar last van heeft dus heel raar
    Team OptimaleGezondheid
    Is inderdaad wel heel bijzonder. Andere lezers die dit herkennen?
  16. Daniel
    Ik heb al 4 dagen konstant de hik als ik dan een goede schep honing in neem stopt het voor een tijdje
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor deze tip, Daniel. Iemand anders die dezelfde ervaring heeft als Daniel?
  17. Jeroen
    Een flinke adem innemen, totdat je longen volzitten. Vervolgens een glas water heel snel in kleine slokjes opdrinken, terwijl je de adem inhoud. Zo krijgt lichaam niet de kans om te slikken. Het werkt bij mij.
    Team OptimaleGezondheid
    Dank voor je tip, Jeroen!
  18. Kasper
    Goedenacht, Ik heb al deze tips geprobeerd en zowaar blijkt een kommetje yoghurt te helpen! @Rob duizendmaal dank voor deze tip!
  19. Jaap van den Eshof
    Ik heb de hik ca.3-4 uur, daarna 3 uur rust en vervolgens weer de hik (zeer vermoeiend) ook’s nachts. Ik heb sinds het begin (2 dagen terug) ook corona. Mij helpt zitten in een eenvoudige relax-stoel; de hik is beter te hanteren. Ik heb ook ontdekt dat het eten van kleine hapjes koek, zonder pauze, mij ook van de hik af helpt. Een fijne en duidelijke site