
Oogherpes (herpes simplex keratitis): symptomen, behandeling en risico's
Oogherpes kan je hoornvlies beschadigen als je niet snel handelt. Leer de symptomen herkennen, wanneer je moet bellen en hoe antivirale behandeling werkt.
Oogherpes — officieel herpes simplex keratitis — is een infectie van het hoornvlies door het koortslipvirus (HSV-1) die zonder tijdige behandeling permanente littekens en blijvend zichtverlies kan veroorzaken.1 Heb je een rood, pijnlijk oog met wazig zicht en weet je dat je het virus draagt? Neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts.
Hoe krijgt het herpesvirus toegang tot je oog?
Het herpessimplex-virus type 1 (HSV-1) sluimert na de eerste infectie levenslang in zenuwknopen. Bij heractivering reist het virus via zenuwbanen naar het oog — uitgelokt door stress, ziekte, UV-straling of wrijven in de ogen met besmette handen.2
Contactlensdragers lopen extra risico: de lens irriteert het hoornvliesoppervlak en kan een uitbraak triggeren. Heb je klachten? Verwijder je lenzen direct en draag ze niet weer tot je arts groen licht geeft.
Naar schatting krijgt één op de vier dragers van HSV-1 ooit een ooguitbraak.2
Welke symptomen horen bij oogherpes?
De klachten lijken vaak op een gewone oogontsteking, maar er zijn onderscheidende kenmerken:
- Branderig of prikkelend gevoel, vrijwel altijd in één oog
- Rode, tranende ogen
- Overgevoeligheid voor licht (fotofobie)
- Wazig of verminderd zicht
- Kleine boomtakvormige wondjes op het hoornvlies — het kenmerk van dendritische keratitis3
Rode, tranende ogen kunnen ook door virale conjunctivitis of allergie komen.4 Alleen een huisarts of oogarts kan via spleetlamponderzoek bevestigen dat HSV-1 de oorzaak is.
Alarmsignalen — bel dezelfde dag: verminderd zicht, hevige pijn of een wit vlekje op het hoornvlies. Meld je bij de huisarts of oogartspoli. Op Thuisarts.nl vind je meer informatie over wanneer je moet bellen.
Welke vormen van oogherpes zijn er?
De ernst en behandeling hangen af van welke laag van het oog is aangetast:
| Vorm | Aangedaan weefsel | Kenmerkend symptoom |
|---|---|---|
| Dendritische keratitis | Buitenste hoornvlieslaag | Boomtakpatroon bij spleetlamp |
| Stromale keratitis | Diepere hoornvlieslagen | Troebel hoornvlies, zichtverlies |
| Iridocyclitis | Iris en voorste oogkamer | Pijn, lichtschuwheid, rode ring |
| Retinitis | Netvlies | Ernstig zichtverlies (zeldzaam) |
Hoe dieper de infectie reikt, hoe groter het risico op permanente schade.1
Hoe wordt oogherpes behandeld?
Zelfbehandeling is bij oogherpes niet veilig — een verkeerde aanpak kan de schade versnellen.5 Raadpleeg altijd een arts.
Antivirale oogdruppels of -gel (zoals ganciclovir-gel of aciclovir-oogzalf) zijn de eerste keus bij oppervlakkige infecties. Ze remmen de virusvermenigvuldiging direct op het hoornvlies.5
Orale antivirale middelen (aciclovir, valaciclovir) worden voorgeschreven bij diepere of terugkerende infecties.6 Bij stromale keratitis combineren oogartsen soms antivirale middelen met ontstekingsremmende druppels. Let op: steroïden zonder antivirale dekking zijn gevaarlijk en kunnen de infectie sterk verergeren.2
Preventieve behandeling: mensen met meer dan twee uitbraken per jaar kunnen met hun arts overleggen over profylactisch gebruik van valaciclovir om recidieven te beperken.6
Kan oogherpes leiden tot blindheid?
Herpes simplex keratitis is in westerse landen een van de belangrijkste infectieuze oorzaken van hoornvliesblindheid.2 Het risico op blijvende schade is het grootst bij:
- Herhaalde uitbraken zonder adequate behandeling
- Infecties die diepere ooglagen bereiken (stromale keratitis)
- Late of onjuiste behandeling, met name steroïden zonder antivirale dekking
Tijdige antivirale behandeling verkleint de kans op littekenvorming aanzienlijk. Bij ernstige, blijvende beschadiging kan een hoornvliestransplantatie worden overwogen.1
Oogherpes bij kinderen: waar moet je op letten?
Kinderen kunnen HSV-1 oplopen via direct contact met een besmette volwassene, bijvoorbeeld een kus op de mond. Ooginfecties bij jonge kinderen zijn extra lastig omdat zij moeilijker kunnen aangeven wat ze voelen.
Let op deze signalen:
- Aanhoudend wrijven in één oog
- Veelvuldig knipperen of dichtknijpen
- Vermijden van licht of wegdraaien van het hoofd bij lichtbronnen
Zelfmedicatie bij kinderen is niet geschikt — ook geen supplementen. Overleg altijd met een kinderarts of oogarts voordat je iets toedient.
Veelgestelde vragen
Mag mijn kind L-lysine supplementen nemen bij oogherpes?
L-lysine wordt soms aanbevolen bij koortslip, maar er is onvoldoende bewijs voor het effect bij oogherpes — zeker bij jonge kinderen. Geef je kind geen supplementen of medicatie voor een ooginfectie zonder overleg met een kinderarts of oogarts. Een actieve oogherpes vereist antivirale medicatie op voorschrift.
Zijn antivirale oogdruppels effectiever dan zalf bij oogherpes?
Ganciclovir-gel en aciclovir-oogzalf zijn beide effectief bij oppervlakkige oogherpes. Ganciclovir-gel wordt soms verkozen vanwege betere verdraagbaarheid. De keuze hangt af van de ernst van de infectie en het oordeel van de behandelend arts.
Kan het herpesvirus worden overgedragen via moedermelk?
HSV-1 wordt overgedragen via direct slijmvlies- of huidcontact, niet via moedermelk zelf. Borstvoeding is veilig zolang er geen actieve herpesletsels op of vlakbij de borst zitten. Bij een uitbraak elders op het lichaam: was je handen goed en overleg met je arts of verloskundige.
Wat is de prognose na een oogherpes-uitbraak bij een kind?
De meeste kinderen herstellen volledig bij tijdige antivirale behandeling. Het risico op blijvende schade neemt toe bij herhaalde uitbraken of een late diagnose. Een oogarts volgt het herstel en beoordeelt of preventieve behandeling nodig is om recidieven te voorkomen.
Welke tips helpen om een nieuwe uitbraak van oogherpes te voorkomen?
Bekende triggers zijn stress, vermoeidheid, felle zon en een verzwakt immuunsysteem. Contactlensdragers met een herpesverleden dragen bij de minste klachten een bril. Bij meer dan twee uitbraken per jaar kan profylactisch valaciclovir zinvol zijn — bespreek dit met je huisarts.
Kan oogherpes van het ene oog naar het andere overslaan?
Het virus kan in theorie beide ogen treffen, maar oogherpes is meestal eenzijdig. Raak je gezonde oog niet aan met dezelfde hand waarmee je het aangedane oog hebt aangeraakt en was je handen regelmatig. Bij klachten in het tweede oog: neem direct contact op met je oogarts.
Footnotes
-
Cabrera-Aguas M, Khoo P, Watson SL. Infectious keratitis: A review. Clinical & Experimental Ophthalmology. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35610943/ ↩ ↩2 ↩3
-
Ahmad B, Gurnani B, Patel BC. Herpes Simplex Keratitis. StatPearls. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31424862/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Giannaccare G, Borselli M. Herpes Simplex Dendritic Keratitis. The New England Journal of Medicine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37747039/ ↩
-
Muto T, Imaizumi S, Kamoi K. Viral Conjunctivitis. Viruses. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36992385/ ↩
-
Lv W, Zhou L, Wu J. Anti-HSV-1 agents: an update. Frontiers in Pharmacology. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39931518/ ↩ ↩2
-
Su D, Han L, Shi C. An updated review of HSV-1 infection-associated diseases and treatment, vaccine development, and vector therapy application. Virulence. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39508503/ ↩ ↩2
Persoonlijk plan · gratis
Afvallen met keto? Begin met jouw plan
Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct je persoonlijke keto-plan.
Start de keto-check- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Bronnen
- Cabrera-Aguas M, Khoo P, Watson SL — Infectious keratitis: A review · Clinical & Experimental Ophthalmology · 2022
- Ahmad B, Gurnani B, Patel BC — Herpes Simplex Keratitis · StatPearls · 2024
- Muto T, Imaizumi S, Kamoi K — Viral Conjunctivitis · Viruses · 2023
- Su D, Han L, Shi C — An updated review of HSV-1 infection-associated diseases and treatment, vaccine development, and vector therapy application · Virulence · 2024
- Giannaccare G, Borselli M — Herpes Simplex Dendritic Keratitis · The New England Journal of Medicine · 2023
- Lv W, Zhou L, Wu J — Anti-HSV-1 agents: an update · Frontiers in Pharmacology · 2024
Gratis keto-check · 2 minuten
Ontvang je persoonlijke keto-plan om af te vallen
Afgestemd op wat jij lekker vindt en hoeveel tijd je hebt om te koken. Je plan staat direct klaar.
Ja, ik wil mijn keto-plan- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Lees ook
Meer over aandoeningen

Aandoeningen
Kan herpes andere aandoeningen veroorzaken? Wat onderzoek zegt over HSV en co-infecties
Vergroot herpes de kans op hiv, longontsteking, oogschade of problemen bij je baby? Lees wat onderzoek zegt en wat je zelf kunt doen.

Koortslip in de zomer: waarom UV-straling uitbraken uitlokt en hoe je je beschermt
UV-straling is de belangrijkste trigger voor koortslip in de zomer. Ontdek waarom de zon herpes activeert en bescherm je lippen met bewezen maatregelen.

Herpes: oorzaken, symptomen en behandeling — van koortslip tot gordelroos
Wat zijn de vormen van herpes, hoe besmettelijk is het virus en welke behandeling werkt? Alles over HSV-1, HSV-2, gordelroos en de ziekte van Pfeiffer.

Herpes: wat helpt echt bij uitbraken?
Wat helpt bij herpes naast aciclovir? Ontdek welke aanvullende middelen zijn onderzocht, hoe je immuunsysteem uitbraken beïnvloedt en wanneer je naar de huisarts gaat.

Mijn partner heeft herpes — hoe groot is mijn risico en hoe bescherm ik mezelf?
Partner heeft herpes? Ontdek hoe groot de besmettingskans echt is, wanneer je extra risico loopt en wat je kunt doen om overdracht te voorkomen.
17 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
nadine Hallo, ik draag al heel mijn leven het herpes simplex bij mij. Ik heb er erg veel last van gehad toen ik nog jong was. Toen ik 16 was kwam er een rood plekje onder mijn oog, niet wetende dat het zou uitgroeien tot een koortslip ik wis namelijk niet of dat kon. Toen ik het zag ben ik direct naar de dokter gegaan en heb ik aclovir tabletten meegekregen het sloeg niet gelijk aan en inmiddels zaten er plekken op mijn wang. Ik voelde ook branderig gevoel in mn oog en ben via de hap naar het ziekenhuis gestuurd voor nader onderzoek, en het was in mijn oog geslagen! Ik kreeg oogzalf mee, nog een kuur aclovir 800mg, en antibiotica kuur erbij en toen eindelijk was het over. Mijn oog heeft hierbij schade opgelopen en is mijn zicht 80%. Groetjesrita hallo mijn dochter heeft op de leeftijd van 2,5 j te kampen gehad met herpes keratitis en omdat zij nog zo klein was kon ze zelf niet laten merken dat er iets mis was . haar R oog werd helemaal rood en we merkten dat ze niet zo goed zag waarop we uiterraad snel naar een oogarts gingen . die heeft haar zovirax oogzalf gegeven maar wij werden niet ingelicht over wat ze juist had dus het ging over en een paar maanden later merkten we dat ze echter veel tegen dingen aanliep en we maakten ons zorgen over haar zicht , de behandelende oogarts was afwezig en waren verplicht een andere op te zoeken daar het dringend was , daar kregen wij te horen dat haar zicht slechts 4 op 10 was en ze moest maxitrol ( druppels met cortisone wat zeker niet mag gebruikt worden tijdens een opstoot ) in doen ; en dit was het begin van een lange lijdensweg tot op heden , op 5 jarige leeftijd heeft ze in UZ GENT een cornea gratage ondergaan door een professor.. Mijn dochter is ondertussen 18 en neemt al sinds 12 j continue aciclovir minimum 600mg en bij opstoten 1600 a 2000 mg , ; haar moeilijkste periodes zijn tijdens de examens en zelfs met een onderhoudsdosis van 600 mg maakt zij opstoten waarbij we nu een aangepast dieet van aminozuren (plus) en arginine (min) houdende voedingswaren plus een suplement van l-lysine en hopelijk kan dit op deze manier onderdrukt worden . Haar zicht is momenteel 60% groetjesRobert Jan Hendriksauteur Hallo Rita, Bedankt voor het delen van je verhaal. Ik hoop écht dat je de uitbraken nu eindelijk kunt onderdrukken met behulp van de extra L-Lysine en aminozuren. Ook het minderen van Arginine is een heel goed idee. Ik ben erg benieuwd hoe dit in de toekomst gaat, en of de behandeling inderdaad aanslaat. Kun je me op de hoogte houden? JackElske Beste Rita, ik zou je graag persoonlijk contacteren als dat mag. Typen is voor mij momenteel heel lastig wegens heel slecht zicht. Alvast een dank je wel op voorhand.Annem Beste Rita. Mij Dochter van anderhalf heeft nu de eerste infectie ( Zie ook mijn reactie of eraan artikel) . Ze heeft het niet in haar oog maar eronder. Ik ben benieuwd of jouw dochter dat ook heeft gehad en of jij weet of de kans op terugkeer 100 procent is. Hopelijk kan je een bezorgde moeder helpen aan wat antwoordenhil Mijn dochtertje is 3 jaar en heeft Ook regelmatig last van herpes Aan haar oog, de diepe variant. Ik maak me hier veel zorgen over en weet niet wat ik verder nog kan doen. Mag ze al L-lysine capsules krijgen?Robert Jan Hendriksauteur Dag, Erg vervelend dat uw dochter hier last van heeft. Zelf heb ik echter geen ervaringen met supplementen en kleine kinderen. Hiervoor kan je het beste je huisarts raadplegen. Gr JackAshley Hallo, ik weet niet of je iets aan mijn Tip zal hebben, maar als kind had ik ook vaak last van herpes oog.ik kreeg er regelmatig ACICLOVIR oogdrup/zalf maar daarnaast liet mijn moeder mij mijn ogen spoelen met gewone afgekoelde thee. simpele gewone zwarte thee eerst zetten in een borrelglaasje doen en vervolgens met de aangedane oog erin kijken. Ik had daar erg veel baat bijAnnem Hoe gaat het inmiddels met jouw dochtertje? Heeft ze er iets aan over gehouden en heb je tips? Mijn dochtertje heeft de eerste uitbraak nu...hjschroeder ik had herpes aan het oog na behandeling met virginzalf en de icol druppels was het na een tijje weg maar een week later kreeg ikhet weer terug hoe kan datRobert Jan Hendriksauteur Beste, Je kunt het herpesvirus niet uitroeien, het zal altijd in je lichaam blijven. Je zal bij een verminderde weerstand gelijk weer last krijgen van herpes, bijvoorbeeld in je oog. Echter, als je medicatie krijgt en je hebt na een week alweer een uitbraak van herpes, dan zou ik me weer melden bij de huisarts. Ik denk niet dat de medicatie afdoende is geweest om de uitbraak te stoppen. Succes, JackNikki Hallo, Ik heb sinds vrijdag ook last van een ontstoken oog. Eerst zalf en druppels gehad chloor.... Nog wat! Maar zaterdag begon er wat aan de onderkant van mijn oog te prikken en irriteren! Ik hap gebeld mocht langs komen. Werd doorverwezen naar Hage zhuis in Den haag! Daar kreeg ik zovirax oogzalf, heel moeilijk om aan te komen blijkbaar want met pijn wn moeite kreeg ik die zalf! Nu sinds 2 dagen trekt de herpes infectie naar mn wenkbrauw! Ook niet echt een fijn gezicht! Gelukkig mag ik het daar ook op smeren! Helpt beter dan andere druppels en zalfjes, gr nikkiBorstvoeding Ik heb een vraagje. Kan het herpesvirusuitbraak ook in moedermelk zitten? Ik heb tijdens een opkomende koortslip moedermelk in mijn ogen gedaan en nu loop ik een week lang met branderige rode adertjes in mijn ogen. Ik ben zo bang. Hopelijk kan iemand mij gerust stellen. Ik had gehoord dat er antistoffen in moedermelk zit. Ik deed die melk in mijn ogen om ze schoon te maken. Nu voel ik een week lang een branderig blazend gevoel in beiden ogen. Wie heeft hier verstand van?Annem Hi. Ik weet niet of dit forum nog gelezen wordt maar ik ga het alsnog proberen . Mijn dochter van 1.5 jaar oud heeft een eerste herpes infectie doorgemaakt ( hele mondje vol en paar op lip) maar helaas ook een paar bultjes op haar ooglid en paar blaasjes direct onder haar oog. Nu vroeg ik mij af of het nu al zeker is dat ze hier recidieven van gaat krijgen of dat het ook nog steeds kan dat dit eenmalig is. En als ik bovenstaande reacties kees lijkt het alsof je wel een verschrikkelijke tijd tegemoet gaat met grote kans op ( gedeeltelijk) zichtvermindering. Hopelijk kan iemand mijn vragen beantwoorden.( huisarts geweest maar die bleef vaag)gerard van geerenstein hoi annem. wanneer het virus in je systeem zit en er is een uitbraak geweest dan zal het je levenlang af en toe de kop op steken want tot nu toe is er nog geen volledige genezing voor. wanneer er een uitbraak komt is het nooit leuk en in mijn geval krijg ik een plek van +- 5 cm op mijn voorhoofd en binnen een paar dagen krijg ik het meestal op mijn rechteroog ,en soms aan beide ogen .op mijn voorhoofd is het niet fijn en branderig en geeft een beetje een bult maar is buiten dat het er niet uitziet geen belemmering en is met een paar weken weer weg ,behalve in de zomer als de felle zon erop komt want dat is het snel erg pijnlijk . mijn ogen zijn een ander verhaal . ik moet bij de eerste prikkel (pijn voelen als ik mijn oogbal beweeg,beetje tranen en een beetje wazig beeld ) gelijk oogzalf halen bij mijn huisarts om het te onderdrukken ,doe ik dit niet dan gaat stadium 2 in werking en die bestaat uit heftig tranen,een gevoel van scherpe zandkorreltjes in mijn oog wat niet weggaat ,dichte opgezette ogen,en een beetje etterend ,geen licht kunnen verdragen ,slecht zicht ,en int ergste geval lig ik dan een paar dagen voor blind op de bank omdat ik gewoon mijn ogen niet open kan houden (gooi maar eens een handje zand in je oog en probeer die dan open te houden )das erg pijnlijk en uitspoelen heeft geen zin want t gevoel blijft en ik word er na een poosje erg zenuwachtig van .ik ben nu 40 jaar en het begon op mijn 18e en komt +- elke 2 tot3 jaar terug met soms een extra momentje , ik heb het nu op dit moment ook maar was zelf optijd met het bestellen van de zalf maar de zovirax was niet meer te krijgen en niets anders op voorraad dus moest er in duitsland een andere zalf worden besteld. tja!!! dus toch 2 dagen thuis van mijn werk omdat onze teringregering overal op is gaan bezuinigen en er geen voorraad meer mag zijn bij de apotheek ,fijn heh?? de nieuwe duitse zalf is van t merk Omnivision( AciVision 30mg/g Augensalbe) Aciclovir is de werkzame stoff hierin. Er is ook een oogdruppel die ik de eerste keer kreeg maar daarnaa nooit meer,maar die hielp supersnel en t bleef langer weg maar is blijkbaar niet best voor je ogen .Deze oogdruppel is van het merk (TobraDex )en kreeg ik bij de oogarts int ziekenhuis .ik ben er vaker voor int ziekenhuis geweest en telkens als ik voor controle terug moest ging mijn zicht weer van een bril moeten nemen naar 100% zicht dus ik heb er niet veel blijvende schade van overgehouden maar mijn netvlies moest gewoon ff genezen van t vrijven en pieren met een doekje in mijn ogen (beetje te lomp geweest hihi) een schaafwond moet ook even helen toch? er zijn ook pillen te verkrijgen die zodra je het merkt er 2 van moet nemen en na 12 uur weer 2 en die schijnen bijn mijn moeder voor haar simpele koortslip best goed te werken want dan stopt de uitbraak erg snel en de genezing is ook sneller. dus je hoeft niet gelijk bang te worden hoor want na een aantal best heftige uitbraken op mijn ogen zie ik nog steeds prima dus je verliest niet gelijk zicht maar er optijd bij zijn voorkomt veel pijn en kan natuurlijk wel schade voorkomen .als je het de 1e keer krijgt en je denkt aan een oogontsteking dan moet je gelijk vragen aan jouw arts om hem een druppel gele vloeistof in jouw oog te droppen en dan met een uv lamp te zoeken naar een oplichtend mini zonnetje ,letterlijk zoals je als kind een zonnetje tekende . een punt met golvende stralen eromheen. Succes groetjes Gerard van Geerenstein