• Het placebo-effect verklaard

Het placebo-effect verklaard

2014-01-22T08:31:49+01:00januari 22nd, 2014|Medicatie|1 Reactie

Laatste update: door

Het placebo-effect verklaard

handvol pillenOver het placebo-effect lees en hoor je vaak, zeker als het gaat over wetenschappelijke onderzoeken naar de effecten van medicatie of voedingssupplementen. Dat het effecten zijn die patiënten ervaren en die niet toegeschreven kunnen worden aan een bepaalde behandeling dat weten de meeste mensen wel.

Maar hoe komt het dat die effecten optreden? En maakt het placebo-effect mensen soms echt beter? Daar proberen we hier het antwoord op te geven.

Introductie

Eerst moeten we misschien even duidelijk stellen wat het placebo-effect in elk geval niet is. Een 'spontane genezing' is geen placebo-effect. Het maakt niet uit welke ziekte mensen hebben, sommigen worden om vaak onverklaarbare reden plots beter.

Zelfs mensen met terminale ziektes en een volgens zo goed als alle artsen korte levensverwachting kunnen, hoogst uitzonderlijk, ineens genezen. Misschien slaagt hun lichaam erin zichzelf te genezen, misschien hebben ze gewoon erg veel geluk, dat blijft onbekend. Maar het placebo-effect is dit niet.

Vaak denken mensen ook onterecht dat het placebo-effect gelijk staat aan inbeelding. Dat is niet zo, mensen die het effect ervaren beelden zich niet in dat ze zich beter voelen, ze voelen zich ook echt beter. Bij experimenten waarbij één groep mensen echte medicatie en de andere een placebo krijgt kunnen de onderzoekers ook bij een deel van de placebo-groep meetbaar vaststellen dat hun aandoening erop verbeterd is.

Zo kan bij astma-patiënten gemeten worden dat hun longcapaciteit erop vooruitgegaan is zelfs al hebben ze slechts een placebo-behandeling gekregen.

Onlangs verscheen er ook een Deense studie in de pers die zogezegd moest aantonen dat het placebo-effect voornamelijk op statistische fouten zou berusten. Volgens de onderzoekers werd het placebo-effect te vaak toegeschreven aan mensen die zich spontaan of slechts tijdelijk beter voelden. Maar hierop kwam uit de rest van de wetenschappelijke wereld veel kritiek: het placebo-effect is statistisch te groot om het aan meetfouten te kunnen toeschrijven. [pullquote]Het is bijna voor elke studie minimaal 15 procent en loopt soms zelfs op tot 72 procent.[/pullquote]

Wat is het dan wel?

Het is ons brein dat werkt met verwachtingen dat maakt dat het placebo-effect ook echt werkt. Vergelijk het met de seconden voor je een lekker stukje gebak of snoep in je mond stopt. Je brein bereidt je lichaam dan voor op die heerlijke smaak en... het water loopt je letterlijk in de mond.

Placebo-effecten zien we dan ook niet enkel bij medicijnen: zo kan ook vastgesteld worden dat mensen bijvoorbeeld 'dronken' raken a