Hoesten door bloeddrukmedicijnen: oorzaak en wat je kunt doen

ACE-remmers — zoals enalapril, lisinopril en perindopril — veroorzaken bij 5 tot 35 procent van de gebruikers een droge prikkelhoest die niet vanzelf overgaat¹. De oorzaak: deze medicijnen remmen de afbraak van bradykinine, een stof die hoestprikkels in je luchtwegen uitlokt. Overstappen op een ARB (zoals losartan of valsartan) lost het probleem meestal binnen enkele weken op.

Waarom veroorzaken ACE-remmers hoest?

ACE-remmers verlagen je bloeddruk door het enzym ACE te blokkeren. Dat enzym zet angiotensine I om in angiotensine II — een stof die je bloedvaten vernauwt. Minder angiotensine II betekent wijdere vaten en een lagere bloeddruk¹.

Datzelfde enzym breekt normaal ook bradykinine af. Wanneer ACE geblokkeerd is, hoopt bradykinine zich op in je luchtwegen. Bradykinine prikkelt de hoestzenuwuiteinden in je keel en bronchiën, wat leidt tot een droge, niet-productieve hoest¹². De hoest kan al binnen uren na de eerste dosis optreden, maar verschijnt soms pas na weken of maanden.

Een netwerkmeta-analyse uit 2023 bevestigt dat ACE-remmers significant vaker hoest veroorzaken dan zowel placebo als andere bloeddrukverlagers². Vrouwen en niet-rokers lopen een hoger risico. De hoest is niet gevaarlijk, maar kan zo hinderlijk worden dat je er slecht van slaapt of misselijk van wordt.

Recent farmacogenetisch onderzoek toont aan dat erfelijke variaties — onder andere in genen betrokken bij de bradykinine-afbraakroute — medebepalend zijn voor wie hoest ontwikkelt bij ACE-remmergebruik³. Dit verklaart waarom de ene gebruiker wél hoest krijgt en de andere niet.

Welke bloeddrukmedicijnen geven hoest als bijwerking?

Het hoestprobleem beperkt zich vrijwel uitsluitend tot ACE-remmers. Hieronder de meest voorgeschreven ACE-remmers in Nederland:

Medicijnen die doorgaans géén hoest veroorzaken:

• ARBs (angiotensine-II-receptorblokkers) zoals losartan, valsartan en candesartan — werken via een ander mechanisme en geven nauwelijks hoest. Een grote JAMA-meta-analyse uit 2026 bevestigt dat ARBs qua bijwerkingen vergelijkbaar scoren met placebo⁴
• Calciumantagonisten zoals amlodipine en nifedipine — effectief tegen hoge bloeddruk zonder hoest als bijwerking⁵
• Thiazidediuretica zoals hydrochloorthiazide — veroorzaken in de regel geen hoest

Wat kun je doen bij hoest door bloeddrukmedicijnen?

Stop nooit zelf met je medicatie. Zonder behandeling blijft je bloeddruk te hoog, met alle risico’s voor je hart en bloedvaten.

Neem contact op met je huisarts. Die kan je overzetten op een ARB (zoals losartan of valsartan), die een vergelijkbare bloeddrukdaling geeft zónder de hoest¹⁴. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over de verschillende bloeddrukmedicijnen.

Na het overstappen verdwijnt de hoest bij de meeste mensen binnen 1 tot 4 weken¹. In zeldzame gevallen kan het langer duren.

Hoe lang duurt de hoest na het stoppen van een ACE-remmer?

Bij de meeste mensen verdwijnt de prikkelhoest binnen 1 tot 4 weken nadat de ACE-remmer is gestaakt of vervangen¹. In uitzonderlijke gevallen kan het tot 3 maanden duren voordat de hoest volledig weg is.

Gaat de hoest na 4 weken niet over? Dan speelt mogelijk een andere oorzaak mee. Chronische hoest — gedefinieerd als hoest die langer dan 8 weken aanhoudt — heeft vaak meerdere oorzaken tegelijk, zoals astma, gastro-oesofageale reflux of een postnasal drip⁶. Bespreek dit met je huisarts.

Tips om de hoest te verlichten

Zolang je nog last hebt van de hoest, kunnen deze aanpassingen verlichting bieden:

• Drink warme thee met honing — honing verzacht een geïrriteerde keel en warme vloeistof helpt slijm losser te maken
• Stoom inademen — waterdamp (eventueel met kamille) maakt slijm dunner. Gebruik een stoominhaler of hang boven een kom warm water met een handdoek over je hoofd. Gebruik géén kokend water: de stoom kan brandwonden veroorzaken
• Slaap met je hoofd iets hoger — een extra kussen voorkomt dat slijm in je keel blijft hangen
• Drink voldoende water — minimaal 1,5 tot 2 liter per dag houdt je slijmvliezen vochtig
• Stop met roken — roken beschadigt de trilharen in je luchtwegen die slijm afvoeren, wat hoesten verergert. Stoppen verbetert je hoestreflex én verlaagt je bloeddruk

Wanneer direct naar de huisarts?

Neem zo snel mogelijk contact op met je huisarts als:

• De hoest langer dan 2 weken aanhoudt
• Je bloed ophoest
• Je regelmatig moet overgeven door het hoesten
• Je kortademig bent of pijn op de borst hebt
• Je koorts hebt die niet weggaat

Aanhoudend hoesten kan in ernstige gevallen leiden tot beschadigingen aan je slokdarm of ribben. Dit is een signaal dat het medicijn niet goed bij je past en dat je een alternatief nodig hebt. De Hartstichting biedt aanvullende informatie over bloeddrukmedicijnen en hun bijwerkingen.

Veelgestelde vragen

Kunnen bloeddrukmedicijnen geheugenverlies veroorzaken?

Sommige bloeddrukmedicijnen, met name bepaalde bètablokkers (zoals propranolol en metoprolol), worden in zeldzame gevallen in verband gebracht met concentratieproblemen of vergeetachtigheid. ACE-remmers staan hier minder om bekend. Of eventueel geheugenverlies herstelt na het stoppen hangt af van de oorzaak en het specifieke medicijn. Bespreek je klachten altijd met je huisarts — stop nooit zelf met je medicatie.

Ik ben 11 jaar en heb al 2 weken last van hoesten — wat kan ik doen?

Op jouw leeftijd gebruik je waarschijnlijk geen bloeddrukmedicijnen, dus heeft je hoest hoogstwaarschijnlijk een andere oorzaak. Hoesten dat langer dan 2 weken duurt kan wijzen op allergie, astma, kinkhoest of een luchtweginfectie⁶. Ga met een ouder of verzorger naar de huisarts — die kan onderzoeken wat de oorzaak is en je de juiste behandeling geven.

Hoe lang duurt het voordat de hoest stopt na het stoppen met perindopril?

Na het stoppen met perindopril verdwijnt de hoest bij de meeste mensen binnen 1 tot 4 weken¹. In zeldzame gevallen kan het tot 3 maanden duren. Stop nooit zelf met perindopril zonder overleg met je huisarts — die kan je veilig overzetten op een alternatief dat geen hoest veroorzaakt.

Hoe lang moet ik stoppen met losartan om te beoordelen of het de oorzaak van mijn hoest is?

Losartan is een ARB en veroorzaakt veel minder vaak hoest dan ACE-remmers — het hoestpercentage is vergelijkbaar met placebo²⁴. Om te beoordelen of losartan toch de oorzaak is, wordt meestal geadviseerd het middel 2 tot 4 weken te staken in overleg met je huisarts. Verbetert de hoest niet, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk elders en is verder onderzoek nodig.

Kan ik een hoestdrank gebruiken naast mijn ACE-remmer?

Een hoestdrank onderdrukt het symptoom, maar pakt de oorzaak niet aan. De hoest komt terug zodra de hoestdrank uitgewerkt is. Het is effectiever om met je huisarts te overleggen over een overstap naar een ARB¹. Gebruik in de tussentijd geen hoestdranken met pseudoefedrine of fenylefrine — deze stoffen kunnen je bloeddruk verhogen.

Geeft elke ACE-remmer evenveel kans op hoest?

Alle ACE-remmers verhogen het risico op hoest via hetzelfde bradykininemechanisme, en er is geen overtuigend bewijs dat de ene ACE-remmer minder hoest geeft dan de andere². Overstappen naar een andere ACE-remmer lost het probleem dus meestal niet op — een overstap naar een ARB is effectiever.