Hoesten door bloeddrukmedicijnen: oorzaak en wat je kunt doen
Waarom veroorzaken ACE-remmers hoest? Leer welke bloeddrukmedicijnen hoest geven, welke alternatieven er zijn en wanneer je naar de huisarts moet.
ACE-remmers — zoals enalapril, lisinopril en perindopril — veroorzaken bij 5 tot 35 procent van de gebruikers een aanhoudende droge prikkelhoest1. De oorzaak: deze medicijnen remmen de afbraak van bradykinine, een stof die hoestprikkels in je luchtwegen uitlokt. Gelukkig zijn er alternatieven die dit probleem nauwelijks geven — en hoef je niet zonder bloeddrukmedicijn te zitten.
Waarom veroorzaken bloeddrukmedicijnen hoest?
ACE-remmers (angiotensine-converterend-enzymremmers) verlagen je bloeddruk door het enzym ACE te blokkeren. Dat enzym zet normaal gesproken angiotensine I om in angiotensine II — een stof die je bloedvaten vernauwt. Door ACE te remmen, daalt je bloeddruk1.
Hetzelfde enzym breekt echter ook bradykinine af. Wanneer ACE geblokkeerd wordt, hoopt bradykinine zich op in je luchtwegen. Bradykinine prikkelt de hoestzenuwuiteinden in je keel en bronchiën, wat leidt tot een droge, niet-productieve hoest1. Deze hoest kan al binnen uren na de eerste dosis ontstaan, maar verschijnt soms pas na weken of maanden gebruik.
Vrouwen krijgen vaker last van ACE-remmerhoest dan mannen. De hoest is op zichzelf niet gevaarlijk, maar kan zo hevig worden dat je er misselijk van wordt of slaapproblemen krijgt.
Welke bloeddrukmedicijnen geven hoest als bijwerking?
Niet alle bloeddrukverlagers veroorzaken hoest. Het probleem beperkt zich vrijwel uitsluitend tot ACE-remmers. Hieronder een overzicht van de meest voorgeschreven ACE-remmers in Nederland:
| ACE-remmer | Merknaam (voorbeeld) | Hoest bij circa |
|---|---|---|
| Enalapril | Renitec | 5–35% van gebruikers |
| Lisinopril | Zestril | 5–35% van gebruikers |
| Perindopril | Coversyl | 5–35% van gebruikers |
| Ramipril | Tritace | 5–35% van gebruikers |
| Captopril | Capoten | 5–35% van gebruikers |
| Fosinopril | Newace | 5–35% van gebruikers |
Medicijnen die doorgaans géén hoest veroorzaken:
- ARBs (angiotensine-II-receptorblokkers) zoals losartan, valsartan en candesartan — werken via een ander mechanisme en geven nauwelijks hoest2
- Calciumantagonisten zoals amlodipine en nifedipine — effectief tegen hoge bloeddruk zonder hoest als bijwerking3
- Thiazidediuretica zoals hydrochloorthiazide — veroorzaken in de regel geen hoest
Wat kun je doen bij hoest door bloeddrukmedicijnen?
Stop nooit zelf met je medicatie. Veel mensen stoppen op eigen houtje met hun bloeddrukverlager zodra ze gaan hoesten. Begrijpelijk, maar gevaarlijk: zonder behandeling blijft je bloeddruk te hoog, met alle risico’s voor je hart en bloedvaten2.
Neem contact op met je huisarts. Die kan je overzetten op een ARB (zoals losartan of valsartan), die een vergelijkbare bloeddrukdaling geeft zónder de hoest1. Op Thuisarts.nl vind je betrouwbare informatie over de verschillende bloeddrukmedicijnen.
Na het overstappen verdwijnt de hoest bij de meeste mensen binnen 1 tot 4 weken1. In zeldzame gevallen kan het langer duren.
Hoe lang duurt de hoest na het stoppen van een ACE-remmer?
Bij de meeste mensen verdwijnt de prikkelhoest binnen 1 tot 4 weken nadat de ACE-remmer is gestaakt of vervangen1. In uitzonderlijke gevallen kan het tot 3 maanden duren voordat de hoest volledig weg is. Gaat de hoest na 4 weken niet weg? Dan speelt mogelijk een andere oorzaak mee, zoals astma, reflux of een luchtweginfectie. Bespreek dit met je huisarts.
Tips om de hoest te verlichten
Zolang je nog last hebt van de hoest, kunnen deze aanpassingen verlichting bieden:
- Drink warme thee met honing — honing verzacht een geïrriteerde keel en warme vloeistof helpt slijm losser te maken
- Stoom inademen — waterdamp (eventueel met kamille) maakt slijm dunner. Gebruik een stoominhaler of hang boven een kom warm water met een handdoek over je hoofd. Gebruik géén kokend water: de stoom kan brandwonden veroorzaken
- Slaap met je hoofd iets hoger — een extra kussen ondersteunt de afvoer van slijm, zodat het niet in je keel blijft zitten
- Drink voldoende water — minimaal 1,5 tot 2 liter per dag houdt je slijmvliezen vochtig en maakt slijm dunner
- Stop met roken — roken beschadigt de trilharen in je luchtwegen die slijm afvoeren, wat hoesten verergert. Stoppen verbetert je hoestreflex én verlaagt je bloeddruk
Wanneer direct naar de huisarts?
Neem zo snel mogelijk contact op met je huisarts als:
- De hoest langer dan 2 weken aanhoudt
- Je bloed ophoest
- Je regelmatig moet overgeven door het hoesten
- Je kortademig bent of pijn op de borst hebt
- Je koorts hebt die niet weggaat
In ernstige gevallen kan aanhoudend hoesten leiden tot beschadigingen aan je slokdarm of braken. Dit is een signaal dat het medicijn niet goed bij je past en dat je een alternatief nodig hebt. De Hartstichting biedt aanvullende informatie over bloeddrukmedicijnen en hun bijwerkingen.
Veelgestelde vragen
Kunnen bloeddrukmedicijnen geheugenverlies veroorzaken?
Sommige bloeddrukmedicijnen, met name bepaalde bètablokkers (zoals propranolol en metoprolol), worden in zeldzame gevallen in verband gebracht met concentratieproblemen of vergeetachtigheid. ACE-remmers staan hier minder om bekend. Of eventueel geheugenverlies blijvend is na het stoppen, hangt af van de oorzaak en het specifieke medicijn. Bespreek je klachten altijd met je huisarts — stop nooit zelf met je medicatie.
Ik ben 11 jaar en heb al 2 weken last van hoesten — wat kan ik doen?
Op jouw leeftijd gebruik je waarschijnlijk geen bloeddrukmedicijnen, dus heeft je hoest hoogstwaarschijnlijk een andere oorzaak. Hoesten dat langer dan 2 weken duurt kan wijzen op allergie, astma, kinkhoest of een andere aandoening. Ga met een ouder of verzorger naar de huisarts — die kan onderzoeken wat de oorzaak is en je de juiste behandeling geven.
Hoe lang duurt het voordat de hoest stopt na het stoppen met perindopril?
Na het stoppen met perindopril verdwijnt de hoest bij de meeste mensen binnen 1 tot 4 weken. In zeldzame gevallen kan het tot 3 maanden duren voordat de hoest volledig weg is. Stop nooit zelf met perindopril zonder overleg met je huisarts — die kan je veilig overzetten op een alternatief dat geen hoest veroorzaakt.
Hoe lang moet ik stoppen met losartan om te beoordelen of het de oorzaak van mijn hoest is?
Losartan is een ARB en veroorzaakt veel minder vaak hoest dan ACE-remmers — het hoestpercentage is vergelijkbaar met placebo. Om te beoordelen of losartan toch de oorzaak is, wordt meestal geadviseerd het middel 2 tot 4 weken te staken in overleg met je huisarts. Verbetert de hoest niet binnen die periode, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk elders en is verder onderzoek nodig.
Footnotes
-
Cutrell S, Alhomoud IS, Mehta A. ACE-Inhibitors in Hypertension: A Historical Perspective and Current Insights. Current Hypertension Reports. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37284934/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6
-
Strauss MH, Hall AS, Narkiewicz K. The Combination of Beta-Blockers and ACE Inhibitors Across the Spectrum of Cardiovascular Diseases. Cardiovascular Drugs and Therapy. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34533690/ ↩ ↩2
-
Zhu J, Chen N, Zhou M. Calcium channel blockers versus other classes of drugs for hypertension. The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35000192/ ↩
Bronnen
- Cutrell S, Alhomoud IS, Mehta A — ACE-Inhibitors in Hypertension: A Historical Perspective and Current Insights · Current Hypertension Reports · 2023
- Strauss MH, Hall AS, Narkiewicz K — The Combination of Beta-Blockers and ACE Inhibitors Across the Spectrum of Cardiovascular Diseases · Cardiovascular Drugs and Therapy · 2023
- Zhu J, Chen N, Zhou M — Calcium channel blockers versus other classes of drugs for hypertension · The Cochrane Database of Systematic Reviews · 2022
Gratis + wekelijkse tips
Ontvang gratis 7x Bloeddruk Verlagende Ovenschotels
Hartvriendelijke ovenschotels die helpen je bloeddruk natuurlijk te verlagen — inclusief boodschappenlijstje. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.
Download gratisLees ook
Meer over aandoeningen
Aandoeningen
Alcoholvrije rode wijn verlaagt je bloeddruk — zo werkt het
Kan alcoholvrije rode wijn je bloeddruk verlagen? Onderzoek toont aan: polyfenolen verwijden je bloedvaten zonder de nadelen van alcohol. Ontdek hoeveel je nodig hebt.
Verhoogt hoge bloeddruk de kans op een hersentumor?
Kan langdurig hoge bloeddruk het risico op een hersentumor vergroten? Lees wat onderzoek zegt over het verband, de mechanismen en wat je zelf kunt doen.
Orgaanschade door hoge bloeddruk: hart, nieren, hersenen en ogen
Hoge bloeddruk beschadigt je hart, nieren, hersenen en ogen — vaak onomkeerbaar. Lees welke orgaanschade ontstaat en hoe je dit voorkomt.
Hoge bloeddruk en ontstekingen: hoe de vicieuze cirkel werkt
Wat is het verband tussen hoge bloeddruk en ontstekingen? Ontdek de rol van CRP, de vicieuze cirkel van vaatschade, en wat je zelf kunt doen om ontsteking te remmen.
Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?
Verlaagt vitamine D je bloeddruk? Wat de D-Health-studie en andere recente onderzoeken zeggen over suppletie, tekort en cardiovasculaire gezondheid.
15 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
wim kemp De bijverschijnsel van bloeddrukverlager is dat ik veel transpireer.Rietje wener ik hoest veel met inname bloeddrukverlagers ,nu lees ik opdeze site welke merk bloeddruk verlagers dit zijn.maar mijn vraag is, in welk merk bloeddruk verlagers zit het niet.schepers Ik had een vraag betreffende bijwerkingen van hoge bloeddrukmedicatie. Is het mogelijk dat sommige medicijnen geheugenverlies veroorzaken?En zo ja, als de medicatie wordt stopgezet is dit geheugenverlies blijvend of niet? En welke medicatie is dit dan? graag infoRob Dit zou geen bijeffect moeten zijn van welk bloeddruk verlagend medicijn dan ook. Ik zou zsm contact opnemen met je dokter voordat het erger word.willy toebak Lisinopril gebruik ik 4 weken..word gek van hoesten heel de dag door..hoop op betere tijdenAnna Ik heb enorme last van hoesten ik moet echt de hele tijd hoesten en ik ben nog maar 11 en ik probeer er achter te komen hoe ik het kan stoppen ik heb ook al van zulke keelsnoepjes geprobeerd (werkt niet) mijn kussen hoger ik drink veel maar niks werkt ik heb het al 2 weken heeft u mischien een tip voor mij?Robert Jan Hendriksauteur Hallo Anna, Gezien je leeftijd denk ik dat het erg verstandig zou zijn om een afspraak te maken met je huisarts. Er kan een achterliggende oorzaak zijn waar je nu nog niet direct last van hebt. Maar hoe eerder het ontdekt wordt, hoe beter het te behandelen is. Fijne paasdagen! JackTanja Bloeddrukverlagers als bovengenoemd (ACE remmers) hebben inderdaad deze zeer vervelende bijwerking, maar het lijstje is niet compleet. Ook de andere bloeddrukverlagers (de Betablokkers) hebben precies dezelfde irritante bijwerking, zij het dat die bij minder mensen voorkomt maar wel met veel meer slijm-hoest gepaard gaat. Mijn huisarts noemde het "asmatische klachten nav de betablokker", nou, dat was behoorlijk goed samengevat zeg maar. Nu gestopt met de medicatie en hoest zo goed als weg, zij het dat ik de bloedverdunners weer moest gaan gebruiken en walla! daar was die weer! Wel eens waar een heel stuk minder, maar het kwam wel weer op. Bij mij blijkt het zo te zijn dat zowel de betablokker als de bloedverdunners de slijmproductie behoorlijk verhoogt, gevolg: je hoest je de klere van kuchje tot echt eeuuhh.....hoe zeg je dat netjes.... flink hoesten ;-) Beide veroorzaakten dus astmatisch verschijnselen terwijl ik geen astma heb. Zonder beide pillen, zijn de klachten weg. Bij de betablokker komen ook een rits andere zeer vervelende klachten zoals overmatig stijve spieren tot zeer pijnlijk aan toe. Ook vochtvasthouden maar die blijkt nu ook ineens van de bloedverdunners te komen, met nadruk op OOK! Het gemene van bloedverdunners is dat het niet als bijwerking in de bijsluiter staat, behalve als je verder leest, dan staat er ineens "bij hartfalen (heb ik gelukkig niet) en .... (een hartziekte waarvan ik de naam nu even niet weet) moet je voorzichtig zijn met het gebruik van dit middel omdat de bijwerking vocht vasthouden, hierbij gevaarlijk kan zijn! Sjeee.....wat raar, die bijwerking staat niet in het bijwerkingenlijstje! Misschien kunnen jullie je daar ook eens in gaan verdiepen, dus als vervolg op deze de bijwerkingen van de Betablokkers en als totaal nieuw issu, de verzwegen bijwerkingen van bloedverdunners (volgens de bijsluiter kan je alleen maar last krijgen van astmatische klachten als je al astma hebt..... of er zeer gevoelig voor bent..... dan zal ik dat laatste wel zijn ;-).....) Gr. TanjaTeam OptimaleGezondheid Ook dit zal ik eens nakijken, en wellicht zie je de resultaten in een volgend artikel verschijnen. Nogmaals bedankt en een fijn weekend!MW (fysiotherapeut) Ik had een COPD patiënt welke bloedverdunners moest nemen naast een hoop andere medicatie. Elke keer naar en veel hoesten en daardoor een enorme daling van energie en lucht. Sommige ochtenden braakte ze zowel haar ontbijt als overige medicatie uit door het hoesten. Ze kon geen andere medicatie krijgen volgens de huisarts. De COPD maakte dit voor haar ernstig lastig. Ik had een idee om misschien een hoestdrank tegen droge hoest te nemen voorafgaand aan het nemen van de medicatie. Ondanks dat hoestdrank eigenlijk niet elke dag genomen moet worden had ze hier enorm veel baat bij. Ze hield alles binnen, behield haar energie en kwam niet meer zo in de problemen om voldoende lucht binnen te krijgen. De apotheker was verrast van deze oplossing nadat ze melde dat het zo goed hielp.Ineke Hoe lang duurt het voordat je van het hoesten af bent na het stoppen met perindopril?m.thommassen ik heb al twee longartsen geconsulteerd i.v.m. een irritante kriebelhoest en ben nu verwezen naar een logopedist. toevallig bridge ik met mijn oude huisarts en die vroeg me welke medicijnen ik slikte. o.a. losartan zei ik . Dat kan waarschijnlijk de oorzaak verzekerde hij mij.. Overigens was de door mij gevraagde uitgangswaarde van de bloeddruk niet onrustbarend hoog. Ik kreeg het advies contact op te nemen met de huisarts om de losatan te stoppen. hoe lang dit stoppen uitgeprobeerd moet worden om te kunnen beoordelen of de losartan de oorzaak kon zijn was hem niet bekend. heeft u hier een antwoord op.?Greetje Hallo een vraagje.. na het lezen.van deze antwoorden. Ik slik progor,asaflow, clopidogrel en pantamed. Voor angina pectorus. Krijg steeds spontaan kriebelhoest aanvallen. En benauwdheid door (lijkt) weinig lucht. Kan dit door deze medicijnen.veroorzaakt worden?
