Hoofdpijn of migraine: 17 huismiddeltjes die kunnen helpen

Bij gewone spanningshoofdpijn helpen vaak eenvoudige maatregelen: water drinken, op tijd eten, warmte op je nek, rust en ontspanning. Migraine is een neurologische aandoening met zwaardere aanvallen. Daarbij helpen vooral rust in een donkere kamer, slaap en het vermijden van je triggers. Heb je op meer dan tien tot vijftien dagen per maand pijnstillers nodig? Ga dan naar je huisarts.¹

Hieronder lees je welke 17 huismiddeltjes je kunt proberen, bij welk type hoofdpijn ze passen en hoe sterk het bewijs per middel is. Ze zijn bedoeld als aanvulling op reguliere zorg en vervangen die niet.

Wat is het verschil tussen spanningshoofdpijn en migraine?

Spanningshoofdpijn voelt drukkend, alsof er een band om je hoofd zit, en trekt meestal vanzelf weg. Migraine komt in aanvallen van matige tot ernstige, vaak kloppende pijn aan één kant van het hoofd. Zo’n aanval duurt 4 tot 72 uur.¹ Misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid horen er vaak bij.²

Een deel van de mensen met migraine krijgt vooraf een aura: tijdelijke zichtstoornissen zoals flikkerende lichtjes of zigzaglijnen, soms met tintelingen.¹ Migraine komt veel voor, en vrouwen hebben er twee tot drie keer zo vaak last van als mannen.³

Thuisarts.nl legt het verschil helder uit op de pagina’s over migraine en spanningshoofdpijn.

Wat veroorzaakt migraine en welke triggers spelen een rol?

Bij een migraineaanval raakt het zogeheten trigeminovasculaire systeem geactiveerd: de nervus trigeminus (de grote gezichtszenuw) geeft signaalstoffen af, waaronder CGRP, die pijn en ontstekingsreacties rond de bloedvaten van de hersenvliezen veroorzaken.² Ook neurotransmitters en erfelijke aanleg spelen een rol, waardoor de precieze keten per persoon verschilt.²

Triggers die vaak genoemd worden:¹

• Uitdroging en overgeslagen maaltijden
• Veranderingen in je slaap: zowel te weinig als te veel
• Stress, en ook de ontspanning ná een drukke periode (de bekende weekendmigraine)
• Alcohol, vooral rode wijn
• Veranderingen in cafeïnegebruik, zoals plotseling stoppen met koffie
• Zintuiglijke prikkels: fel licht, harde geluiden, sterke geuren
• Hormonale schommelingen, vooral de daling van oestrogeen rond de menstruatie³

Niet iedereen reageert op dezelfde triggers, en een trigger leidt ook niet elke keer tot een aanval. Een hoofdpijndagboek helpt je jouw eigen patroon te vinden (zie tip 17).

Welke 17 huismiddeltjes kun je proberen?

Sommige middelen zijn goed onderzocht, andere vooral gebaseerd op ervaring. Bij elk middel lees je hoe het zit. De beste resultaten haal je meestal met een combinatie: triggers vermijden, regelmaat in slaap en eten, en een plan voor als een aanval begint.

1. Drink voldoende water

Uitdroging is een bekende trigger voor hoofdpijn.¹ Drink bij de eerste tekenen een of twee glazen water en verspreid daarna je vochtinname over de dag. Water met een scheutje citroen of een kop thee telt ook mee. Citroen heeft geen aangetoonde extra werking tegen hoofdpijn; het is vooral het vocht dat telt. Beperk alcohol, omdat het zelf een trigger kan zijn.¹

2. Koud kompres

Veel mensen met migraine ervaren een koud kompres of coldpack op voorhoofd, slapen of nek als prettig. Wetenschappelijk onderzoek hiernaar is beperkt, maar het is een veilige aanpak. Wikkel ijs altijd in een doek en leg het er maximaal 15 tot 20 minuten op, om bevriezing van de huid te voorkomen.

3. Warm kompres

Bij spanningshoofdpijn met stijve nek- en schouderspieren voelt warmte vaak beter dan kou. Een warme kruik, een verwarmd kussentje op je nek of een warme douche kan de spieren helpen ontspannen. Ook hiervoor is het bewijs vooral gebaseerd op ervaring.

4. Rust in een donkere, stille kamer

Overgevoeligheid voor licht en geluid hoort bij een migraineaanval.² Ga daarom liggen in een donkere, stille kamer. Lukt het om te slapen, doe dat dan: veel mensen merken dat een aanval na een slaapje minder wordt of verdwijnt.

5. Magnesium uit voeding of als supplement

Magnesium behoort tot de best onderzochte supplementen om migraine te voorkomen. In een meta-analyse van gerandomiseerde studies uit 2025 verminderde magnesium het aantal migraineaanvallen.⁴ Richtlijnen voor de huisartspraktijk noemen een dosis van 400 tot 600 mg per dag als optie bij frequente migraine.⁵ Magnesium zit ook in noten, zaden, peulvruchten, groene bladgroenten en volkorenproducten.

Let op: hoge doses magnesium kunnen diarree geven. Heb je een nieraandoening, gebruik je medicijnen of ben je zwanger? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.

6. Cafeïne: met mate en vooral regelmatig

Cafeïne zit in sommige pijnstillers tegen hoofdpijn, en een kop koffie aan het begin van een aanval helpt sommige mensen. Toch werkt cafeïne twee kanten op: veel koffie drinken en dan plotseling minderen is zelf een bekende trigger.¹ Houd je cafeïnegebruik daarom zo constant mogelijk, ook in het weekend.

7. Pepermuntolie op slapen of voorhoofd

Pepermuntolie bevat menthol, dat een verkoelend gevoel geeft. Sommige mensen met milde spanningshoofdpijn ervaren daar verlichting van. Het bewijs is beperkt. Verdun de olie altijd met een neutrale olie, houd hem uit de buurt van je ogen en gebruik hem niet bij jonge kinderen.

8. Lavendelolie (aromatherapie)

Lavendelgeur wordt gebruikt om te ontspannen, maar het bewijs voor een effect op hoofdpijn is mager. Houd er rekening mee dat sterke geuren bij migraine juist een trigger kunnen zijn.¹ Probeer het voorzichtig en stop als de geur je klachten verergert.

9. Gember

Gember wordt van oudsher gebruikt tegen misselijkheid, een veelvoorkomend bijverschijnsel van migraine.² Een kop thee van verse gember is voor de meeste mensen veilig om te proberen. Het bewijs dat gember de pijn zelf vermindert is beperkt.

Ben je zwanger of gebruik je bloedverdunners? Overleg dan over gembersupplementen met je arts, verloskundige of apotheker. Gember als smaakmaker in eten is geen probleem.

10. Neem een pijnstiller vroeg, maar niet te vaak

Een gewone pijnstiller zoals paracetamol of ibuprofen werkt bij migraine het best als je hem vroeg in de aanval inneemt.¹ Gebruik je pijnstillers op meer dan 10 tot 15 dagen per maand, dan loop je risico op hoofdpijn door overmatig medicijngebruik. De pijnstillers houden de hoofdpijn dan juist in stand.¹ Ga in dat geval naar je huisarts.

11. Zorg voor een regelmatig slaapritme

Zowel te weinig als te veel slaap kan een aanval uitlokken.¹ Ga op vaste tijden naar bed en sta op vaste tijden op, ook in het weekend. Een koele, donkere slaapkamer en een uur zonder scherm voor het slapengaan helpen bij een goede nachtrust.

12. Ontspanningstechnieken

Stress is een van de meest genoemde triggers.¹ Ontspanningsoefeningen, cognitieve gedragstherapie en biofeedback worden aanbevolen als aanpak om migraine te voorkomen, naast of in plaats van medicijnen.⁵ Denk aan progressieve spierontspanning, rustige ademhalingsoefeningen of mindfulness. Dagelijks oefenen werkt beter dan alleen tijdens een aanval.

13. Acupressuur

Druk op het punt tussen duim en wijsvinger (het hegu-punt) wordt traditioneel gebruikt bij hoofdpijn. Er is weinig goed onderzoek naar, maar de aanpak is veilig en kost niets. Je kunt het gerust proberen naast andere maatregelen.

14. Regelmatig bewegen

Regelmatig matig intensief bewegen, zoals stevig wandelen, fietsen of zwemmen, wordt aanbevolen om het aantal migraineaanvallen te verminderen.⁵ Tijdens een aanval maakt inspanning de pijn vaak erger.¹ Houd het dan bij rust. Rustige oefeningen voor nek en schouders kunnen bij spanningshoofdpijn verlichting geven.

15. Vitamine B2 en co-enzym Q10

Naast magnesium zijn riboflavine (vitamine B2) en co-enzym Q10 onderzocht om migraine te voorkomen. Ook deze supplementen lieten in gerandomiseerde studies een daling van het aantal aanvallen zien.⁴ Voor riboflavine wordt vaak 400 mg per dag genoemd.⁵ Het effect komt pas na enkele weken tot maanden; geef een supplement dus minstens twee tot drie maanden de tijd. Riboflavine kan je urine feloranje kleuren, dat is onschuldig.

16. Sla geen maaltijden over

Een overgeslagen maaltijd is een bekende trigger.¹ Eet op vaste tijden en kies voor maaltijden die lang verzadigen, met volkorenproducten, peulvruchten, groenten en een bron van eiwit. Zo voorkom je grote schommelingen in je bloedsuiker.

17. Houd een hoofdpijndagboek bij

Dit is geen remedie in de klassieke zin, maar wel een van de nuttigste hulpmiddelen. Noteer per dag of je hoofdpijn had, hoe erg, welke medicijnen je nam, hoe je sliep, wat je at, hoe gestrest je was en waar je in je cyclus zat. Na een paar maanden zie je vaak patronen. Ook je huisarts heeft veel aan zo’n overzicht om de diagnose te stellen en het gebruik van pijnstillers te volgen.¹ Een notitieboekje werkt even goed als een app.

Wat kun je doen bij migraine rond je menstruatie?

Veel vrouwen krijgen migraine vlak voor of tijdens de menstruatie. Dat hangt samen met de daling van oestrogeen in die periode.³ Deze aanvallen duren vaak langer en zijn heftiger dan andere aanvallen. Met een dagboek kun je zien of jouw aanvallen aan je cyclus gekoppeld zijn. Je huisarts kan dan gerichte behandeling voorstellen, zoals een pijnstiller of migrainemiddel rond de verwachte dagen.³

Tijdens de zwangerschap worden migraineaanvallen bij veel vrouwen minder, vooral in het tweede en derde trimester.³ Gebruik je medicijnen of supplementen en ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan altijd met je huisarts, verloskundige of apotheker.

Wanneer moet je met hoofdpijn naar de huisarts?

De meeste hoofdpijn is onschuldig, maar soms is het een signaal van iets ernstigers. Bel direct 112 of de huisartsenpost bij:¹

• plotselinge, extreem hevige hoofdpijn (de ergste ooit, binnen een minuut op volle sterkte)
• hoofdpijn met verlamming, scheve mond, moeite met praten of verwardheid
• hoofdpijn met koorts, een stijve nek of vlekjes op de huid
• hoofdpijn na een val of klap op je hoofd

Maak een afspraak met je huisarts als:¹

• je voor het eerst migraine of hevige hoofdpijn krijgt na je 50e
• je hoofdpijn duidelijk anders of steeds erger wordt
• je op meer dan 10 tot 15 dagen per maand pijnstillers nodig hebt
• huismiddeltjes en gewone pijnstillers niet genoeg helpen

Migraine met aura en de pil

Migraine met aura gaat samen met een iets hoger risico op een herseninfarct, vooral bij vrouwen die roken of de combinatiepil (met oestrogeen) gebruiken.⁶ Heb je migraine met aura, bespreek dan met je huisarts welke anticonceptie veilig voor je is.³ Stoppen met roken verlaagt dit risico.⁶

Welke behandelingen zijn er als huismiddeltjes niet genoeg zijn?

Heb je vaak migraine, dan kan je huisarts een middel voorschrijven om aanvallen te voorkomen, zoals een bètablokker.⁵ Bij chronische migraine, met hoofdpijn op 15 of meer dagen per maand, kan een neuroloog ook nieuwere middelen overwegen. Voorbeelden zijn antistoffen tegen CGRP of injecties met botulinetoxine. Uit een systematische review blijkt dat botulinetoxine het aantal hoofdpijndagen bij chronische migraine kan verminderen.⁷

Veelgestelde vragen

Wat helpt het snelst tegen hoofdpijn?

Bij spanningshoofdpijn helpen vaak water drinken, iets eten, frisse lucht en warmte op je nek. Bij migraine werkt een pijnstiller het best als je hem vroeg in de aanval inneemt, gecombineerd met rust in een donkere, stille kamer.¹ Slaap helpt veel mensen om een aanval te laten zakken.

Hoe weet ik of ik migraine heb of spanningshoofdpijn?

Spanningshoofdpijn is drukkend, meestal aan beide kanten, en wordt niet erger van bewegen. Migraine is vaak kloppend en eenzijdig, en gaat samen met misselijkheid en gevoeligheid voor licht en geluid.¹ Twijfel je, houd dan een hoofdpijndagboek bij en bespreek het met je huisarts.

Helpt magnesium tegen migraine?

Magnesium kan het aantal migraineaanvallen verminderen als je het een aantal maanden dagelijks gebruikt.⁴ Het werkt om aanvallen te voorkomen, niet als snelle pijnstiller tijdens een aanval. Overleg met je arts of apotheker als je een nieraandoening hebt of medicijnen gebruikt.

Is koffie goed of slecht bij hoofdpijn?

Allebei. Een kop koffie aan het begin van een aanval helpt sommige mensen, maar veel cafeïne en daarna plotseling minderen kan juist hoofdpijn uitlokken.¹ Houd je cafeïnegebruik zo gelijkmatig mogelijk, ook in het weekend.

Kan ik te veel pijnstillers nemen tegen hoofdpijn?

Ja. Neem je op meer dan 10 tot 15 dagen per maand pijnstillers, dan kun je hoofdpijn krijgen door overmatig medicijngebruik.¹ De hoofdpijn wordt dan juist vaker. Je huisarts kan je helpen om af te bouwen en een andere aanpak te kiezen.

Wanneer is hoofdpijn gevaarlijk?

Bel direct 112 bij plotselinge, extreem hevige hoofdpijn, bij hoofdpijn met verlamming of moeite met praten, of bij hoofdpijn met koorts en een stijve nek.¹ Ga ook naar je huisarts als je hoofdpijn nieuw is na je 50e of steeds erger wordt.

Is migraine met aura gevaarlijk?

Migraine met aura zelf is meestal onschuldig, maar gaat wel samen met een iets hoger risico op een herseninfarct.⁶ Dat risico is groter als je rookt of de combinatiepil gebruikt. Bespreek je anticonceptie daarom met je huisarts als je migraine met aura hebt.