Lidocaïne-injectie bij fibromyalgie: wat zegt het onderzoek?
Helpen lidocaïne-injecties bij fibromyalgie pijn? Lees wat recente studies zeggen over injecties op tenderpoints en wanneer dit een optie kan zijn.
Lidocaïne-injecties bij fibromyalgie kunnen zowel direct als op de langere termijn pijnverlichting geven. Recente studies laten zien dat injecties in de gevoelige drukpunten — de zogenoemde tenderpoints — bij een deel van de patiënten helpen wanneer gangbare pijnstillers onvoldoende effect hebben. Het bewijs groeit, maar is nog niet sterk genoeg om dit als standaardbehandeling aan te bevelen.1
Wat is fibromyalgie?
Fibromyalgie is een chronische aandoening waarbij je pijn ervaart in spieren en bindweefsel — in de volksmond ook wel ‘weke-delen reuma’ genoemd. Kenmerkend is dat er, in tegenstelling tot reumatoïde artritis, geen sprake is van aantoonbare ontstekingen in gewrichten of weefsels. De pijn zit in de weke delen: spieren, pezen en hun aanhechtingen.
Fibromyalgie gaat vrijwel altijd gepaard met bijkomende klachten:
- Ernstige vermoeidheid en een uitgeput gevoel
- Slaapproblemen (insomnia)
- Concentratie- en geheugenproblemen (‘brain fog’)
- Maag- en darmklachten, waaronder het prikkelbare darmsyndroom
- Hoofdpijn of migraine
- Gewrichtsstijfheid, met name ‘s ochtends
Fibromyalgie is geen ‘verbeelding’. Neurologisch onderzoek laat zien dat mensen met fibromyalgie pijnprikkels anders verwerken: het centrale zenuwstelsel staat als het ware té scherp afgesteld. Dit mechanisme heet centrale sensitisatie.2
Is fibromyalgie te genezen?
Er bestaat nog geen geneesmiddel dat fibromyalgie volledig opheft. Behandeling richt zich op het verminderen van pijn en het verbeteren van dagelijks functioneren. Bij veel patiënten helpt een combinatie van pijnmedicatie, fysiotherapie, cognitieve gedragstherapie en leefstijlaanpassingen. Een multidisciplinaire aanpak — met inbreng van reumatoloog, fysiotherapeut en psycholoog — heeft de voorkeur boven enkelvoudige behandeling.
Bij sommige patiënten verminderen de klachten na verloop van tijd; bij anderen blijft de aandoening langdurig aanwezig. Meer informatie over behandelopties en wat je kunt verwachten vind je op Thuisarts.nl.
Pijnbestrijding bij fibromyalgie: welke opties zijn er?
Pijnstillers zijn een veelgebruikte eerste stap, maar werken niet altijd afdoende. Andere opties:
| Methode | Hoe het werkt | Bewijs bij fibromyalgie |
|---|---|---|
| Paracetamol / NSAIDs | Pijnsignalen dempen | Matig; NSAIDs beperkt effectief |
| Anti-epileptica (pregabaline) | Centrale sensitisatie remmen | Redelijk onderbouwd |
| Antidepressiva (amitriptyline) | Pijndrempel verhogen | Redelijk onderbouwd |
| Fysiotherapie en beweging | Spiertonus en conditie verbeteren | Goed onderbouwd |
| Lidocaïne-injecties | Lokale pijnblokkade op tenderpoints | Veelbelovend, beperkt bewijs13 |
Werkt een lidocaïne-injectie bij fibromyalgie?
Lidocaïne is een lokaal verdovend middel dat je waarschijnlijk kent van de tandarts of van kleine medische ingrepen. Bij fibromyalgie worden injecties met lidocaïne gegeven in de tenderpoints: de vaste, gevoelige drukpunten die kenmerkend zijn voor de aandoening.
Een casusstudie uit 2023 beschrijft patiënten met fibromyalgie die lidocaïne-injecties kregen op de tenderpoints. De onderzoekers rapporteerden zowel onmiddellijke pijnverlichting als pijnvermindering op de langere termijn.1 Dit zijn veelbelovende bevindingen, maar het betreft een beperkt aantal patiënten — grotere gerandomiseerde studies zijn nodig om dit te bevestigen.
Een vergelijkende RCT uit 2023 zette triggerpoint-injecties met lokaal anestheticum af tegen kinesiotaping en neuraaltherapie bij mensen met acuut myofasciaal pijnsyndroom — een aandoening die qua pijnmechanisme verwant is aan fibromyalgie. De injectiegroep scoorde significant beter op pijnvermindering en functionele uitkomsten.3
Een gerandomiseerde studie uit 2024 naar intra-articulaire lidocaïne bij inflammatoire artritis vond eveneens een betekenisvolle pijnreductie ten opzichte van placebo.4 Hoewel dit een andere diagnosegroep betreft, ondersteunt het de veronderstelling dat lidocaïne bij meerdere pijnaandoeningen verder werkt dan puur lokale verdoving.
Hoe werkt een lidocaïne-injectie precies?
Lidocaïne blokkeert natriumkanalen in zenuwcellen, waardoor pijnsignalen tijdelijk niet meer worden doorgegeven. Bij fibromyalgie — waarbij het centrale zenuwstelsel overprikkeld is — lijkt injectie op de tenderpoints niet alleen lokaal te werken, maar ook het algemene pijnsysteem tijdelijk te kalmeren.1 Dit zou kunnen verklaren waarom de pijnverlichting soms langer aanhoudt dan de directe werktijd van lidocaïne.
De exacte werkingsmechanismen bij fibromyalgie zijn nog niet volledig opgehelderd. Overleg altijd met je huisarts of specialist voordat je voor deze behandeling kiest.
Wanneer is een lidocaïne-injectie een optie?
Lidocaïne-injecties zijn geen eerstelijnsbehandeling bij fibromyalgie. Ze worden overwogen als gangbare pijnmedicatie onvoldoende helpt, er sprake is van specifieke goed lokaliseerbare pijnpunten, en een arts of reumatoloog de injectie als aanvullende optie inzet.
De injecties worden uitgevoerd door een (pijn)specialist of reumatoloog. Net als bij elk medisch ingrijp zijn er mogelijke bijwerkingen, waaronder lokale reacties op de injectieplaats. Bespreek risico’s en voordelen altijd met je behandelaar.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt een lidocaïne-injectie bij fibromyalgie?
Lidocaïne blokkeert natriumkanalen in zenuwcellen, waardoor pijnsignalen tijdelijk worden geblokkeerd. Bij fibromyalgie worden de injecties gezet op de tenderpoints — de karakteristieke gevoelige drukpunten. Onderzoek suggereert dat de werking verder reikt dan alleen lokale verdoving: het overprikkelde centrale pijnsysteem lijkt tijdelijk tot rust te komen. Hoe lang het effect aanhoudt, verschilt per persoon.
Is fibromyalgie een ontstekingsziekte?
Nee. Fibromyalgie wordt niet gekenmerkt door klassieke ontstekingen in gewrichten of weefsels — dat is juist een belangrijk onderscheid met reumatoïde artritis. De pijn komt voort uit centrale sensitisatie: het centrale zenuwstelsel verwerkt pijnsignalen anders dan normaal. Behandelingen die primair gericht zijn op het bestrijden van ontstekingen hebben bij fibromyalgie daarom doorgaans weinig effect.
Zijn de onderzoeksresultaten over lidocaïne-injecties bij fibromyalgie inmiddels bevestigd?
De resultaten zijn veelbelovend, maar het bewijs is nog beperkt. Een casusstudie uit 2023 laat zowel directe als langdurige pijnvermindering zien bij injecties op tenderpoints. Vergelijkende RCT’s bij verwante pijnaandoeningen ondersteunen dit beeld. Grote gerandomiseerde studies specifiek voor fibromyalgie ontbreken echter nog, waardoor de behandeling (nog) niet als standaard wordt beschouwd.
Wat als mijn specialist weigert lidocaïne-injecties voor te schrijven?
Specialisten kunnen goede redenen hebben om terughoudend te zijn: het bewijs is nog beperkt, de injecties zijn invasief en niet geschikt voor elke patiënt. Als je het gevoel hebt dat je onvoldoende gehoord wordt, heb je altijd het recht om een tweede mening te vragen bij een andere reumatoloog of pijnkliniek. Je huisarts kan je hierbij doorverwijzen.
Footnotes
-
Singh LD, Jain D, Garg H. Lidocaine and Botulinum Injections at Tender Points of Fibromyalgia May Result in Immediate and Long-term Pain Relief. Pain Medicine Case Reports. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40960325/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Steen JP, Jaiswal KS, Kumbhare D. Myofascial Pain Syndrome: An Update on Clinical Characteristics, Etiopathogenesis, Diagnosis, and Treatment. Muscle & Nerve. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40110636/ ↩
-
Ay S, Sonel Tur B, Karakaş M. Comparison of kinesio taping, trigger point injection, and neural therapy in the treatment of acute myofascial pain syndrome: A randomized controlled study. Agri : Agri (Algoloji) Dernegi’nin Yayin organidir. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37493480/ ↩ ↩2
-
Rutter-Locher Z, Norton S, Denk F. A randomised controlled trial of the effect of intra-articular lidocaine on pain scores in inflammatory arthritis. Pain. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38888846/ ↩
Bronnen
- Singh LD, Jain D, Garg H — Lidocaine and Botulinum Injections at Tender Points of Fibromyalgia May Result in Immediate and Long-term Pain Relief · Pain Medicine Case Reports · 2023
- Ay S, Sonel Tur B, Karakaş M — Comparison of kinesio taping, trigger point injection, and neural therapy in the treatment of acute myofascial pain syndrome: A randomized controlled study · Agri : Agri (Algoloji) Dernegi'nin Yayin organidir · 2023
- Rutter-Locher Z, Norton S, Denk F — A randomised controlled trial of the effect of intra-articular lidocaine on pain scores in inflammatory arthritis · Pain · 2024
- Steen JP, Jaiswal KS, Kumbhare D — Myofascial Pain Syndrome: An Update on Clinical Characteristics, Etiopathogenesis, Diagnosis, and Treatment · Muscle & Nerve · 2025
Gratis + wekelijkse tips
Ontvang gratis 7x KETO Ovenschotels
Inclusief boodschappenlijstje — zo staat er vanavond al een gezonde ovenschotel op tafel. Plus elke week praktische gezondheidsinzichten — altijd uitschrijven mogelijk.
Download gratisLees ook
Meer over aandoeningen
Aandoeningen
Vitamine D en bloeddruk: wat zegt het meest recente onderzoek?
Verlaagt vitamine D je bloeddruk? Wat de D-Health-studie en andere recente onderzoeken zeggen over suppletie, tekort en cardiovasculaire gezondheid.
Blaasontsteking: welke natuurlijke remedies werken echt (en wanneer naar de dokter)?
D-mannose en veenbessenextract zijn het best onderbouwd bij blaasontsteking. Appelciderazijn heeft geen bewijs. Leer wanneer je direct naar de dokter moet.
Cholesterol verlagen op een natuurlijke manier: wat werkt echt?
Cholesterol verlagen zonder medicijnen: plantsterolen, havermout en beweging zijn het best onderbouwd. Ontdek wat werkt en wanneer je een huisarts nodig hebt.
Hoofdpijn verminderen: wat werkt echt per type?
Spanningshoofdpijn, migraine of cluster? Ontdek welke niet-medicamenteuze aanpak echt werkt per type en wanneer je naar de dokter gaat.
Hoofdpijn verminderen: 8 leefstijltips en eerlijk advies over kruidenmiddelen
Welke leefstijlveranderingen helpen bij hoofdpijn? 8 tips over slaap, houding en bewegen, plus eerlijk advies over kruidenmiddelen en hun veiligheidsrisico's.
7 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Ronald Duinslaeger Ik krijg elke maand een infuus met xilocain voor fibromyalgie. Dit duurt 2 uur en gebeurt onder monitoring van het hart. Het resultaat is dat ik veel minder pijnaanvallen krijg. De pijnaanvallen duren enkele tientallen seconden. Binnen enkele maanden moeten we er toe komen dat ik om de 6 weken een infuus krijg i.p.v. om de 4 weken. Ik kan zeggen dat de pijn 70% minder is. De andere problemen : Erge vermoeidheid na de minste inspanning of cognitieve taak, darmproblemen, overvloedige warmteaanvallen en zweten, erge concentratieproblemen, slecht geheugen, maagklachten, hoofdpijn, hartritmestoornissen, hevige pijn aan de bovenste kiezen enz. zijn niet gewijzigd.CARIEN Broens Zou u mij informatie kunnen geven over de injectiePetra van Driel Professor Jarred Younger van de University of Alabama at Birmingham (UAB) doet onderzoek naar de link tussen fibromyalgie en ontsteking in de hersenen en werkt aan nieuwe behandelingen die de hersenen in dit opzicht weer normaal doen functioneren, zonder een lange lijst aan bijwerkingen. Volgens hem heeft ontsteking in de hersenen invloed op de chronische pijn symptomen en zijn de huidige behandelingen in veel gevallen niet effectief. Wanneer behandelaars niet beseffen dat het om een chronische ontsteking gaat, kunnen behandelingen ook niet succesvol zijn. De Neuroinflammation, Pain and Fatigue Laboratory van UAB werken met Younger samen bij diverse studies. De onderzoekers gaan chemicaliën in het bloed onderzoeken om te zien op welke manier ze het immuunsysteem beïnvloeden en pijn verergeren. Tot nu toe hebben ze ontdekt dat leptine, het hormoon dat invloed heeft op de vetopslag, pijn- en energieniveau mogelijk beïnvloedt. Nieuwe zoek richting: Fibromyalgie wordt veroorzaakt door een overreactief immuunsysteem, volgens expert dr. Younger. Mocht de bevinding kloppen, dan vraagt dit om een andere aanpak van deze vorm van reuma. De focus moet dan op het immuunsysteem liggen in plaats van op het centrale zenuwstelsel. Voor vragen: If you have any questions about our projects, feel free to contact us by email at youngerlab@uab.edu. You may also call our main line at (205) 975-5907. Men verwacht augustus 2018 resultaten kunnen uitbrengen. Met groet Petra van Driel, zelf ernstige fibromyalgie.Karine D'haene Zijn deze resultaten ondertussen al bekend ? Ben momenteel in behandeling maar geen positieve resultaten tot nu toe..Diane Van Den Brande Plaatselijke injecties met lidocaine (geef zelf pijnlijke drukpunten aan. De juiste feedback is enorm belangrijk om geholpen te worden. Mijn levenskwaliteit is er enorm op vooruitgegaan. Besluit: voor mij een wondermiddel bij fibromyalgie.Team OptimaleGezondheid Erg blij dit te horen, Diane!Nancy van Hilten Ik heb vanmorgen een intakegesprek gehad bij de pijnpoli vh Dijklander ziekenhuis locatie Volendam. De specialist vertelde mij dat zij geen lidocaïne toedienen aan mensen met fibromyalgie omdat dit als bijwerking botontkalking heeft. Ik baal hier enorm van omdat ik geloof dat lidocaïne mijn pijnklachten aanzienlijk kan verminderen. Heeft iemand ook ervaring met specialisten die weigeren om lidocaïne te geven? Ik heb geen idee waar ik nu nog terecht kan voor mijn chronische pijn.