Is varkensgras gezond?

2017-01-18T07:18:28+01:00september 3rd, 2013|Voedingsadvies|4 Reacties

Laatste update: door

Is varkensgras gezond?

Bij mij in de straat groeit volop varkensgras. Tussen de tegels wel te verstaan. Het varkensgras is zo vreselijk sterk, dat het zich prima thuis voelt op plaatsen waar veel gelopen wordt, en waar het plantje dus regelmatig ‘onder de voet gelopen’ wordt. Ook (chemische) bestrijdingsmiddelen doen weinig tot niks met dit resistente onkruid. Maar moeten we het wel willen uitroeien en bestrijden?

Varkensgras is namelijk ook heel goed tegen bepaalde kwaaltjes, tenminste als we de oude geschriften mogen geloven. Laten we eens gaan kijken wat varkensgras in deze tijd voor ons kan betekenen en of het wel écht gezond is!

Wat is varkensgras?

Wikipedia zegt er het volgende over:

“Hardnekkige plant, die zich snel en dicht uitspreid, die hele oppervlakten kan bedekken en zonder schade over zich heen laat lopen. Deze plant blijft heel laag bij de grond.”

Varkensgras is een plantje die je overal om je heen ziet groeien, en er zijn maar weinig mensen die de juiste benaming kennen: Varkensgras. Een enigszins vreemde naam die niet echt uitnodigt tot een verder onderzoek naar de geneeskrachtige werking en andere voordelen. Maar toch gaan we kijken wat varkensgras voor ons kan doen.

Als je van de naam uitgaat, zou dit plantje tot de familie van de grassen behoren, maar dat is niet correct. Het varkensgras hoort tot de familie van de duizendknopen. Een eenjarig plantje wat zich razendsnel vermeerdert en in een relatief korte tijd een groot oppervlakte kan bedekken. De stengels zijn gestreept, dun en hebben veel vertakkingen, helemaal tot aan de top.

Deze stengels liggen voor het grootste deel op de grond. Daarom wordt het varkensgras ook niet hoog: ongeveer 20 centimeter maximaal. [pullquote]De bloemetjes zijn een beetje groen of lichtroze van kleur en bloeien in de periode van juni tot oktober. Deze bloemetjes zitten in de oksels van de bladeren, in groepjes variërend van 1 tot 4 bloemetjes.[/pullquote]

Het varkensgras komt in de hele wereld voor, en wordt over het algemeen beschouwd als een onkruid waar je maar niet van af kan komen. Boeren vinden het varkensgras als ‘onkruid’ op hun akkers, maar je kunt het varkensgras ook in de stad vinden, tussen de stoeptegels. Ook de berm is een geliefde plaats voor dit plantje. Het is erg lastig om het varkensgras in zijn geheel te verwijderen, door de penwortel die diep in de grond steekt.

Verschillende benamingen voor varkensgras

De naam varkensgras stamt af van het verhaal dat in het verleden dit plantje werd gegeten door mensen die ‘aten als varkens’. Met andere woorden: Aan mensen die van alles aten zonder te letten op voedingswaarde of irriterende stoffen. Hierdoor kwam de maag in opstand, en moest weer tot bedaren gebracht worden door middel van dit varkensgras. Of dit helemaal waar is weten we niet.

Het varkensgras werd in ieder geval ook gebruikt voor varkens die niet wilden eten of wormklachten hadden. Misschien dat dit feit de naam wat aannemelijker maakt. Dit is dus de Nederlandse uitleg voor de naam varkensgras. In Nederland kennen we ditzelfde plantje ook onder een aantal andere namen, onder andere: Zwijngras, Knoopgras en Vogelduizendknoop.

In andere talen heet het plantje totaal anders, meestal verwijzend naar een toepassing van het kruid, net als in het Nederlands. In het Engels heet dit plantje bijvoorbeeld Prostat Knotweed of Common Knotgrass. En inderdaad, het plantje kan veel betekenen voor de prostaat. Hierover later meer.

In Frankrijk heeft het plantje een hele mooie naam: Renouée des Graviers, ofwel de Wilde in het Grind. Dit verwijst naar het feit dat het varkensgras overal kan groeien. Hoe armer de grond, hoe blijer het varkensgras hiervan wordt. In Duitsland heet dit plantje Niedriger Vogel-Knöterig. Dit klopt helemaal, want voor vogels is dit kleine plantje een lekkernij. Het wordt bijvoorbeeld heel veel gebruikt als bijvoeding voor hoenders.

Varkensgras in vroeger tijden

Varkensgras werd in de middeleeuwen heel veel ingezet bij allerlei kwaaltjes. Een heel leuk voorbeeld hiervan is de beschrijving van het varkensgras in een medisch boek uit 1682, waarbij de toepassing van varkensgras voor vrouwen wordt beschreven:

‘Voor buyckloopen, bloetspouwen, ende onmatige maentstonden der vrouwen: Neemt van het sap twee oncen, ende geeft het in, ofte bereydt een afziedsel van dit cruydt in wijn, ende laet’er van drincken.’

Een andere leuke beschrijving uit het jaar 1604:

Dioscorides seydt dat het sap van Duysentknoop (Verckensgras) gedroncken zijnde dichmaken ende vercoelen can. Het helpt de gene die bloetspouwen oft met bloedich braecken gequelt zijn.

Voor de medicus Plinius (rondom het begin van de jaartelling) was het allemaal heel helder: Hij gebruikte varkensgras tegen van allerlei kwaaltjes, en speciaal tegen derdegraads koorts. Maar er was één belangrijke voorwaarde, anders werkte het niet: Het varkensgras moest met de linkerhand geplukt worden!

Leuke geschreven teksten, maar het daadwerkelijke bewijs dat varkensgras in vroeger tijden gebruikt werd, werd geleverd door de vondst van ‘De man van Tollund’. Dit beroemde veenlijk, wat in Denemarken werd gevonden, was opmerkelijk goed bewaard gebleven.

Uit onderzoek is gebleken dat deze man, vlak voordat hij door wurging om het leven kwam, nog een maaltijd had gegeten waarin onder andere het zaad van varkensgras was verwerkt. In die tijd, we spreken van de steentijd, was varkensgras een normaal onderdeel van de dagelijkse maaltijd.

Voedingsstoffen in varkensgras

Varkensgras bevat niet veel, maar toch een aantal belangrijke stoffen die ons, ook in deze tijd, heel goed van pas kunnen komen:

Calcium en ijzer

Calcium en ijzer zijn heel erg belangrijk voor een correcte werking van de darmen. De twee voedingsstoffen werken samen met magnesium, wat overigens niet in het varkensgras zit.

Kiezelzuur

Kiezelzuur is een mineraal wat het meest voorkomende element op aarde is, op zuurstof na. Naast verschillende interacties die kiezelzuur in werking zet in het lichaam, heeft kiezelzuur ook een positieve invloed op je haar, nagels, botten, bindweefsel en gaat zelfs voor een deel de rimpelvorming van de huid tegen door de vorming van een elastische huid. Kiezelzuur komt niet zo vreselijk veel (meer) voor ins dagelijkse voedingspatroon. Je kunt kiezen voor een voedingssupplement in tabletvorm, of natuurlijk lekker varkensgras eten!

Looistof of tannine

Deze stof heeft een mild ontsmettende werking, en is bloedstelpend. Ook kan het een wond genezen, als deze bedekt wordt met een papje van varkensgras. Het is dan de tannine die zorgt voor de ontsmetting, bloedstelping en genezing van de wond. Ook wordt tannine toegepast bij de behandeling van diarree, een darmwandontsteking of een maagwandontsteking.

Flavonoïden

Flavonoïden, je bent de naam vast al eens eerder tegengekomen, is ten eerste de stof in een plant die voor het overgrote deel de kleur van de plant bepaalt. Maar dat is voor ons niet de belangrijkste functie. Interessanter is het feit dat flavonoïden dienst doen als antioxidanten in ons lichaam. Antioxidanten maken de schadelijke vrije radicalen in ons lichaam onschadelijk en stoppen de kettingreactie van deze vrije radicalen die er uiteindelijk voor gaat zorgen dat je ziek wordt.

Je hebt vast wel eens ergens gehoord of gelezen dat je veel groente en fruit moet eten. Dat is goed voor de inname van antioxidanten, want in groenten en fruit zitten duizenden soorten antioxidanten die allemaal een zeer positief effect hebben op je gezondheid.

  • Flavonoïden hebben ook de eigenschap om een kankercel binnen te dringen, en deze onschadelijk te maken.
  • Flavonoïden kunnen preventief tegen kanker werken, door op celniveau ontstekingen te voorkomen
  • Flavonoïden als belangrijk onderdeel van je voeding, zorgt ook voor een veel kleinere kans op de ziekte van Parkinson, Alzheimer en dementie.
  • Flavonoïden zorgen er ook voor dat er géén plaquelaag in de bloedvaten kan ontstaan. Flavonoïden voorkomen dat cholesterol kan oxideren, en het is juist deze oxidatie die zich tegen de wanden van bloedvaten af kan zetten. Direct gevolg is dat aderverkalking kan worden voorkomen, wat één van de grootste boosdoeners van alle hart- en vaatziektes en beroertes. De geoxideerde laag aan de binnenkant van de bloedvaten kan namelijk in stukjes losbreken. Deze stukjes komen dan vervolgens in de bloedbaan terecht. Er bestaat op dat moment een reel gevaar dat bijvoorbeeld een stukje in de kransslagader blijft hangen. Het gevolg is een hartaanval! Als deze stukje in de bloedbanen van de hersenen terechtkomen, is een zeer gerede kans op een beroerte. Je begrijpt nu wel dat het innemen van flavonoïden ontzettend belangrijk is. Deze stof staat aan de basis van het voorkomen van heel veel ernstige ziektes.

Mogelijk gebruik van varkensgras

Hoewel varkensgras in deze tijd nog maar heel weinig gebruikt wordt, zijn er toch veel toepassingen voor. Uiteraard is dit allemaal nog niet wetenschappelijk onderbouwd, dan zal dat waarschijnlijk ook nooit gebeuren, maar heel veel mensen hebben hier al baat bij gehad.

De Fransman Jean Palaiseul, zeer succesvolle schrijver van boeken over medische toepassingen in de plantkunde, beschrijft de toepassing van een afkooksel, ''als middel tegen een indrukwekkende lijst van aandoeningen en ziektes: Aderontsteking, aambeien, spataderen, maagzweren, te lang aanhoudende menstruatie, artritis, huidziekten, jicht, blaasontsteking bij de aanwezigheid van een steen, dysenterie en diarree''.

Of varkensgras écht voor al deze klachten verlichting kan bieden moet echter maar blijken.

Om varkensgras te bereiden wordt de volgende handeling aangeraden:

  • Maak een afkooksel van 1 liter water met 30 gram vers varkensgras. Breng eerst de liter water aan de kook.
  • Voeg het verse varkensgras toe en laat ongeveer een kwartier doorkoken.
  • Daarna het gas uitzetten en nog ongeveer een kwartier laten trekken.
  • Na het zeven heb je een soort thee met een bom aan voedingsstoffen, met name flavonoïden. Drink van deze thee ongeveer een halve liter per dag. Dit staat gelijk aan 4 tot 5 kopjes per dag.

Om wonden, groot en klein, te behandelen kun je ook varkensgras gebruiken dankzij het hoge gehalte aan tannine en kiezelzuur. Maak hiervoor een papje van gekneusd varkensgras en leg dit direct op de wond. Zorg er wel voor dat je het varkensgras vooraf wast met gekookt water. Het varkensgras zorgt voor ontsmetting, bloedstolling en spoedige genezing van de wond.

Een andere toepassing van varkensgras is voor het schoonmaken van wonden. Varkensgras heeft een mild ontsmettende werking, zonder dat het bijt. Voor de toepassing hiervan, kun je gebruik maken van het volgende recept waarin het varkensgras gecombineerd wordt met een fles goede wijn: Laat 30 gram verse varkensgras een uur lang koken met een liter wijn. Af laten koelen en filteren. Het product kun je gebruiken om wonden uit te wassen. Dit desinfecteert de wond en versnelt de genezing.

Let op: Varkensgras is niet geschikt voor iedereen!

Tijdens mijn onderzoek naar varkensgras stuitte ik op een tegenstrijdigheid: vroeger werd varkensgras gebruikt tegen artritis, jicht, reuma maar nu word gewaarschuwd tegen varkensgras als je gevoelig nierstenen, jicht, artritis of reuma bent, dit vanwege de fotosensibele reactie die het varkensgras in het lichaam in gang kan zetten. Heeft iemand hier ervaring mee? Laat het me weten!!! Ook word het gebruik bij kinderen en zwangere vrouwen afgeraden.

Conclusies en aanbevelingen

Ondanks het feit dat varkensgras over het algemeen bestempeld wordt als onkruid, heeft dit kleine plantje in het verleden veel dienst gedaan als geneesmiddel voor heel veel aandoeningen. Ook in deze tijd zijn de bijzondere eigenschappen van het varkensgras heel goed te gebruiken in het dagelijkse leven. Dit komt met name door de aanwezigheid van flavonoïden in het varkensgras. Deze flavonoïden werken als antioxidanten die de vrije radicalen in het lichaam onschadelijk kunnen maken. Varkensgras is, bijvoorbeeld als thee, prima om deze voedingsstoffen binnen te krijgen.

Dus, om de vraag in de titel te beantwoorden: Ja, varkensgras is gezond, maar eerlijkheidshalve moet ook gezegd worden, dat varkensgras niet het enige plantje is wat de flavonoïden kan leveren. Er zijn planten, groenten, fruit en kruiden die veel meer flavonoïden bevatten, en daarnaast nog een indrukwekkende lijst met andere voedingsmiddelen zoals vele soorten vitamines en mineralen. Flavonoïden kun je onder andere vinden in alle soorten groente, kruiden, fruit, peulvruchten, zaden, noten en granen. Ook spreken bronnen elkaar tegen wat betreft de werking tegen artritis reuma en jicht...

------------------------------

Bronnen:

www.plantaardigheden.nl

Waardevol artikel?

Geef ons hieronder dan een 5 sterren beoordeling! Alvast bedankt!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

4 Reacties

  1. G van Veldhuizen 27 januari 2014 om 21:25- Antwoorden

    Goede avond Helpt varkensgrasthee tegen depressieve klachten

  2. t van der ploeg 1 februari 2015 om 18:07- Antwoorden

    ik hoor weinig over een gunstige werking voor diabeten , wat is hierover bekend?

    • Robert Jan Hendriks 2 februari 2015 om 18:22- Antwoorden

      Beste,

      Aan varkensgras wordt op veel verschillende diabeteswebsites een heilzame werking tegen diabetes toegekend. Dit is echter niet wetenschappelijk onderbouwd, het is meer een werking die mensen met diabetes type 2 zelf ondervinden door varkensgras thee te drinken. Ook wordt er gewaarschuwd voor het gebruik van varkensgras in combinatie met insuline, waarschijnlijk om je te waarschuwen voor mogelijke hypo's. Samengevat: varkensgras schijnt een gunstige werking te hebben op je bloedsuikerspiegel, maar dit moet nog wetenschappelijk onderbouwd worden.

      Succes,
      Jack

      Succes,
      Jack

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan Hendriks (RJ) is de oprichter en drijvende kracht achter OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht:
1 Shares
Tweet
Pin
Share1