Kersen bij jicht: werkt het echt en hoeveel heb je nodig?

Kersen — met name de zure Montmorency-variant — kunnen het risico op jichtaanvallen meetbaar verlagen. Een bekende observationele studie vond circa 35% minder aanvallen bij dagelijks kersengebruik.¹ Recenter gerandomiseerd onderzoek bevestigt dat kersensupplementen ontstekingsmarkers remmen en urinezuurspiegels gunstig beïnvloeden.²³ Kersen vervangen geen medicatie, maar zijn een onderbouwde, veilige aanvulling.

Hoe ontstaat een jichtaanval?

Jicht ontstaat wanneer urinezuur zich ophoopt in het bloed — medisch hyperurikemie genoemd. Urinezuur is een afvalproduct van de afbraak van purines, stoffen die je lichaam zelf aanmaakt én die je via voeding binnenkrijgt (denk aan rood vlees, schaaldieren en alcohol). Wanneer de nieren onvoldoende urinezuur afvoeren, slaan naaldvormige kristallen (natriumuraat) neer in gewrichten. Dit veroorzaakt de heftige pijn, zwelling en roodheid die kenmerkend zijn voor een aanval.⁴

Jicht treft wereldwijd 1 tot 4 procent van de volwassen bevolking en is daarmee een van de meest voorkomende vormen van artritis.⁵ Oudere mannen lopen het grootste risico, maar ook vrouwen na de menopauze worden vaker getroffen. Overgewicht, een purine-rijk dieet en chronische nieraandoeningen verhogen het risico verder.⁵ Meer informatie over jicht vind je op Thuisarts.nl.

Waarom kunnen kersen helpen bij jicht?

Kersen — en met name zure kersen (Prunus cerasus) — bevatten hoge concentraties anthocyaninen, de rood-paarse pigmenten die ook in blauwe bessen en frambozen voorkomen. Deze stoffen werken via meerdere mechanismen:

• Ontstekingsremming: laboratoriumonderzoek toont aan dat componenten uit zuur kersensap de NF-κB-signaleringsroute remmen, een sleutelpad bij acute jichtontsteking.³
• Urinezuurverlaging: een uitgebreide review beschrijft hoe anthocyaninen de activiteit van xanthine-oxidase (het enzym dat urinezuur aanmaakt) kunnen remmen en de renale uitscheiding bevorderen.⁶
• Antioxidantwerking: kersen leveren vitamine C en andere polyfenolen die oxidatieve stress in gewrichten tegengaan.

De meest geciteerde klinische studie — uitgevoerd door Zhang en collega’s aan de Universiteit van Boston — volgde 633 jichtpatiënten gedurende een jaar.¹ De voornaamste bevindingen:

• ~35% minder kans op een jichtaanval bij twee of drie porties kersen in een tijdvenster van 48 uur
• Tot 75% minder kans wanneer kersen werden gecombineerd met allopurinol
• Hogere doseringen leverden geen extra voordeel op

Nieuwer gerandomiseerd onderzoek versterkt deze bevindingen. Wang et al. (2023) onderzochten een combinatie van zuur kersenextract met citraat bij jichtpatiënten en vonden een significante daling van het serumuraat na acht weken behandeling.² Een farmacokinetische studie van Brunetti et al. (2023) bevestigde dat anthocyaninen uit kersensap daadwerkelijk in het bloed worden opgenomen bij jichtpatiënten en meetbare effecten hebben op ontstekingsmarkers.⁷

Hoeveel kersen heb je nodig?

Op basis van de beschikbare studies geldt circa anderhalve kop (150 gram) kersen per dag als een praktische richtlijn. Hieronder een overzicht van veelgebruikte vormen:

Kersen in siroop zijn bij jicht af te raden: toegevoegde fructose kan de urinezuurproductie juist stimuleren en daarmee een aanval uitlokken.⁵

Welke kersenvorm werkt het best bij jicht?

Zure kersen (tart cherries, met name de Montmorency-variant) bevatten significant meer anthocyaninen dan zoete kersen en zijn in de meeste klinische studies gebruikt.³⁷ De Boston-studie van Zhang et al. vond echter ook effecten bij zoete kersen.¹

Een recente systematische review uit 2025 beoordeelde alle gerandomiseerde studies naar dieet en supplementen bij jicht. De conclusie: kersproducten laten een consistent positief signaal zien, maar de effectgrootte varieert tussen studies en de bewijskracht is nog matig.⁸

Praktisch advies: kies bij voorkeur zure kersen (vers, bevroren of als ongezoet sap). Zoete kersen zijn ook zinvol. Vermijd varianten met toegevoegde suikers.

Kersen naast medicatie — niet in plaats van

Dit verdient nadruk: kersen zijn een aanvulling, geen alternatief voor jichtmedicatie. Moderne jichtbehandeling richt zich op het structureel verlagen van het serumuraat via geneesmiddelen als allopurinol of febuxostat.⁹ Uit de Boston-studie bleek juist dat de combinatie van kersen én urinezuurverlagers het effectiefst was — tot 75% minder aanvallen.¹

Stop nooit op eigen initiatief met jichtmedicatie en bespreek voedingsaanpassingen altijd met je huisarts of reumatoloog. Meer informatie over jichtbehandeling vind je op Thuisarts.nl.

Wat zijn de beperkingen van het onderzoek?

De wetenschappelijke basis voor kersen bij jicht groeit, maar kent nog beperkingen. De Boston-studie was observationeel: deelnemers rapporteerden zelf hun inname.¹ Hoewel er inmiddels gerandomiseerde studies zijn verschenen — waaronder Wang et al. (2023) en Brunetti et al. (2023) — gebruikten deze relatief kleine groepen en korte follow-upperioden.²⁷

Een systematische review uit 2025 concludeert dat medicamenteuze urinezuurverlaging de hoeksteen van jichtbehandeling blijft en dat voedingsinterventies aanvullend zijn, niet vervangend.⁸ Dat neemt niet weg dat kersen een veilige, smakelijke en voedingsrijke aanvulling zijn op een jichtvriendelijk eetpatroon.

Veelgestelde vragen

Zijn kersen uit een glazen pot even effectief als verse kersen?

Anthocyaninen blijven redelijk stabiel bij milde verwerking, zoals pasteurisatie. Kersen op water (zonder toegevoegde suikers) uit een glazen pot zijn daarom een acceptabel alternatief voor verse of bevroren kersen. Biologisch of gangbaar maakt voor het anthocyaninegehalte geen aangetoond verschil. Vermijd kersen in zoete siroop — de toegevoegde fructose kan de urinezuurproductie juist stimuleren.⁵

Moet je zoete of zure kersen kiezen bij jicht?

Zure kersen (zoals de Montmorency-variant) bevatten meer anthocyaninen dan zoete kersen en zijn in de meeste studies gebruikt.³⁷ In de Boston-studie werden ook zoete kersen meegenomen en beide lieten een positief effect zien.¹ Zure kersen verdienen de voorkeur, maar zoete zijn ook zinvol als aanvulling.

Werkt kersenextract in capsulevorm ook bij jicht?

Kleine gerandomiseerde studies suggereren dat gestandaardiseerde kersenextracten de urinezuurspiegels enigszins kunnen verlagen en ontstekingsmarkers beïnvloeden.² Het bewijs is echter minder sterk dan voor hele kersen of kersensap. Als verse of bevroren kersen onbeschikbaar zijn, kan een gestandaardiseerd extract een alternatief zijn — bespreek dit met je apotheker, zeker als je andere medicijnen gebruikt.

Helpen kersen in siroop ook bij jicht?

Kersen in siroop zijn bij jicht niet aanbevolen. De toegevoegde suikers, met name fructose, kunnen de urinezuurproductie juist stimuleren en daarmee een aanval uitlokken.⁵ Kies liever voor verse, bevroren of gedroogde kersen, of voor ongezoet kersensap.

Hoe snel merk ik resultaat van kersen bij jicht?

Kersen zijn geen acute pijnstiller — bij een lopende aanval zijn ontstekingsremmers of colchicine de aangewezen middelen. Voor preventieve werking wordt dagelijks gebruik over weken tot maanden aanbevolen. In de studie van Wang et al. waren effecten op urinezuurniveaus meetbaar na acht weken.² Individuele resultaten variëren.

Kan ik mijn jichtmedicijnen vervangen door kersen?

Nee. Kersen zijn een aanvulling op medicatie, geen vervanging. Onderzoek laat juist zien dat de combinatie van kersen én allopurinol het meest effectief is — tot 75% minder aanvallen.¹ Stop nooit op eigen initiatief met jichtmedicijnen. Bespreek elke aanpassing met je huisarts of reumatoloog.

Hebben andere lezers baat bij kersen tegen jicht?

Veel lezers melden positieve ervaringen met dagelijks kersengebruik bij jicht. Persoonlijke ervaringen zijn waardevol, maar het effect verschilt per persoon. Wat voor de één werkt, hoeft niet voor iedereen hetzelfde resultaat te geven. Wetenschappelijk onderzoek bevestigt wel dat kersen op groepsniveau een meetbaar preventief effect hebben.¹⁸

Ik heb al dagenlang jichtpijn op wisselende plekken — wat moet ik doen?

Aanhoudende jichtpijn op meerdere gewrichten gedurende meer dan een paar dagen vraagt om medische evaluatie. Ga naar je huisarts voor bloedonderzoek naar urinezuurspiegels en mogelijk aanpassing van je behandelplan. Chronische jicht met wisselende aanvallen kan wijzen op onvoldoende urinezuurverlaging en vereist medicamenteuze bijsturing.⁴ Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.