Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation (rTMS) tegen tinnitus: experimentele behandeling

Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation — rTMS — is een experimentele behandeling waarbij magnetische pulsen hersengebieden stimuleren om tinnitus te verminderen. Onderzoek uit 2007 suggereert dat doelgerichte magnetische stimulatie van het gehoorgebied in de hersenen tinnitusgeluiden kan verminderen¹. Echter, het is nog geen standaardbehandeling en veel vragen blijven onbeantwoord.

Hoe werkt magnetische hersenstimulatie bij tinnitus?

rTMS maakt gebruik van magnetische pulsen die in snelle opeenvolging over je schedel worden geplaatst. Deze pulsen raken zenuwcellen in de hersenen aan zonder dat je huid of bot beschadigd wordt. De theorie voor tinnitus is dat chronische tinnitus samengaat met abnormale activiteit in het gehoorgebied van de hersenen. Door deze regio met gerichte stimulatie te activeren of af te remmen, hopen onderzoekers de normale signaalbewerkingspatronen te herstellen¹.

Wat toont het onderzoek tot nu toe?

Een pilotonderzoek uit 2007 behandelde 14 patiënten met tinnitus met lage-frequentie rTMS gericht op het gehoorgebied van de hersenen. Het resultaat: ongeveer 1 week na de behandeling had 8 van de 14 patiënten aanzienlijke vermindering van tinnitusgeluiden. Twee mensen stopten omdat hun klachten erger werden².

Een vervolgonderzoek betrok 32 patiënten en combineerde twee benaderingen: hoge frequentie stimulatie voor het emotionele hersengedeelte en lage frequentie voor het gehoorgedeelte. Vrijwel alle deelnemers ervoeren vermindering van tinnitus, zowel tijdens als na de behandeling. Bij evaluatie drie maanden later waren de effecten meestal nog voelbaar, vooral met de combinatiebenadering³.

Deze pilotstudies tonen veelbelovende eerste signalen, maar betroffen kleine groepen. Veel groter, controllerend onderzoek is nodig om werkzaamheid vast te stellen.

Zijn er bijwerkingen?

Bijwerkingen van rTMS voor tinnitus zijn nog niet volledig in kaart gebracht vanwege kleine onderzoeksgroepen. Milde bijwerkingen omvatten ongemak ter plaatse van stimulatie, hoofdpijn en vermoeidheid. Veel deelnemers beschreven de stimulatie zelf als onaangenaam, hoewel resultaten positief waren².

Ernsttige bijwerkingen zijn zeldzaam, maar rTMS kan in theorie het risico op epileptische aanvallen verhogen, vooral bij mensen met hersenletsels of bepaalde medicatie. Dit is waarom rTMS altijd onder toezicht van een specialist plaatsvindt.

Kan ik dit nu als patiënt ondergaan?

rTMS voor tinnitus is op dit moment experimenteel en niet beschikbaar op reguliere poliklinische afdelingen in Nederland. Het wordt enkel in onderzoeksverbanden uitgevoerd. Voor tinnitusklachten adviseren huisartsen typisch eerst gehooronderzoek, akoestische therapie of cognitieve gedragstherapie[^4].

Als je geïnteresseerd bent, kun je je huisarts raadplegen over beschikbare onderzoeken in Nederlandse medische centra of je audiometrist om evidence-based opties.

Veelgestelde vragen

Hoe oud is dit onderzoek? De meest recente bevindingen stammen uit 2007. Sindsdien is rTMS verder onderzocht voor andere aandoeningen, maar specifieke vervolgstudies voor tinnitus zijn beperkt.

Kan ik nu deelnemen aan rTMS-onderzoek voor tinnitus in Nederland? Dat hangt af van actieve studies op universiteitscentra. Vraag je huisarts om doorverwijzing naar een neurofysioloog. Thuisarts.nl en je streekziekenhuis hebben informatie over specialist-opties.

Hoe lang werken de effecten van rTMS? In de pilotstudies bleven effecten minstens 3 maanden zichtbaar. Of herhaalde sessies nodig zijn en hoe duurzaam het effect is, is nog onduidelijk.

Wat zijn beproefde alternatieven voor chronische tinnitus? Akoestische therapie, cognitieve gedragstherapie, akoestische masking (wit ruis of apparaten) en in sommige gevallen medicijnen worden in reguliere zorg gebruikt. Vraag je audiometrist of oorarts hierover.

Hoe voelt rTMS aan? Deelnemers beschrijven een pulserende, tikkende sensatie op de schedel. Veel vinden dit oncomfortabel, hoewel het geen pijn veroorzaakt. Gehoorbescherming kan helpen.

Voor wie is rTMS niet geschikt? rTMS is niet veilig voor mensen met intracraniële metalen implantaten (zoals cochleaire implantaten), recente hersenoperaties of bepaalde neurologische aandoeningen. Een specialist bepaalt altijd geschiktheid vooraf.

Footnotes

1. Langguth, B., et al.. Magnetic stimulation of the brain in the treatment of tinnitus. PubMed. 2007. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17334317/ ↩ ↩²

2. Langguth, B., et al.. rTMS for chronic tinnitus: a randomized, sham-controlled trial. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry. 2007. https://jnnp.bmj.com/content/78/8/857.short ↩ ↩²

3. De Ridder, D., et al.. Targeting the auditory cortex down-regulates the limbic system. Otolaryngology–Head and Neck Surgery. 2007. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1016/j.otohns.2007.12.022 ↩

Bronnen

1. Langguth, B., et al. — Magnetic stimulation of the brain in the treatment of tinnitus · PubMed · 2007
2. Langguth, B., et al. — rTMS for chronic tinnitus: a randomized, sham-controlled trial · Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry · 2007
3. De Ridder, D., et al. — Targeting the auditory cortex down-regulates the limbic system · Otolaryngology–Head and Neck Surgery · 2007