Zenuwblokkade bij fibromyalgie: hoe het werkt en wat je kunt verwachten

Een zenuwblokkade kan bij sommige mensen met fibromyalgie tijdelijke pijnverlichting geven door pijnsignalen te onderbreken voordat ze de hersenen bereiken. Het is geen geneesmiddel, maar kan als aanvulling op een multidisciplinair behandelplan zinvol zijn — vooral bij gelokaliseerde pijn. Bespreek de mogelijkheden altijd met een pijnspecialist.¹

Wat doet een zenuwblokkade precies?

Bij een zenuwblokkade injecteert een anesthesioloog of pijnspecialist een lokaal verdovingsmiddel rondom een specifieke zenuw of zenuwknoop. Dit blokkeert pijnsignalen tijdelijk voordat ze de hersenen bereiken. Vaak wordt beeldvorming — zoals echografie — gebruikt om de juiste locatie nauwkeurig te treffen.

Fibromyalgie gaat gepaard met centrale sensitisatie: je hersenen en ruggenmerg zijn overgevoelig geworden voor pijnsignalen.² Dat maakt fibromyalgie anders dan een gewone zenuwbeknelling en verklaart waarom een zenuwblokkade niet bij iedereen aanslaat.

Werkt een zenuwblokkade bij fibromyalgie?

Bij fibromyalgie is de pijn niet gebonden aan één beschadigde zenuw, maar aan een verstoord pijnverwerkingssysteem. Toch kan een zenuwblokkade zinvol zijn als een deel van de pijn wél gelokaliseerd is — bijvoorbeeld aanhoudende nekpijn, schouderpijn of een hardnekkig triggerpoint.

Recente casuïstiek beschrijft hoe zenuwblokkades van de nervus accessorius en transcapulaire zenuwen bij individuele fibromyalgiepatiënten verlichting gaven van schouder- en nekpijn.¹³ Een studie uit 2024 onderzocht het blokkeren van het ganglion sphenopalatinum (een zenuwknoop achter de neus) bij fibromyalgiepatiënten en vond verbeteringen in pijn, functionele capaciteit, slaapkwaliteit en stemming.⁴

Artsen benadrukken dat een zenuwblokkade nooit als enige behandeling staat. Een multidisciplinaire aanpak — medicatie, beweging, cognitieve gedragstherapie en slaapverbetering — geeft de beste resultaten bij fibromyalgie.²⁵

Welke soorten zenuwblokkades worden ingezet?

De keuze hangt af van waar je de meeste pijn ervaart en wordt altijd bepaald door een pijnspecialist.¹

Hoe lang duurt de pijnverlichting?

De duur van pijnverlichting na een zenuwblokkade varieert sterk: van enkele uren tot meerdere weken of maanden. Er is geen manier om dit van tevoren exact te voorspellen. Bij sommigen helpt een reeks behandelingen langer; bij anderen is het effect minimaal.

Tijdelijke pijnverlichting kan wél ruimte geven voor fysiotherapie of bewegingstherapie die anders moeilijk vol te houden is. Bespreek realistische verwachtingen van tevoren met je arts.

Wat is het verschil tussen een zenuwblokkade en TENS?

TENS (Transcutane Elektrische Zenuwstimulatie) werkt heel anders dan een zenuwblokkade. In plaats van een injectie gebruik je bij TENS elektrodes op de huid die zwakke elektrische impulsen afgeven. Die impulsen kunnen pijnsignalen onderbreken via het poortcontrolmechanisme — een geaccepteerd fysiologisch principe.

TENS is een lagedrempeloptie met weinig bijwerkingen, maar het wetenschappelijk bewijs voor duurzame effectiviteit bij fibromyalgie is beperkt.² Bespreek beide opties met je behandelaar.

Zenuwstimulatie: een stap verder dan blokkade

Naast het blokkeren van pijnsignalen bestaat ook elektrische zenuwstimulatie — gericht op het hertrainen van het zenuwstelsel in plaats van pijnsignalen simpelweg te onderdrukken. Onderzoek uit 2017 suggereerde dat stimulatie van het C2-gebied in het ruggenmerg bij sommige fibromyalgiepatiënten zowel pijn als vermoeidheid kon verminderen.⁶

Dit is geen standaardbehandeling. Het wordt alleen overwogen in gespecialiseerde pijnklinieken na uitgebreide beoordeling. Een multidisciplinaire benadering — waarin zenuwblokkades of stimulatie worden gecombineerd met fysiotherapie, psychologische ondersteuning en medicatie — biedt doorgaans het meeste perspectief.⁵

Wanneer bespreek je een zenuwblokkade met je arts?

Een zenuwblokkade voor fibromyalgie wordt doorgaans overwogen wanneer:

• Andere behandelingen (medicatie, fysiotherapie, CGT) onvoldoende verlichting geven
• Er een duidelijk gelokaliseerd pijngebied is naast de gegeneraliseerde fibromyalgiepijn
• De behandeling past binnen een multidisciplinair behandelplan

Je kunt hiervoor terecht bij een pijnpolikliniek of anesthesioloog. Meer achtergrondinformatie over fibromyalgie en pijnbehandeling vind je op Thuisarts.nl.²

Veelgestelde vragen

Ik kreeg een brief voor een zenuwblokkade, maar verwachtte een TENS-behandeling. Wat is het verschil?

Een zenuwblokkade is een medische injectie waarbij een verdovingsmiddel rondom een zenuw wordt toegediend — een invasieve ingreep door een anesthesioloog of pijnspecialist. TENS gebruikt elektroden op de huid en is thuis toe te passen zonder injectie. Het zijn twee fundamenteel verschillende behandelingen. Twijfel je over de geplande ingreep? Bel de pijnpolikliniek om je vragen te bespreken.

Kan een TENS-behandeling of elektro-acupressuur op de 18 fibromyalgiepunten ook helpen?

TENS wordt soms als aanvullende pijnbestrijding bij fibromyalgie ingezet en heeft weinig bijwerkingen, maar wetenschappelijk bewijs voor duurzame effectiviteit is beperkt. Elektro-acupressuur op de specifieke tenderpoints is nog minder goed onderzocht; sommige mensen rapporteren subjectieve verlichting, maar dat is geen garantie. Bespreek beide opties met je behandelend arts of fysiotherapeut voordat je begint.

Hoe lang duurt de pijnverlichting na een zenuwblokkade bij fibromyalgie?

Dat varieert sterk per persoon en per soort injectie: van enkele uren tot meerdere weken of maanden. Een eenmalige injectie werkt doorgaans korter dan een reeks behandelingen. Er is geen manier om de duur van tevoren exact te voorspellen, dus bespreek realistische verwachtingen met je arts.

Is een zenuwblokkade pijnlijk of gevaarlijk?

Een zenuwblokkade heeft een laag risicoprofiel als de ingreep door een gespecialiseerde arts wordt uitgevoerd. Mogelijke bijwerkingen zijn tijdelijke pijn op de injectieplaats, duizeligheid of een kortdurende toename van klachten direct na de injectie. Ernstige complicaties zijn zeldzaam. Bespreek jouw specifieke situatie en medicijnen altijd van tevoren met de behandelend specialist.

Kan ik een zenuwblokkade combineren met mijn fibromyalgiemedicatie?

In veel gevallen is combinatie mogelijk, maar dit moet altijd worden afgestemd met je arts of apotheker. Sommige medicijnen die bij fibromyalgie worden voorgeschreven — zoals bepaalde antidepressiva of pijnstillers — kunnen interacties hebben met de middelen die bij een zenuwblokkade worden gebruikt. Noem altijd al je medicijnen bij de behandelend specialist voorafgaand aan de ingreep.

Vergoedt de zorgverzekering een zenuwblokkade voor fibromyalgie?

Vergoeding vanuit de basisverzekering is mogelijk als er een duidelijke medische indicatie is en een specialist de behandeling heeft aangevraagd. Controleer dit van tevoren bij je zorgverzekeraar en vraag of een machtiging nodig is. Aanvullende verzekeringen kunnen ruimere dekking bieden.