Zink en oorsuizen: helpt een zinksupplement bij tinnitus?

Zink kan bij sommige mensen met oorsuizen (tinnitus) een verschil maken, maar de effecten zijn wisselend. Een Cochrane-analyse laat zien dat zinksupplementen de klachten bij sommigen kunnen verminderen zonder grote bijwerkingen, maar niet bij iedereen werken.¹ Of het voor jou zinvol is, hangt sterk af van de onderliggende oorzaak van je tinnitus.

Wat is tinnitus en hoe veelvoorkomend is het?

Tinnitus is een aandoening waarbij je een geluid hoort — piepen, zoemen, suizen of brommen — zonder dat er een externe geluidsbron is. Naar schatting heeft 17% van de wereldbevolking er last van, en bij ouderen loopt dit op naar 33%.² Voor sommigen is het tijdelijk; voor anderen is het chronisch en heeft het grote invloed op slaap, concentratie en kwaliteit van leven.³

Er is niet één oorzaak. Gehoorschade door lawaai, ouderdomsslechthorendheid, medicijngebruik, hoge bloeddruk en stress kunnen tinnitus uitlokken of verergeren.⁴ Dat maakt behandeling complex: wat bij de één helpt, werkt bij de ander niet.⁵

Wat is het verband tussen zink en oorsuizen?

Zink is een essentieel sporenelement dat een rol speelt in het immuunsysteem, de celgroei en de aanmaak van neurotransmitters in het gehoorgebied van de hersenen. Een zinktekort is in meerdere studies in verband gebracht met tinnitus, al zijn de bevindingen niet consistent.¹

De meest uitgebreide analyse — een Cochrane-review — onderzocht drie gerandomiseerde studies. De conclusie: zinksupplementen veroorzaken geen significante bijwerkingen en kunnen bij een subgroep patiënten enige verlichting bieden, maar er is te weinig bewijs om het als standaardbehandeling aan te bevelen.¹ Mensen met een verhoogd risico op zinktekort — zoals ouderen, vegetariërs of mensen met darmaandoeningen — hebben mogelijk het meeste baat bij aanvulling.

Hoeveel zink kun je veilig innemen?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor zink is voor mannen 11 mg en voor vrouwen 8 mg per dag. De veilige bovengrens (tolerable upper intake level) voor volwassenen is 40 mg per dag. Langdurige inname boven deze grens kan kopergebrek, misselijkheid en verminderde immuunfunctie veroorzaken — overleg daarom altijd met je huisarts of apotheker voor je start. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.

Niet alle zinkvormen worden even goed opgenomen:

Zink uit voeding: beter dan supplementen

Je lichaam neemt zink beter op uit voeding dan uit pillen, mede doordat co-factoren in voedingsmiddelen de opname bevorderen. Als je voldoende zink via voeding binnenkrijgt, zijn supplementen waarschijnlijk minder effectief. Het Voedingscentrum beveelt aan primair uit gevarieerde voeding te putten.

Supplementen kunnen zinvol zijn als aanvulling bij een bewezen tekort, maar zijn geen vervanging voor een gevarieerd dieet.

Waarom werkt zink niet bij iedereen met oorsuizen?

Tinnitus is zelden te herleiden tot één oorzaak of één tekort. Recent onderzoek laat zien dat genetische aanleg, omgevingsfactoren en leefstijl samen de kans op tinnitus bepalen.⁵ Zinkaanvulling adresseert hooguit één mogelijke bijdragende factor.

Andere strategieën zijn momenteel beter onderbouwd als behandeling voor chronische tinnitus:³

• Geluidtherapie (sound therapy of tinnitus masking): achtergrondgeluid dat de tinnitus overstuurt of dempt
• Cognitieve gedragstherapie (CGT): helpt om de emotionele belasting van tinnitus te verminderen
• Gehoorrevalidatie: bij gehoorverlies als onderliggende oorzaak
• Zinksuppletie: mogelijk zinvol bij aangetoond zinktekort; verder bewijs beperkt¹

Raadpleeg bij chronische klachten een KNO-arts of audioloog voor een persoonlijk behandelplan.

Veelgestelde vragen

Werkt zink voor iedereen met oorsuizen?

Nee, de effecten zijn wisselend. Zinkaanvulling lijkt het meest zinvol bij mensen met een daadwerkelijk zinktekort. Bij tinnitus veroorzaakt door gehoorschade of andere structurele oorzaken is er weinig bewijs dat zink helpt. Een Cochrane-review concludeert dat het bij sommigen enige verlichting kan bieden, maar het wordt niet aanbevolen als standaardbehandeling.

Welke vorm van zink is het beste voor oorsuizen?

Er is geen specifieke zinkvorm die bewezen beter werkt tegen tinnitus. Zinkgluconaat en zinkchelaat worden over het algemeen goed opgenomen en zijn maagvriendelijker dan zinksulfaat of zinkoxide. Kies een product met een duidelijke doseringsindicatie en houd je aan de veilige bovengrens van maximaal 40 mg per dag voor volwassenen.

Heeft het zin om zink te nemen als je gehoorschade hebt?

Bij tinnitus door permanente gehoorschade — zoals lawaaislechthorendheid — is er geen overtuigend bewijs dat zinksupplementen helpen. De onderliggende gehoorzenuwschade wordt er niet mee hersteld. Dat wil niet zeggen dat er niets te doen is: een KNO-arts of audioloog kan behandelopties beoordelen, zoals geluidtherapie of gehoorrevalidatie.

Hoeveel zink mag je per dag innemen voor oorsuizen?

De veilige bovengrens voor volwassenen is 40 mg zink per dag. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid via voeding is 11 mg voor mannen en 8 mg voor vrouwen. Langdurig hogere inname kan kopergebrek en misselijkheid veroorzaken. Bespreek de juiste dosering altijd met je huisarts of apotheker.

Zijn er bijwerkingen van zinksupplementen?

Bij normale doseringen (tot circa 25 mg/dag) zijn bijwerkingen zeldzaam. Bij hogere doseringen kunnen misselijkheid, maagkramp en diarree optreden. Langdurig gebruik boven de veilige bovengrens van 40 mg/dag kan kopergebrek veroorzaken, wat kan leiden tot neurologische klachten. Neem bij twijfel contact op met je apotheker.