Bloeddruk meten in beide armen: waarom het verschil ertoe doet

Een verschil van meer dan 10 mmHg in de bovendruk (systolische bloeddruk) tussen je linker- en rechterarm is een waarschuwingssignaal voor hart- en vaatziekten ¹. Door regelmatig in beide armen te meten, kun je dit verschil vroegtijdig opsporen en samen met je huisarts actie ondernemen.

Waarom verschilt de bloeddruk soms per arm?

Een klein verschil tot ongeveer 5 mmHg is normaal en komt bij vrijwel iedereen voor. Wordt het verschil groter — vooral boven de 10 mmHg — dan wijst dat vaak op een onderliggende vaatvernauwing.

De meest voorkomende oorzaak is atherosclerose (aderverkalking) in de slagader die naar één arm loopt. Het bloed komt daar met minder druk aan, waardoor de bloeddrukmeter een lagere waarde registreert ². In zeldzamere gevallen is een subclavian steal syndrome de oorzaak: een vernauwing in de ondersleutelbeenslagader waardoor bloed wordt “weggeleid” uit de hersengebieden. Hierbij kan duizeligheid of een zwaar gevoel in de arm optreden bij inspanning.

Recent onderzoek uit 2023 bevestigt dat een bloeddrukverschil tussen de armen ook een directe indicator kan zijn voor kransslagadervernauwing ³. Het verschil is dus niet alleen een teken van perifeer vaatlijden, maar ook van problemen in het hart zelf.

Wanneer is een bloeddrukverschil tussen beide armen te groot?

Een grote meta-analyse in The Lancet toonde aan dat een verschil van 15 mmHg of meer in de bovendruk het risico op hart- en vaatziekten ruwweg verdubbelt en het risico op een beroerte met circa 60% verhoogt ¹. Recentere analyses in de huisartsenpraktijk bevestigen dat al bij een verschil van 10 mmHg het cardiovasculaire risico meetbaar toeneemt ².

Data uit de Fasa Adults Cohort Study (meer dan 10.000 deelnemers) laten zien dat het risico op hart- en vaatziekten stapsgewijs toeneemt per extra mmHg verschil ⁴. Een groter verschil betekent dus een groter risico.

Wie loopt extra risico op een bloeddrukverschil?

Niet iedereen heeft evenveel kans op een klinisch relevant verschil. Onderzoek wijst uit dat bepaalde groepen vaker een groter verschil vertonen ⁴⁵:

• Mensen boven de 60 jaar — vaatveroudering vergroot de kans op asymmetrische aderverkalking
• Mensen met diabetes — bij een verschil van meer dan 10 mmHg is er een hogere kans op nierschade en vaatproblemen ⁶
• Mensen met een hoog cholesterol — dit bevordert plaquevorming in de slagaders
• Rokers — roken versnelt aderverkalking aanzienlijk
• Mensen met een eerdere beroerte — uit onderzoek bij patiënten met een halfzijdige verlamming blijkt dat bloeddrukverschillen hier extra aandacht verdienen ⁵

Bij jongvolwassenen komt een verschil van meer dan 10 mmHg bij ongeveer 4–8% voor ⁷. Of dat op jongere leeftijd dezelfde risico’s meebrengt als bij ouderen is nog niet volledig opgehelderd, maar de MESA-studie toont aan dat het verschil niet altijd persistent is en soms bij herhaalde metingen verdwijnt ⁵.

Hoe meet je bloeddruk correct in beide armen?

Voor betrouwbare resultaten is de meettechniek belangrijk. Gelijktijdig meten in beide armen (met twee manchetten tegelijk) is de meest nauwkeurige methode. Heb je maar één bloeddrukmeter? Meet dan als volgt:

1. Zit minstens vijf minuten rustig voordat je begint
2. Meet eerst de ene arm — noteer de waarde
3. Wacht twee minuten
4. Meet de andere arm — noteer de waarde
5. Herhaal dit drie dagen achter elkaar voor een betrouwbaar beeld
6. Gebruik voortaan de arm met de hoogste waarde als standaardarm

Merk je een verschil van 10 mmHg of meer op? Neem contact op met je huisarts voor verdere evaluatie. Op Thuisarts.nl vind je meer informatie over wanneer je een afspraak moet maken.

Wat kun je zelf doen bij een bloeddrukverschil?

Een verschil in bloeddruk tussen de armen is op zichzelf geen aandoening, maar een signaal dat je bloedvaten aandacht nodig hebben. Bespreek je situatie altijd met je huisarts, en overweeg daarnaast deze stappen:

Stop met roken

Roken is een van de grootste risicofactoren voor aderverkalking. Stoppen vermindert verdere schade aan je bloedvaten. De Hartstichting biedt praktische hulpmiddelen.

Beperk toegevoegde suikers

Toegoegde suikers bevorderen ontstekingsprocessen die de binnenwand van je bloedvaten beschadigen. Controleer etiketten op verborgen suikers — ingrediënten die eindigen op -ose (zoals dextrose of fructose) zijn toegevoegde suikers.

Eet vaatbeschermende voeding

Voeding rijk aan onverzadigde vetzuren en antioxidanten ondersteunt de gezondheid van je bloedvaten. Denk aan noten, avocado, vette vis en groenten.

Beweeg regelmatig

Minimaal 150 minuten per week matig intensief bewegen (zoals stevig wandelen) helpt je bloeddruk te verlagen en je bloedvaten soepel te houden.

Bloeddruk in beide armen bij diabetes

Mensen met diabetes verdienen extra aandacht. Onderzoek bij patiënten met type 2 diabetes toonde aan dat een groter bloeddrukverschil tussen de armen samenhangt met een lagere nierfunctie (geschatte glomerulaire filtratiesnelheid) ⁶. Een verschil van meer dan 10 mmHg bij diabetespatiënten is geassocieerd met:

• Nierschade (nefropathie)
• Problemen met de perifere bloedvaten
• Diabetische retinopathie (schade aan het netvlies)
• Een hoger risico op cardiovasculaire complicaties

Heb je diabetes en meet je een verschil? Bespreek dit altijd met je behandelend arts. Vroegtijdige opsporing van vaatschade kan verdere complicaties helpen voorkomen.

Veelgestelde vragen

Moet ik bij elke meting in beide armen meten?

Nee, dat is niet nodig. Meet in het begin een aantal keer in beide armen om te bepalen of er een verschil is. Is het verschil kleiner dan 5 mmHg, gebruik dan voortaan de arm met de hoogste waarde als standaard. Controleer het verschil wel een paar keer per jaar opnieuw.

Welke arm geeft de juiste bloeddruk aan?

De arm met de hoogste waarde geeft het beste beeld van je werkelijke bloeddruk. Gebruik die arm als standaard voor je dagelijkse metingen. De lagere waarde in de andere arm kan wijzen op een vernauwing die het signaal dempt.

Is een klein verschil van 2–3 mmHg tussen beide armen normaal?

Ja, een verschil tot ongeveer 5 mmHg wordt als normaal beschouwd en komt bij de meeste mensen voor. Dit heeft geen klinische betekenis. Pas bij een verschil van 10 mmHg of meer is het verstandig om je huisarts te raadplegen.

Kan een bloeddrukverschil tussen de armen vanzelf verdwijnen?

Uit de MESA-studie blijkt dat het verschil niet altijd persistent is — bij sommige mensen verdwijnt het bij herhaalde metingen ⁵. Als het verschil echter structureel aanwezig is en veroorzaakt wordt door aderverkalking, verdwijnt het niet vanzelf. Leefstijlveranderingen kunnen de progressie wel vertragen.

Wat doet de huisarts als ik een groot verschil meet?

De huisarts zal eerst zelf een meting in beide armen uitvoeren, bij voorkeur gelijktijdig. Bij een bevestigd verschil van 10 mmHg of meer kan aanvullend onderzoek volgen, zoals een echo van de halsslagaders of een verwijzing naar een vaatspecialist.

Kan een bloeddrukverschil wijzen op een hartprobleem?

Ja. Recent onderzoek uit 2023 toont aan dat een groter verschil tussen de armen ook een indicator kan zijn voor vernauwing van de kransslagaders ³. Het is dus niet alleen een teken van problemen in de armslagaders, maar mogelijk ook van coronaire hartziekte.

Hoe groot is een bloeddrukverschil bij jongvolwassenen?

Onderzoek bij gezonde jongvolwassenen laat zien dat een verschil van meer dan 10 mmHg bij ongeveer 4–8% voorkomt ⁷. Of dit op jongere leeftijd dezelfde risico’s meebrengt als bij ouderen is nog niet duidelijk vastgesteld.