De gevaren van vitamine-supplementen

2017-04-04T10:33:12+00:00oktober 18th, 2013|Supplementen|31 Reacties

De gevaren van vitamine-supplementen

We weten het allemaal: vitaminen zijn noodzakelijk voor ons lichaam. Daarom proberen we gezond te eten, en nemen we voor de zekerheid nog maar een vitamine supplement. Dan zitten we altijd goed, en kan er nooit een tekort ontstaan. Maar wist je dat een overdosis aan bepaalde vitaminen hele ernstige gevolgen kan hebben?

Ook zijn er onderzoeken die aantonen dat kunstmatige vitaminen eigenlijk helemaal niet zo goed zijn voor je lijf.

Wat zijn vitamines precies?

Vitamines zijn bepaalde stoffen die van levensbelang zijn om je lichaam draaiende te houden, met name door de positieve werking op de stofwisseling. Alle vitaminen, op ééntje na, kunnen niet door het lichaam zelf aangemaakt worden, en moeten dus door het voedsel binnenkomen. Er zijn in totaal 13 vitamines bekend, die we allemaal kennen door de toevoeging van een letter, en eventueel een cijfer. Voorbeeld hiervan is vitamine C of vitamine B12.

Die ene uitzondering waar ik net van sprak, is vitamine D. Dit is de enige die het lichaam wél zelf aan kan maken onder invloed van het zonlicht. Het is de huid die het opgevangen zonlicht omzet in vitamine D.

Hoeveel vitaminen hebben we nodig?

Om een idee te geven hoeveel vitamines we van iedere soort dagelijks nodig hebben om goed te kunnen functioneren, is er de ADH in het leven geroepen. ADH staat voor Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid. In deze ADH is een marge ingebouwd, omdat de exacte hoeveelheid meestal ook afhankelijk is van het geslacht en de lichaamsbouw.

Er wordt ook wel eens gesproken over het niveau van Adequate Inneming. Dit is geen gemiddelde, maar een minimale hoeveelheid die je binnen moet krijgen, zonder dat er een tekort ontstaat met alle negatieve bijwerkingen als mogelijk resultaat.

Over het algemeen is de ADH genoeg om geen last te krijgen van tekorten, en kan deze hoeveelheid zonder problemen uit het dagelijkse voedsel gehaald worden, tenminste als je je voedingspatroon een gezonde basis heeft.

En hier wringt heel vaak de schoen. Door een gejaagd leven, nemen we het niet zo nauw met ons eten en bestaat er de mogelijkheid dat er een tekort aan bepaalde vitamines ontstaat. Om dit te compenseren, nemen we dan maar een pilletje met extra vitaminen. Probleem opgelost! Tsja, niet helemaal waar. Lees maar even verder!

2 soorten vitaminen

Om de mogelijke gevaren en risico’s van vitaminesupplementen te kunnen begrijpen, moet ik eerst even een onderscheid maken in de vitaminen. Er bestaan namelijk twee soorten vitaminen:

Water-oplosbare vitaminen

Nagenoeg alle water-oplosbare vitaminen kun je vinden in groenten en fruit. Een uitzondering hierop is de vitamine B12 die onder andere voorkomt in dierlijke producten zoals melk, eieren, vis en vlees. De water-oplosbare vitaminen zijn alle vitaminen B, C en foliumzuur. Er kunnen eigenlijk nooit problemen ontstaan bij een overdosis aan de water-oplosbare vitaminen, omdat het teveel door de nieren wordt afgebroken en het lichaam verlaat door middel van de urine.

Vet-oplosbare vitaminen

Dit is beslist niet het geval bij de vet-oplosbare vitaminen. Deze vitaminen (vitamine A, D, K en E) verlaten het lichaam niet als er een overdosis genomen is, maar worden opgeslagen in het vetweefsel. Het zijn ook juist deze vitaminen die grote problemen kunnen veroorzaken bij een te grote inname.

De gevaren van overdosering

Het zou natuurlijk heel gek zijn als je ‘zomaar’ een potje vitaminepillen in zou nemen, om daarmee een overdosis te veroorzaken. In de meeste gevallen wordt een overdosis veroorzaakt door een normaal eetpatroon, in combinatie met vitaminepillen. In dat geval krijg je toch al genoeg vitaminen binnen, maar toch neem je de pillen om zeker te zijn.

Deze pillen veroorzaken dan de overdosis. Voor water-oplosbare vitaminen hoeft dit geen problemen op te leveren, maar voor de vitaminen A, D, E en K (de vet-oplosbare vitaminen) kan dit wel een probleem vormen. We gaan dit per soort vitamine even verder uitspitten:

Vitamine A

Deze groep vitaminen is erg belangrijk voor je zicht, en speciaal voor je ogen zelf. Vitamine A kun je vinden in fruit, groenten, boter, eigeel en lever. Als je teveel vitamine A binnenkrijgt, kan dit grote beschadigingen aan de lever tot gevolg hebben. Ook kan het osteoporose veroorzaken en kan het misvormingen en miskramen bij baby’s veroorzaken.

Vitamine D

Deze vitamine is de enige die door het lichaam zelf aangemaakt kan worden. Vitamine D is van groot belang voor de welstand van je botten en tanden. Deze vitamine wordt dus door de huid aangemaakt, onder invloed van de zon, maar kun je ook vinden in vis en paddenstoelen. Zodra je teveel vitamine D binnenkrijgt, gaat ook je calciumgehalte in je bloed stijgen. Je kunt dan verward raken, in combinatie met bot-pijn, overgeven en zelfs in combinatie met het falen van je nieren. In de praktijk is het vrijwel onmogelijk om teveel vitamine D binnen te krijgen, dan moet je al denken aan een peuter die een hele pot vitamine D supplementen eet.

Vitamine E

Het is algemeen bekend dat vitamine E goed is voor je hart- en bloedvaten. Je kunt vitamine E vinden in bladgroenten, eieren, vlees en plantaardige olie. De belangrijkste bijwerking bij een overdosering is het gevaar op ongewenste bloedingen.

Vitamine K

Deze vitamine K is in behoorlijke hoeveelheden aanwezig in met name broccoli en spinazie, en speelt een belangrijke rol in de bloedstolling. Gevolgen van een overdosering zijn zeer zeldzaam, maar kan in extreme gevallen leiden tot bloedarmoede en geelzucht.

Het potentiële risico van kunstmatige vitaminen

De meeste vitaminepillen die je in de winkel gewoon kunt kopen, zijn gemaakt uit kunstmatig gefabriceerde vitaminen. Dit is natuurlijk het goedkoopst en snel te fabriceren. Het nadeel van kunstmatige vitaminen is het feit dat deze chemisch gezien wel op de originele vitamine lijken, maar zich anders in het lichaam gaan gedragen.

Kunstmatige vitaminen kunnen bijvoorbeeld niet of nauwelijks contact maken met andere belangrijke stoffen om gezamenlijk een taak uit te voeren. Maar het lichaam reageert wel alsof er al voldoende vitamine in je lichaam zit, en stopt direct met de opname van de natuurlijk vitamines. Ja, complex verhaal.

Ik zal het even op een rijtje zetten:

  • Je lichaam neemt geen natuurlijke vitamines op, op het moment dat je een kunstmatige vitaminepil slikt.
  • Kunstmatige vitaminen zijn géén échte vitaminen, maar een stof die tot op zekere hoogte dezelfde eigenschappen vertoont als de échte vitamine.
  • Natuurlijke vitaminen worden in hun werk sterk ondersteund door andere stoffen zoals mineralen en aminozuren. Kunstmatige vitaminen zijn niet in staat om samen te werken met deze stoffen, en vormen zo kleine chemische eilandjes waar je uiteindelijk niks aan hebt.

Toch extra vitaminen nodig?

In normale omstandigheden heb je helemaal geen extra vitaminen nodig, mits je goed en gevarieerd eet. Maar er zijn een paar groepen die hierin een duidelijke uitzondering vormen:

  • Baby’s en peuters
  • Vrouwen die graag zwanger willen worden
  • Zwangere vrouwen
  • Vrouwen die borstvoeding geven
  • Oudere mensen

Deze groepen hebben beslist extra vitamines nodig, maar gezien het voorgaande is het niet erg verstandig om dit uit een pilletje te halen, hoewel dat natuurlijk wel het gemakkelijkst is. Het is verstandiger om dit uit gewoon natuurlijk voedsel te halen.

Deze groepen mensen moeten dus, voor de beste vitamine-opname door het lichaam, hun dieet aanpassen en extra voedsel eten waar de betreffende vitamines in ruime mate in zitten.

Een paar fabels rondom vitamines

Over vitaminen gaan heel veel fabels de ronde. Fabels die inmiddels zo zijn ingeburgerd, dat ze vaak als waarheid worden gezien. Deze wil ik, als aanvulling, even uit de wereld helpen:

Ingevroren groenten verliezen veel vitaminen

Dit is een fabeltje. Tijdens het invriezen, en het weer ontdooien, gaan over het algemeen maar héél weinig voedingsstoffen verloren. Wel is het zo dat bewerkte groenten (fijngesneden of gepureerd) die ingevroren worden, wel méér voedingsstoffen verliezen dan onbewerkte groenten. Vries dus bij voorkeur de onbewerkte groenten in voor een maximaal behoud van voedingswaarde.

Na een paar dagen slecht eten, heb je direct last van een vitaminetekort.

Ook dat is onzin. Een tekort aan vitaminen ontstaat niet direct. Maar als je zo’n levensstijl een paar weken volhoudt, krijg je wel te maken met problemen.

Verse groente bevat meer vitaminen dan groente achter glas of uit blik.

Dit is voor een deel waar, tenminste op het moment dat ze in de pot zitten. Blik- en potgroenten worden vooraf geblancheerd, waarbij inderdaad wat voedingsstoffen verloren gaan. Maar dit wordt weer gecompenseerd door de kortere kooktijd die nodig is voordat je het op tafel kunt zetten. De blancheertijd en kooktijd voor blikgroenten is nagenoeg gelijk aan de totale kooktijd voor verse groenten.

Op het moment dat de groente op tafel staat, is er dus heel weinig verschil.

Een overdosis vitamine C kan helemaal geen kwaad.

Zoals we eerder gelezen hebben, is vitamine C een water-oplosbare vitamine, dus een teveel hiervan wordt afgebroken en verlaat je lichaam weer vrij snel via je urine. Maar op het moment dat je last hebt van gevoelige nieren, kunnen er bijwerkingen optreden. Het afbreken van vitamine C in je nieren is namelijk een hele zware, en onnodige, belasting. De kans op nierstenen wordt hierdoor vrij groot. Ook kan er, door een teveel aan vitamine C, een overschot aan ijzer, of een tekort aan koper ontstaan.

Conclusie

Ga dus verstandig om met het innemen van extra vitaminepillen. Eet bij voorkeur meer voedsel met een bepaalde vitamine, dan dat je pilletjes inneemt. Maar de basis is, en blijft, gewoon goed eten is in normale gevallen voldoende!

31 Reacties

  1. Fabi 9 september 2014 om 16:53 - Antwoorden

    Bedankt voor dit interessante artikel.

  2. arie westerop 5 februari 2015 om 18:18 - Antwoorden

    Het potentiële risico van kunstmatige vitaminen" de uitspraken onder deze kop vind ik nergens anders terug op het internet. Kun je wetenschappelijke bronnen noemen (PubMed) / onderzoeken waaruit dit blijkt?

    Of vertegenwoordigen de uitspraken in die alinea de mening van de schrijver van het artikel en niet zozeer de feitelijke wetenschap?

    Graag verheldering. Dank.

  3. Bas 20 mei 2015 om 16:58 - Antwoorden

    Vitamine B6 kan zorgen voor ernstige beschadigingen aan je zenuwstelsel. Dit zou ik zeker nog vermelden in dit artikel.

  4. sander 21 juni 2015 om 21:55 - Antwoorden

    Hoe zit het met sporters die extra vitaminen nodig hebben,
    Ze gaan vitaminesupplementen nemen, maar zoals jij zegt gaan deze niet samen werken met aminozuren. (voor bijvoorbeeld Bodybuilders is dit wel een must).
    Heeft het dan absoluut geen zin als sporter om vitaminesupplementen te nemen?

  5. Joke 5 juli 2015 om 20:46 - Antwoorden

    Oef ik wordt hier zo moe van (ten goede overigens).

    Steeds als je denkt in dit geval een goede multi te hebben gevonden dan wordt het weer onderuit gehaald.
    Ik heb ze van RoyalGreen Multi Vrouw.

    Ik zet de lijst er maar op da's makkelijker oordelen

    Vit A - Beta Caroteen
    Vit D3 - Cholecalciferol
    Vit C - L-ascorbinezuur van Acerola
    Vit E - D - a Tocoferylsuccinaat
    Vit B1 - Thiamine HCL uit voedingsmatrix
    Vit B2 - Riboflavine uit voedingsmatrix
    Vit B3 - Nicotinezuur uit voedingsmatrix
    Vit B5 - Pantotheenzuur uit voedingsmatrix
    Vit B6 - Pyrodoxine HCL uit voedingsmatrix
    Vit B12 - Methylcobalamine
    Vit K2 - Menachinon
    Biotine - D Biotine
    Foliumzuur - uit voedingsmatrix
    Calcium - Eierschalen
    Mangaan - Mangaancitraat
    IJzer - IJzer Fumuraat
    Jodium - uit Blaaswier
    Koper - Kopergluconaat
    Chroom - Chroomchloride
    Selenium - Selenomethionine
    Molybdeen - Natriummolybdaat

    Verder een hele lijst met 17 superfoods

    Graag een uitleg of bovenstaand ook hoort bij de categorie van zeg maar de goedkope waardeloze synthetische multi's
    Ik heb zo m'n best gedaan in het zoekwerk en dacht dat deze wel goed was.
    Als het niet zo is dan lees ik het graag want m'n gezondheid is alles.

    Bedankt alvast.

  6. Peter Cusseneers 19 juli 2015 om 11:37 - Antwoorden

    Kent iemand het bedrijf Ariix en hun supplementen? Zij beweren dat alles puur natuurlijk is aan hun suplementen. Niets chemis. !?

  7. De bleser lieve 13 augustus 2015 om 20:49 - Antwoorden

    Heb meer dan 2000 vit B 12 kan dat gevolgen hebben voor mijn gezondheid , ik heb 7 jaar geleden maag verkleining laten doen , en kreeg na verloof vit B 12 toegediend

  8. nathalie 19 augustus 2015 om 16:48 - Antwoorden

    Kunnen jullie mij uitleggen hoe het kan dat mijn b6 veel te hoog was? want ik lees dat alle b vitamines wateroplosbaar zijn? dat kan dan toch helemaal niet?

  9. Bdb 2 september 2015 om 12:35 - Antwoorden

    Vitamine b6 en foliumzuur kan gaan stapelen in het lichaam bij grote hoeveelheden. Dan kan het het lichaam niet meer verlaten. Dus ook met b6 en foliumzuur kun je teveel binnenkrijgen. Vooral b6 word toegevoegd aan heeeel veel producten dus is niet goed om extra te nemen.
    Ook is het zo dat bij een tekort aan vitamine b12 er bijna altijd een opnamestoornis ten grondslag ligt (ziekte van Addison-Biermer), dan werken pillen juist averechts en verergeren ze de klachten.
    Nooit zomaar iets slikken dus!

    • dkoni 10 november 2016 om 19:29 - Antwoorden

      vitamine B-12 en foliumzuur in tabletvorm werken heel goed samen. Het door een zeer goede bevoegde arts (zoals Dr. Hans Reijnen uit Deurne) te laten chequen en laten behandelen door hem, is heel betrouwbaar en veilig. Bij mij heeft hij de juiste dosering voorgeschreven en van bepaalde kwalen ben ik verlost. Nu ben ik momenteel met D3 en K2 bezig. Ook die 2 zijn veilig voorgeschreven door hem.

  10. Gerard 14 november 2015 om 21:33 - Antwoorden

    Na het lezen van een artikel over de vitamine b6 overdosering van Sven Kramer in de volkskrant van 14 nov '15 maar een goed gekeken naar de B supplementen die ik slik. Wat blijkt: Er zit meer dan 3000% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid in! Nee, geen nulletje te veel: 3000%! Waarom stoppen de fabrikanten er zulke idiote hoeveelheden in terwijl het bekend is wat de gevolgen kunnen zijn! Dan denk je goed bezig te zijn )-:

    • Team OptimaleGezondheid 15 november 2015 om 23:21 - Antwoorden

      Een hele goede opmerking en een terechte vraag, Gerard.

      Wie het weet, mag een antwoord geven...

      • FJ 4 januari 2016 om 00:42 - Antwoorden

        Voor die fabrikanten telt business nu eenmaal veel zwaarder dan de gezondheid van mensen.
        Veel mensen geloven gewoon dat je extra gezond van vitaminepillen wordt, dus valt er lekker geld te verdienen aan die mensen.
        Het is natuurlijk verschrikkelijk, maar in zo'n wereld leven we nu eenmaal.

        • Team OptimaleGezondheid 4 januari 2016 om 15:13 - Antwoorden

          Natuurlijke voeding is, en blijft, de beste bron voor vitamines en mineralen!

    • Bram 15 april 2016 om 09:19 - Antwoorden

      Dit wordt door de fabrikant gedaan om malabsorptie tegen te compenseren. Vooral bij ouderen is er sprake van malabsorptie van B vitaminen, dit dient te worden gecompenseerd anders zullen deze ouderen zeker een tekort krijgen aan de vitaminen. Overigens geld over het algemeen dat een teveel aan vitaminen pas een effect heeft wanneer overdosering gedurende langere tijd plaats vindt.

  11. Esmee 24 mei 2016 om 16:41 - Antwoorden

    wil je echt goed ondersteunen met vitaminen en mineralen ga je naar een orthomoleculair arts!
    De ADH op de diverse verpakkingen zijn slechts een zeer veilige richtlijn en vaak zo laag gedoseerd dat je net zo goed niets kan innemen..... Trouwens elk lichaam is uniek dus ook de hoeveelheid vit/mineralen die je nodig hebt om optimaal te functioneren.
    En ja natuurlijke nutriënten zijn beter maar onze voeding is niet van goede kwaliteit en de produktie en verhandeling laat ook te wensen over, bovendien is de bodem zodanig verarmd dat er kwasi geen kwalitatief voedsel meer uit voortkomt.....

    • Team OptimaleGezondheid 26 mei 2016 om 11:24 - Antwoorden

      Dankjewel voor deze aanvulling, Esmee!

  12. Ilse 3 september 2016 om 00:05 - Antwoorden

    Mijn zoon van 13 komt in het weekend en tijdens vakanties niet altijd minimaal een kwartier buiten.
    Kan het kwaad om hem vitamine D te geven? En is er verschil in vitamine D van verschillende merken?
    Al vast bedankt

    • Team OptimaleGezondheid 6 september 2016 om 22:37 - Antwoorden

      Vitamine D uit supplementen worden vaak slecht opgenomen door het lichaam. Zonlicht blijft gewoon het allerbeste!

      Beste manier is om je zoon toch te bewegen om buiten te gaan spelen, ook al is het maar voor even.

  13. Niqui 1 maart 2017 om 14:41 - Antwoorden

    Klopt het dat tanden gelig kunnen verkleuren Door een teveel aan vitamine b complex????

    • Team OptimaleGezondheid 1 maart 2017 om 20:30 - Antwoorden

      Officieel is dit geen bijwerking van vitamine B complex. Lijkt me erg sterk. Maar toch zijn er regelmatig mensen die deze zelfde opmerking maken. Sommige geloven dat het door de kleurstof in de tabletten komt. Deze kleurstof zou zich hechten aan je tandsteen.
      Wellicht een goede vraag voor je tandarts?

  14. mw a e stoppelman 8 april 2017 om 14:18 - Antwoorden

    over vitaminen b12! ik heb 2 kunst heupen en daardoor een te hoog cobalt gehalte in mijn bloed! op het ogenblik 110%. waar ik veel last van heb! maar ik ben 83 jaar en zegt men dus heel gauw "leeftijd"
    ik heb gelezen dat men cobalt over de weilanden strooit zodat het vit b12 verhoogd : de koe eet dat en daardoor zit in al het rund vlees een hoger gehalte B12 ook in de melk (waar het op het pak staat ) en ook de boter , kaas etc. cobalt word ook aan het voer van varkens toegevoegd , het zal dus ook wel aan kippevoer toegevoegd worden. het gehalte B12 is hoog genoeg in mijn bloed denk ik! ik heb dus geen B12 nodig . waar ik tegen ben is dat men niet weet dat in alles ook biologische voeding denk ik cobalt heeft! mijn heupen moeten vervangen worden maar ik zit niet op 2 ops te wachten . ik kan dus eigenlijk geen voeding krijgen zonder B12! is dat dan eigenlijk slecht voor mij? mw ae stoppelman

  15. M.Louppen 24 augustus 2017 om 13:20 - Antwoorden

    Dank voor de interessante informatie.
    Bestaan er eigenlijk ook vitaminesupplementen zonder B12?

  16. Conny Maliepaard 2 september 2017 om 09:52 - Antwoorden

    Goedemorgen,

    Ik slik al jaren vitamines, is dat wel zo goed en wat doet de combinatie in je lichaam?

    HIP (is een multivitamine)
    Vitamine C 1000
    Vitamine D
    Magnesium ( Mapurit L)
    Eskimo 3
    Biotine B8 ( voor mijn slappe dunne haar)

    Dit alles 1 per dag

  17. M Lunter 2 november 2017 om 12:18 - Antwoorden

    ik geef mijn hond D 3 75 mg en omega 3 vetzuren omdat ze veel mank loopt en de medicatie veel nadelen heeft zelf gebruik ik ook d 3 75 mg voor mijn pijnlijke handen ik probeer me in te lezen maar vind er weinig over terug

    • Team OptimaleGezondheid 2 november 2017 om 12:32 - Antwoorden

      Honden en mensen kunnen verschillend reageren. Overleg dit even met je dierenarts voordat je dit aan je hond geeft. Met name de dosis is belangrijk, in verband met het gewicht van de hond.

  18. Safderun 19 juli 2018 om 16:30 - Antwoorden

    Wil toch wel graag even zeggen dat (kunstmatige) vitaminen mij enorm hard hebben geholpen in het verleden en nu, zowel tijdens mijn studies als erna. Heb een enorm stressvolle job waar ik constant transatlantisch moet vliegen, waardoor ik amper tijd heb om zelf te koken of zelfs boodschappen te doen. Neem al jaren dagelijks verschillende pillen en voel me nooit vermoeid, ook al slaap ik veel minder dan vroeger, ga zelfs met plezier fitnessen en hardlopen na het werk.
    Ben geen wetenschapper of dokter, maar je moet ook wel zelf eventjes zien wat het beste aanvoelt voor jezelf.

  19. Dirma 22 september 2018 om 22:35 - Antwoorden

    Ik gebruik multivitamine 50+ van Kruidvat 1000 mg vitamine C vitamine D van de huisarts. En ymea silhouet voor de overgang.
    De vitamine C is voor blaasontsteking sinds ik dat gebruik (1jaar)Heb ik nooit geen blaasontsteking meer gehad.
    Krijg ik niet te veel binnen.

Reactie achterlaten

Over de Auteur:

Robert Jan (RJ) is de initiatiefnemer en het (nieuwe) gezicht van OptimaleGezondheid. Zijn missie is om Nederland gezonder te maken door middel van kleine slimme aanpassingen in je leefstijl! Hij heeft zelf jarenlang te kampen gehad met gezondheidsklachten en helpt mensen naar een gezonder leven via de blog, trainingen, workshops en boeken.
Zoek Op Klacht: