
Goede vetten en slechte vetten: wat is het verschil en hoeveel heb je nodig?
Welke vetten zijn goed en welke slecht? Lees wat onderzoek zegt over olijfolie, zaadoliën, verzadigd vet en omega-3, en hoeveel vet je per dag nodig hebt.
Goede vetten zijn vooral de onverzadigde vetten uit olijfolie, koolzaadolie, noten, zaden en vette vis. Slechte vetten zijn industriële transvetten en een te hoge inname van verzadigd vet uit vlees, boter en kaas. Als richtlijn haal je 20 tot 35 procent van je calorieën uit vet, met zo veel mogelijk onverzadigd en zo weinig mogelijk verzadigd vet.1
Waarom heb je vet nodig?
Vet is een bouwstof voor je lichaamscellen. Je hebt het ook nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen.1 Een paar vetzuren kan je lichaam niet zelf maken. Deze essentiële vetzuren, zoals omega-3 en omega-6, moet je uit je voeding halen.
Een gram vet levert 9 kilocalorieën. Eiwit en koolhydraten leveren elk 4 kilocalorieën per gram.1 Vet zit dus vol energie, maar dat zegt nog niets over de kwaliteit. Het gaat er vooral om welk vet je eet.
Wat is het verschil tussen goede en slechte vetten?
| Vetsoort | Voorbeeldbronnen | Wat weten we? |
|---|---|---|
| Enkelvoudig onverzadigd | Olijfolie, koolzaadolie, avocado, amandelen | Gunstig als vervanger van dierlijk vet2 |
| Meervoudig onverzadigd: omega-3 | Vette vis, walnoten, lijnzaad, chiazaad | Gunstig voor hart en hersenen3 |
| Meervoudig onverzadigd: omega-6 | Zonnebloemolie, noten, zaden | Geen bewijs voor schade bij normale inname4 |
| Verzadigd | Vlees, boter, kaas, kokosolie | Beperken tot minder dan 10% van je calorieën1 |
| Transvet (industrieel) | Gehard vet in bepaalde koek, gebak en snacks | Zo veel mogelijk vermijden1 |
Kort gezegd: vloeibare plantaardige oliën, noten, zaden en vis horen bij de goede kant. Verzadigd vet hoef je niet te vermijden, maar je beperkt het wel. Industrieel transvet laat je zo veel mogelijk staan.
Wat zegt onderzoek over plantaardige vetten?
Een grote Amerikaanse cohortstudie uit 2024 volgde ruim 400.000 volwassenen meer dan twintig jaar. Wie meer plantaardig vet at, vooral uit graanproducten en plantaardige oliën, had een lager risico op overlijden, ook door hart- en vaatziekten. Een hogere inname van dierlijk vet hing samen met een hoger risico.2 Het gaat om observationeel onderzoek: het laat een verband zien, geen bewezen oorzaak.
Omega-3-vetzuren zijn ook goed onderzocht. Een review uit 2024 laat zien dat voldoende omega-3 bij ouderen mogelijk helpt om de cognitieve functie en de spiermassa te behouden.3 De belangrijkste bronnen zijn vette vis (zalm, makreel, haring), walnoten, chiazaad en lijnzaad.
Het Voedingscentrum adviseert hetzelfde: vervang verzadigd vet door onverzadigd vet. Je totale vetinname hoeft daarvoor niet omlaag.
Zijn zaadoliën zoals zonnebloemolie ongezond?
Op sociale media heten zaadoliën zoals zonnebloem-, mais- en sojaolie vaak de oorzaak van ontstekingen en chronische ziekten. Een review uit 2025 heeft die claims naast het beschikbare onderzoek gelegd. De conclusie: er is geen consistent bewijs dat zaadoliën bij normaal gebruik hart- en stofwisselingsziekten veroorzaken. Een hogere inname van linolzuur, het belangrijkste omega-6-vetzuur, hangt in studies eerder samen met een gelijk of lager risico op hart- en vaatziekten.4
De auteurs wijzen wel op iets anders. Olie die je vaak en lang opnieuw verhit, zoals in frituurvet, gaat achteruit in kwaliteit.4 Het probleem zit daar vooral in de bereiding en in de bewerkte producten die er vaak bij horen, en minder in de olie zelf.
Hoe zit het met verzadigd vet en cholesterol?
Lange tijd waren eieren en ander voedsel met veel cholesterol verdacht. Een review uit 2023 laat zien dat cholesterol uit je voeding bij de meeste mensen maar een beperkt effect heeft op het LDL-cholesterol in je bloed. Verzadigd vet in je totale voedingspatroon weegt zwaarder.5 Een ei of twee per dag past daarom bij de meeste mensen prima in een gezond eetpatroon.
Voor verzadigd vet blijft het advies om onder de 10 procent van je calorie-inname te blijven.1 Die grens gebruikt ook het Voedingscentrum. Wat je in de plaats van verzadigd vet eet, is net zo belangrijk. Kies je plantaardige olie of noten in plaats van boter en vet vlees, dan valt het risicoprofiel gunstiger uit dan wanneer je het vervangt door wit brood of suiker.2
Heb je een verhoogd cholesterol of een hart- en vaatziekte? Lees dan de informatie op Thuisarts.nl en bespreek je voeding met je huisarts of een diëtist.
Welke olie kies je om mee te bakken en te braden?
Olijfolie en koolzaadolie zijn goede keuzes voor dagelijks gebruik. Ze bevatten veel enkelvoudig onverzadigd vet en blijven bij gewone baktemperaturen redelijk stabiel. Wil je op hoge temperatuur bakken of wokken, kies dan een olie met een hoog rookpunt, zoals geraffineerde olijfolie of rijstolie. Hergebruik frituurolie niet eindeloos.4
Vergeet de calorieën niet. Olie is vrijwel 100 procent vet en levert dus zo’n 9 kcal per gram. Een eetlepel komt daarmee op ongeveer 90 tot 135 kcal, afhankelijk van hoe vol je hem schept.1 Light of licht op een fles olijfolie gaat over kleur of smaak, niet over minder calorieën.
Dressings, mayonaise en romige sauzen voegen snel veel vet toe. Mosterd, citroensap, kruiden of magere yoghurt geven ook smaak, met een stuk minder calorieën.
Hoeveel vet heb je per dag nodig?
De meeste richtlijnen adviseren om 20 tot 35 procent van je dagelijkse calorieën uit vet te halen.1 Eet je 2.000 kcal per dag, dan is dat ongeveer 44 tot 78 gram vet.
Reviews over sportvoeding hanteren een vergelijkbare bandbreedte. Langdurig heel vetarm eten wordt afgeraden, omdat je dan te weinig essentiële vetzuren en vetoplosbare vitaminen kunt binnenkrijgen.6 De verdeling is belangrijker dan het exacte aantal grammen:
- Zo veel mogelijk onverzadigd vet: olie, noten, zaden, avocado en vette vis
- Minder dan 10 procent van je calorieën uit verzadigd vet
- Zo min mogelijk industrieel transvet
- Eén à twee keer per week vette vis, zoals het Voedingscentrum adviseert
Veelgestelde vragen
Is visolie een goed vet, en heeft het zin om het als supplement te slikken?
Visolie bevat de omega-3-vetzuren EPA en DHA en hoort dus bij de goede vetten. Onderzoek suggereert dat voldoende omega-3 bijdraagt aan het behoud van cognitieve functie en spiermassa bij ouderen.3 Eet je regelmatig vette vis, dan heb je meestal geen supplement nodig. Eet je weinig of geen vis, dan kan een supplement een alternatief zijn. Gebruik je bloedverdunners zoals acenocoumarol of warfarine, bespreek een visoliesupplement dan eerst met je arts of apotheker.
Is omega-6 slecht als je gevoelig bent voor ontstekingen?
De gedachte dat omega-6 ontstekingen aanwakkert, wordt niet ondersteund door het huidige onderzoek. Een review uit 2025 vond geen consistent bewijs dat linolzuur uit plantaardige oliën ontstekingen of chronische ziekten veroorzaakt bij normale inname.4 Je hoeft omega-6 dus niet te vermijden. Wel is het verstandig om genoeg omega-3 binnen te krijgen via vette vis, walnoten of lijnzaad. Heb je aanhoudende ontstekingsklachten, overleg dan met je arts.
Ik heb lichte reumatische klachten: moet ik noten laten staan?
Nee, daar is geen goede reden voor. Noten bevatten vooral onverzadigde vetten, en het omega-6 erin blijkt in onderzoek niet ontstekingsbevorderend.4 Walnoten leveren daarnaast ook omega-3. Wil je je voeding afstemmen op je klachten, bespreek dat dan met je reumatoloog of een diëtist. Op Thuisarts.nl vind je algemene informatie over reuma.
Is kokosolie gezond?
Kokosolie bestaat grotendeels uit verzadigd vet. Voor de gezondheidsclaims die vaak over kokosolie worden gedaan, is geen sterk bewijs. Het Voedingscentrum raadt vloeibare plantaardige olie aan boven kokosolie. Gebruik het dus hooguit af en toe voor de smaak.
Zijn eieren slecht voor je cholesterol?
Voor de meeste mensen niet. Cholesterol uit eieren heeft bij de meeste mensen maar een beperkt effect op het LDL-cholesterol in het bloed. Verzadigd vet in je totale eetpatroon heeft meer invloed.5 Heb je een erfelijk hoog cholesterol of een hart- en vaatziekte, overleg dan met je arts.
Hoeveel gram vet heb ik per dag nodig?
Richtlijnen adviseren 20 tot 35 procent van je calorieën uit vet.1 Bij 2.000 kcal per dag is dat 44 tot 78 gram. Belangrijker dan het exacte aantal is dat het meeste daarvan onverzadigd vet is, met minder dan 10 procent van je calorieën uit verzadigd vet.
Footnotes
-
Cheng C, England E. Nutrition: Macronutrients. FP Essentials. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38648169/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9
-
Zhao B, Gan L, Graubard BI. Plant and Animal Fat Intake and Overall and Cardiovascular Disease Mortality. JAMA Internal Medicine. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39133482/ ↩ ↩2 ↩3
-
Wang X, Qi C, Li X. The role of dietary fats on cognition and sarcopenia in the elderly. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38794985/ ↩ ↩2 ↩3
-
Lee K, Kurniawan K. Are Seed Oils the Culprit in Cardiometabolic and Chronic Diseases? A Narrative Review. Nutrition Reviews. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39820582/ ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6
-
Antoni R. Dietary saturated fat and cholesterol: cracking the myths around eggs and cardiovascular disease. Journal of Nutritional Science. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37706071/ ↩ ↩2
-
Kozjek Schwietert AK, Knap K, Tonin G. Energy, carbohydrates and fats in clinical sports nutrition. Clinical Nutrition ESPEN. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41490829/ ↩
Persoonlijk plan · gratis
Welke voeding verlaagt jóuw cholesterol?
Vezels, verzadigd vet, plantensterolen — niet elke knop werkt bij iedereen even goed. Deze korte check laat zien welke bij jouw eetpatroon het meeste oplevert.
Ja, ik doe de check- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Bronnen
- Cheng C, England E — Nutrition: Macronutrients · FP Essentials · 2024
- Zhao B, Gan L, Graubard BI — Plant and Animal Fat Intake and Overall and Cardiovascular Disease Mortality · JAMA Internal Medicine · 2024
- Wang X, Qi C, Li X — The role of dietary fats on cognition and sarcopenia in the elderly · Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition · 2024
- Lee K, Kurniawan K — Are Seed Oils the Culprit in Cardiometabolic and Chronic Diseases? A Narrative Review · Nutrition Reviews · 2025
- Kozjek Schwietert AK, Knap K, Tonin G — Energy, carbohydrates and fats in clinical sports nutrition · Clinical Nutrition ESPEN · 2026
- Antoni R — Dietary saturated fat and cholesterol: cracking the myths around eggs and cardiovascular disease · Journal of Nutritional Science · 2023
Gratis cholesterol-check · 2 minuten
Doe de gratis cholesterol-check
Wil je weten waar je met je cholesterol de meeste winst pakt? Beantwoord een paar korte vragen en ontvang direct jouw persoonlijke cholesterol-plan.
Ja, start de gratis check- 100% gratis
- Klaar in 2 minuten
- Direct je persoonlijke plan
Lees ook
Meer over voeding

Voeding
Omega-3, 6 en 9: wat is het verschil en welke vetzuren heb je nodig?
Welke omega-vetzuren heb je echt nodig? Leer het verschil tussen omega-3, 6 en 9, de ideale verhouding en hoe je je inname verbetert.

Goede vetten versus slechte vetten: wat eet je voor een gezond hart?
Welke vetten zijn goed voor je hart en welke niet? Lees hoe je transvetten en verzadigd vet vervangt door olijfolie, noten en vette vis.

Vetten in je lichaam: functies, soorten en omega-3 uitgelegd
Welke vetten heeft je lichaam nodig en welke laat je beter staan? Over de functies van vet, omega-3, bloeddruk en veilig gebruik van visolie.

Slechte vetten: wat zijn verzadigde vetten en transvetten?
Welke vetten zijn ongezond en waarom? Alles over verzadigde vetten en industriële transvetten, plus praktische tips om ze te herkennen op het etiket.

Omega 3, 6 en 9: verlagen ze je cholesterol en hoeveel heb je nodig?
Verlaagt omega 3 je cholesterol? En wat doen omega 6 en 9? Doseringen, de juiste verhouding en veiligheid — wetenschappelijk onderbouwd overzicht.
4 reacties
Archief van lezersreacties sinds 2011.
Jim Ik slik nu al weer een tijdje FISH OIL tabletten (1000 mg, Omega-3). Is dat nou een goed of een slecht vet en is het goed om als supplement te slikken?Robert Jan Hendriksauteur Beste Jim, Omega-3 is een gezond meervoudig overzadigd vetzuur. Het Nederlandse voedingspatroon bevat relatief weinig omega-3, in de zuidelijke Europese landen wordt veel meer vis gegeten. Dus het inderdaad prima om omega-3 als supplement te nemen, vooral de vloeibare visolie capsules. Succes, JackCas Jansen Beste Jim, Deze omega-3 vetten verlagen de kans op hart-en-vaat ziekten. Ons voedingspatroon bevat genoeg van deze vetten, maar die sappige pilletjes zijn zeker handig en gezond! Succes, JackHetti Beste Jack, Bij het lezen over de noten, wordt genoemd dat er (heel) veel meer omega 6 in zit dan omega 3. Dat is toch niet bevorderlijk als je gevoelig bent voor ontstekingen? Ik heb lichte reumatische klachten: moet ik noten laten staan?